Göklerde ve yerde olanlar O’nundur. Din de daima yalnız O’nadır. Öyleyse Allah’tan başkasından mı korkuyorsunuz?
Diyanet Vakfı
Göklerde ve yerde ne varsa, Onundur, din de yalnız Onundur. O halde Allahtan başkasından mı korkuyorsunuz?
Kurtubi Tefsiri
Göklerde ve yerde ne varsa hepsi O’nundur. Din de daima ve yalnız O’nadır. Buna rağmen hâlâ Allah’dan başkasından mı korkuyorsunuz?
“Göklerde ve yerde ne varsa O’nundur. Din de daima O’nadır” Din: itaat ve-ihlâs demektir, Daima her zaman” anlamındadır. Bu açıklamayı el-Ferrâ’ yapmıştır. el-Cevherî de nakletmiştir. Devam etti, eder” anlamındadır. Bir kimse bir işe devam eder ve onu sürekli yaparsa; Adam işe devam etti” denilir.
Âyet, Allah’a her zaman ebediyyen İtaat gereklidir, anlamındadır. Bu kelimenin “daima” anlamında olduğunu söyleyenler arasında el-Hasen, Mücahid, Katade ve ed-Dahhak da vardır. Yüce Allah’ın:
“Onlar için sürekli bir azâb da vardır” (es-Saffat, 37/9) âyetinde de aynı kelime kullanılmıştır. ed-Düeli der ki:
“Ben hiçbir zaman ebediyen, zaman boyu devam edecek bir kan karşılığında,
Kalıcılığı az olan bir övgüyü kabul edemem.”
el-Gaznevî, es-Sa’lebî ve başkaları ise (aynı beyiti.) şöylece nakletmişlerdir:
“Ebediyen zaman boyunca yergi karşılığında
Kalıcılığı bir gün olabilen azıcık övgüye razı olamam.”
‘in, yorgunluk ve bitkinlik anlamında olduğu da söylenmiştir. Yani kul itaatinde yorgun düşse dahi, Allah’a itaat icab eder, demektir. Şairin şu beyitinde de bu anlamda kullanılmıştır.
“Bitkinlik ve yorgunluktan dolayı o tutmaz bacağı.
Açlık (tan dolayı) da onun değersiz kemikleri dahi dişlenmez.”
İbn Abbâs; (……..)ın; vacib ve kaçınılmaz olarak, (……..) anlamında olduğunu söylemiştir. el-Ferrâ’ ile el-Kelbî ise halis ve katıksız olarak açıklamışlardır.
“Buna rağmen hâlâ Allah’dan başkasından mı korkuyorsunuz?” Yani Allah’dan başkasından korkmamalısınız. Buradaki; Başka” kelimesi; Korkuyorsunuz” ile nasb edilmiştir.