Allah, her dişinin ne taşıdığını, rahimlerin neyi eksilttiğini ve neyi artırdığını bilir. O’nun katında her şey bir ölçü iledir.
Okunuşu ve Kelime Anlamı
Allâhu (Allah) ya‘lemu (bilir) mâ (neyi) tahmilu (taşır) kullu (her) unsâ (dişi) ve mâ (ve neyi) tegîdu (eksiltir) el-erhâmu (rahimler) ve mâ (ve neyi) tezdâdu (artırır). Ve kullu (ve her) şey’in (şey) ‘indehû (O’nun katında) bi-mikdârin (bir ölçü iledir).
Mukatil Tefsiri
Allah, her dişinin erkek veya dişi olarak ne taşıdığını bilir; Lokmân’daki şu sözü gibi: Rahimlerde olanı bilir (Lokmân 34); düzgün yaratılışlı mı yoksa düzgün yaratılışlı değil mi, erkek mi yoksa dişi mi olduğunu bilir. Sonra rahimlerin neyi eksilttiğini, yani neyi azalttığını söyledi; şu sözü gibi: Su çekildi (Hûd 44), yani su azaldı; bununla rahimlerin dokuz aydan neyi eksilttiğini kasteder. Neyi artırdığını da bilir ve çocuğun tamamlanması ile annesinin karnında fazladan kalması dâhil her şey O’nun katında bir ölçü iledir; yani çocuğun annesinin karnından çıkacağı vakti ve çıkıncaya kadar onun karnında kalacağı süreyi bilir; şüphesiz O bunların hepsini bilir.
Taberi Tefsiri
Yüce Allah şöyle buyurmaktadır: Eğer şaşacaksan, onların şu sözleri asıl şaşılacak şeydir: Biz toprak olduğumuz zaman mı, gerçekten biz yeni bir yaratılış içinde mi olacağız? (Ra‘d 5); onlar, yok olup çürüdükten sonra Allah’ın kendilerini yeniden yeni bir yaratılış olarak var etmeye gücünün yettiğini inkâr ediyorlar, fakat Allah’ın onları ilk defa yaratmaya, rahimlerde şekillendirmeye, orada onları hâlden hâle geçirip düzenlemeye olan kudretini inkâr etmiyorlar. Bunun üzerine Allah bu hususu ayrıca haber vermeye başladı; ancak sözün anlamı benim açıkladığım şekildedir. Şanı yüce olan şöyle buyurdu: Allah, her dişinin ne taşıdığını, rahimlerin neyi eksilttiğini ve neyi artırdığını bilir; yani rahimlerin dokuz aylık hamilelik süresinden, hayız kanı göndermeleri sebebiyle neyi eksilttiğini ve yine dokuz aylık hamilelik süresinde hayız kanı göndermeleri yüzünden eksilen şeyi tamamlamak için hamilelik süresinin dokuz ay üzerine ne kadar arttığını bilir. O’nun katında her şey bir ölçü iledir; hiçbir şey O’nun takdir ettiği ölçüyü aşmaz, O’nun irade edip düzenlediği hiçbir iş de O’nun düzenlemesinin gerisinde kalmaz; tıpkı hiçbir dişinin hamileliğinin kendisi için takdir edilen miktarı aşmaması ve onun için belirlenen ölçü ve miktardan eksik kalmaması gibi. Mikdâr kelimesi kader kökünden gelen mif‘âl kalıbındadır. Bu hususta söylediğimizin benzerini tevil ehli de söylemiştir. Bunu söyleyenlerin zikri şöyledir: Bana Ya‘kûb b. Mâhân rivayet etti, dedi ki: Bize Kâsım b. Mâlik, Dâvûd b. Ebî Hind’den, o İkrime’den, o da İbn Abbâs’tan rivayet etti; İbn Abbâs, Allah, her dişinin ne taşıdığını ve rahimlerin neyi eksilttiğini bilir sözü hakkında: Kadın hamileliği sırasında bir gün kan görürse, hamileliğine bir gün eklenir, dedi. Bana Muhammed b. Sa‘d rivayet etti, dedi ki: Bana babam rivayet etti, dedi ki: Bana amcam rivayet etti, dedi ki: Bana babam, kendi babasından, o da İbn Abbâs’tan rivayet etti; İbn Abbâs, Allah, her dişinin ne taşıdığını ve rahimlerin neyi eksilttiğini bilir sözü hakkında: Bununla düşük kastedilir, dedi. Neyi artırdığını bilir sözü hakkında ise: Rahmin, eksilttiği şey kadar hamilelik süresini artırıp sonunda çocuğu tam olarak doğurmasıdır; çünkü kadınlardan kimi on ay hamile kalır, kimi dokuz ay hamile kalır, kimi hamilelikte artırır, kimi eksiltir; işte Allah’ın zikrettiği eksilme ve artma budur ve bunların hepsi O’nun bilgisi dâhilindedir. Bize Saîd b. Yahyâ el-Ümevî rivayet etti, dedi ki: Bize Abdüsselâm rivayet etti, dedi ki: Bize Husayf, Mücâhid’den veya Saîd b. Cübeyr’den Allah’ın rahimlerin neyi eksilttiğini sözü hakkında rivayet etti; dedi ki: Eksilmesi dokuz aydan az olan, artması ise dokuz ayın üzerindedir. Bana Ya‘kûb rivayet etti, dedi ki: Bize Hüşeym rivayet etti, dedi ki: Bize Ebû Bişr, Mücâhid’den haber verdi; Mücâhid şöyle dedi: Eksilme, hamile kadının hamileliği sırasında gördüğü kandır; bu, çocuktan bir eksilmedir. Artma ise dokuz ayın üzerine eklenen süredir; bu da eksikliğin tamamlanmasıdır ve artıştır. Bize Muhammed b. Müsennâ rivayet etti, dedi ki: Bize Abdüssamed rivayet etti, dedi ki: Bize Şu‘be, Ebû Bişr’den, o da Mücâhid’den rivayet etti; Mücâhid, rahimlerin neyi eksilttiğini ve neyi artırdığını bilir sözü hakkında: Kadının gördüğü kan ve dokuz ayın üzerine eklenen süredir, dedi. Bize Muhammed b. Beşşâr rivayet etti, dedi ki: Bize Muhammed b. Cafer rivayet etti, dedi ki: Bize Şu‘be, Ebû Bişr’den, o da Mücâhid’den rivayet etti; Mücâhid, rahimlerin neyi eksilttiğini ve neyi artırdığını bilir sözü hakkında: Dokuz ayın üzerine eklenen süredir; rahimlerin neyi eksilttiğine gelince, kadının hamileliği sırasında gördüğü kandır, dedi. Bana el-Müsennâ rivayet etti, dedi ki: Bize Amr b. Avn ve Haccâc b. Minhâl rivayet ettiler, dediler ki: Bize Hüşeym, Ebû Bişr’den, o da Mücâhid’den rivayet etti; Mücâhid, rahimlerin neyi eksilttiğini ve neyi artırdığını bilir sözü hakkında: Eksilme, hamile kadının hamileliği sırasında kan görmesidir; işte bu eksilmedir ve çocuktan bir eksilmedir. Dokuz ayın üzerine eklenen süre ise bu eksikliğin tamamlanmasıdır ve artıştır, dedi. Bize Ahmed b. İshâk rivayet etti, dedi ki: Bize Ebû Ahmed rivayet etti, dedi ki: Bize Abdüsselâm, Husayf’tan, o da Mücâhid’den rivayet etti; Mücâhid, rahimlerin neyi eksilttiğini ve neyi artırdığını bilir sözü hakkında: Kadın dokuz aydan önce kan görürse, dokuz ayın üzerine hayız günleri kadar eklenir, dedi. Bize Ahmed rivayet etti, dedi ki: Bize Ebû Ahmed rivayet etti, dedi ki: Bize Süfyân, İbn Ebî Necîh’ten, o da Mücâhid’den rivayet etti; Mücâhid, rahimlerin neyi eksilttiğini bilir sözü hakkında: Kanın çıkmasıdır, dedi; neyi artırdığını bilir sözü hakkında ise: Kanın tutulmasıdır, dedi. Bana el-Müsennâ rivayet etti, dedi ki: Bize Ebû Huzeyfe rivayet etti, dedi ki: Bize Şibl, İbn Ebî Necîh’ten, o da Mücâhid’den rivayet etti; Mücâhid, rahimlerin neyi eksilttiğini bilir sözü hakkında: Kadının kan boşaltması sebebiyle çocuk zayıflar, dedi; neyi artırdığını bilir sözü hakkında ise: Kadın kan boşaltmazsa çocuk tamamlanır ve büyür, dedi. Bize Hasan b. Muhammed rivayet etti, dedi ki: Bize Şebâbe rivayet etti, dedi ki: Bize Şu‘be, Cafer’den, o da Mücâhid’den rivayet etti; Mücâhid, rahimlerin neyi eksilttiğini ve neyi artırdığını bilir sözü hakkında: Kadın kan görür ve dokuz aydan daha uzun süre hamile kalır, dedi. Bize Hasan rivayet etti, dedi ki: Bize Muhammed b. Sabbâh rivayet etti, dedi ki: Bize Hüşeym rivayet etti, dedi ki: Bize Ebû Bişr, Saîd b. Cübeyr’den haber verdi; Saîd, rahimlerin neyi eksilttiğini bilir sözü hakkında: Hamile kadının hamileliği sırasında kan görmesidir, dedi. Hasan dedi ki: Bize Şebâbe rivayet etti, dedi ki: Bize Verkâ, İbn Ebî Necîh’ten, o da Mücâhid’den rivayet etti; Mücâhid, rahimlerin neyi eksilttiğini ve neyi artırdığını bilir sözü hakkında: Kanın boşalması çocuğu zayıflatır; kadın kan boşaltmazsa çocuk tamamlanır ve büyür, dedi. Hasan dedi ki: Bize Hakem b. Mûsâ rivayet etti, dedi ki: Bize Hikl, Osman b. Esved’den rivayet etti; Osman dedi ki: Mücâhid’e: Karım kan gördü, onun hamile olmasını umuyorum, dedim. Ebû Cafer dedi ki: Kitapta böyle geçmektedir. Bunun üzerine Mücâhid: İşte bu rahimlerin eksilmesidir; Allah, rahimlerin neyi eksilttiğini ve neyi artırdığını bilir ve O’nun katında her şey bir ölçü iledir, dedi. Kadın kan gördüğü sürece çocuk eksilme içinde olmaya devam eder; kan kesildiğinde ise artış başlar ve çocuk tamamlanıncaya kadar bu devam eder. İşte rahimlerin neyi eksilttiğini ve neyi artırdığını bilir ve O’nun katında her şey bir ölçü iledir sözünün anlamı budur. Hasan dedi ki: Bize Muhammed b. Sabbâh rivayet etti, dedi ki: Bize Hüşeym rivayet etti, dedi ki: Bize Ebû Bişr, Mücâhid’den haber verdi; Mücâhid, rahimlerin neyi eksilttiğini ve neyi artırdığını bilir sözü hakkında: Eksilme, hamile kadının hamileliği sırasında gördüğü kandır; bu eksilmedir ve çocuktan bir eksilmedir. Dokuz ayın üzerine eklenen süre ise artıştır ve doğumun tamamlanmasıdır, dedi. Bize İbn Müsennâ rivayet etti, dedi ki: Bize Abdülvehhâb rivayet etti, dedi ki: Bize Dâvûd, İkrime’den bu ayet hakkında rivayet etti; İkrime, Allah, her dişinin ne taşıdığını ve rahimlerin neyi eksilttiğini bilir sözü hakkında: Rahim kan ile ne kadar eksilirse bu kadar süre hamileliğe eklenir, dedi. İbn Müsennâ dedi ki: Bize Abdüla‘lâ rivayet etti, dedi ki: Bize Dâvûd, İkrime’den bunun benzerini rivayet etti. Bize Ahmed b. İshâk rivayet etti, dedi ki: Bize Ebû Ahmed rivayet etti, dedi ki: Bize Abbâd b. Avvâm, Âsım’dan, o da İkrime’den rivayet etti; İkrime, rahimlerin neyi eksilttiğini bilir sözü hakkında: Rahmin eksilmesi, hamilelik sırasında görülen kandır; rahim kandan ne kadar gün eksilirse, hamileliğe o kadar gün eklenir, böylece kadın temiz olarak süresini tamamlar, dedi. Ahmed dedi ki: Bize Abbâd, Saîd’den, o Ya‘lâ b. Müslim’den, o da Saîd b. Cübeyr’den bunun benzerini rivayet etti. Bize Hasan b. Muhammed rivayet etti, dedi ki: Bize Velîd b. Sâlih rivayet etti, dedi ki: Bize Ebû Yezîd, Âsım’dan, o da İkrime’den bu ayet hakkında rivayet etti; İkrime, rahimlerin neyi eksilttiğini bilir sözü hakkında: Bu, hamilelik sırasında görülen hayızdır, dedi; neyi artırdığını bilir sözü hakkında ise: Kadının hamileliği sırasında hayız gördüğü her gün için, dokuz ayı temiz olarak tamamlayıncaya kadar temizlik döneminde bir gün fazladan eklenir, dedi. Hasan dedi ki: Bize Yezîd b. Hârûn rivayet etti, dedi ki: Bize İmrân b. Hudeyr, İkrime’den haber verdi; İkrime, rahimlerin neyi eksilttiğini ve neyi artırdığını bilir sözü hakkında: Hamileliği sırasında ne kadar kan görürse hamileliği o kadar artar, dedi. Bize Abdülhamîd b. Beyân rivayet etti, dedi ki: Bize İshâk, Cüveybir’den, o da Dahhâk’tan rivayet etti; Dahhâk, rahimlerin neyi eksilttiğini ve neyi artırdığını bilir sözü hakkında: Eksilttiği, dokuz aydan az olan; artırdığı ise dokuz aydan fazla olandır, dedi. Bize Ahmed b. İshâk rivayet etti, dedi ki: Bize Ebû Ahmed rivayet etti, dedi ki: Bize İbnü’l-Mübârek, Hasan b. Yahyâ’dan rivayet etti; Hasan dedi ki: Dahhâk’ın şöyle dediğini işittim: Çocuk iki yılda doğabilir; Dahhâk da iki yılda doğmuştu. Eksilme dokuz aydan az, artma ise dokuz aydan fazladır. Ahmed dedi ki: Bize Ebû Ahmed rivayet etti, dedi ki: Bize Süfyân, Cüveybir’den, o da Dahhâk’tan rivayet etti; Dahhâk, rahimlerin neyi eksilttiğini ve neyi artırdığını bilir sözü hakkında: Eksilme dokuz aydan az olandır, artma ise dokuz aydan fazladır, dedi. Ahmed dedi ki: Bize Ebû Ahmed rivayet etti, dedi ki: Bize Süfyân, Cüveybir’den, o da Dahhâk’tan rivayet etti; Dahhâk: Ben iki yılda doğdum, dedi. Bana el-Müsennâ rivayet etti, dedi ki: Bize Süveyd b. Nasr rivayet etti, dedi ki: Bize İbnü’l-Mübârek, Hasan b. Yahyâ’dan haber verdi, dedi ki: Bize Dahhâk rivayet etti ki annesi onu iki yıl taşımıştı. Dahhâk, rahimlerin neyi eksilttiğini bilir sözü hakkında: Dokuz aydan eksilen şeydir, dedi; neyi artırdığını bilir sözü hakkında ise: Dokuz ayın üzerinde olandır, dedi. el-Müsennâ dedi ki: Bize Amr b. Avn rivayet etti, dedi ki: Bize Hüşeym, Cüveybir’den, o da Dahhâk’tan haber verdi; Dahhâk, Allah, her dişinin ne taşıdığını ve rahimlerin neyi eksilttiğini bilir sözü hakkında: Allah’ın yarattığı her dişi, dedi. el-Müsennâ dedi ki: Bize Hüşeym, Cüveybir’den, o Dahhâk’tan ve Mansûr’dan, o da Hasan’dan rivayet etti; ikisi de: Eksilme dokuz aydan az olandır, dediler. el-Müsennâ dedi ki: Bize Süveyd rivayet etti, dedi ki: Bize İbnü’l-Mübârek, Dâvûd b. Abdurrahman’dan, o İbn Cüreyc’den, o Cemîle bint Sa‘d’dan, o da Âişe’den haber verdi; Âişe dedi ki: Hamilelik, bir kirmen gölgesinin yer değiştirmesi kadar bile olsa iki yıldan fazla olmaz. Bize Ahmed b. İshâk rivayet etti, dedi ki: Bize Ebû Ahmed rivayet etti, dedi ki: Bize Fudayl b. Merzûk, Atiyye el-Avfî’den rivayet etti; Atiyye, rahimlerin neyi eksilttiğini bilir sözü hakkında: Dokuz aylık hamilelik ve dokuz aydan daha az olanıdır, dedi; neyi artırdığını bilir sözü hakkında ise: Dokuz ayın üzerine çıkan süredir, dedi. Ahmed dedi ki: Bize Ebû Ahmed rivayet etti, dedi ki: Bize Amr b. Sâbit, babasından, o da Saîd b. Cübeyr’den rivayet etti; Saîd, rahimlerin neyi eksilttiğini bilir sözü hakkında: Kadının çocuğuna hamileyken gördüğü hayızdır, dedi. Bize Muhammed b. Abdüla‘lâ rivayet etti, dedi ki: Bize Muhammed b. Sevr, Ma‘mer’den, o da Katâde’den rivayet etti; Katâde, rahimlerin neyi eksilttiğini ve neyi artırdığını bilir sözü hakkında: Eksilme düşük, artma ise dokuz ayın üzerindeki süredir, dedi. Bize Muhammed b. Abdüla‘lâ rivayet etti, dedi ki: Bize Muhammed b. Sevr, Ma‘mer’den, o da Saîd b. Cübeyr’den rivayet etti; Saîd dedi ki: Kadın hamileliği sırasında kan görürse bu, çocuk için eksilmedir; yani çocuğun beslenmesinde bir eksilme, hamilelik süresinde ise bir artıştır. Bize Bişr rivayet etti, dedi ki: Bize Yezîd rivayet etti, dedi ki: Bize Saîd, Katâde’den rivayet etti; Katâde, Allah, her dişinin ne taşıdığını, rahimlerin neyi eksilttiğini ve neyi artırdığını bilir sözü hakkında şöyle dedi: Hasan, eksilmenin kadının altı ayda, yedi ayda veya belirlenen süreden daha az bir zamanda doğurması olduğunu söylerdi. Katâde dedi ki: Artma ise dokuz ayın üzerine çıkan süredir. Bana Hâris rivayet etti, dedi ki: Bize Abdülazîz rivayet etti, dedi ki: Bize Kays, Sâlim el-Aftas’tan, o da Saîd b. Cübeyr’den rivayet etti; Saîd dedi ki: Rahmin eksilmesi, kadının hamileliği sırasında kan görmesidir; hamileliğinin hangi döneminde ne kadar kan görürse, hamilelik süresi de o kadar artar. Hâris dedi ki: Bize Abdülazîz rivayet etti, dedi ki: Bize Hammâd b. Seleme, Kays b. Sa‘d’dan, o da Mücâhid’den rivayet etti; Mücâhid: Hamile kadın kan gördüğünde çocuk daha büyük olur, dedi. Bana Hüseyin’den nakledildi, dedi ki: Ebû Muâz’ın şöyle dediğini işittim: Bize Ubeyd b. Süleyman rivayet etti, dedi ki: Dahhâk’ın rahimlerin neyi eksilttiğini ve neyi artırdığını bilir sözü hakkında şöyle dediğini işittim: Eksilme, belirlenen süreden eksilen; artma ise belirlenen sürenin üzerine eklenendir; çünkü kadınlar aynı sürede doğurmazlar, bir çocuk altı ayda doğar ve yaşar, bir çocuk iki yılda doğar ve yaşar, bunların arasındaki sürelerde doğanlar da vardır. Yine Dahhâk’ın: Ben iki yılda doğdum ve ön dişlerim çıkmıştı, dediğini işittim. Bana Yûnus rivayet etti, dedi ki: Bize İbn Vehb haber verdi, dedi ki: İbn Zeyd, rahimlerin neyi eksilttiğini bilir sözü hakkında şöyle dedi: Rahimlerin eksilmesi, kadınların hamilelik sırasında gördükleri kan akıntısıdır; bu akıntı geldiğinde o süre hamilelikten sayılmaz ve akıntı kesilinceye kadar hamilelik süresi eksilmiş olur. Akıntı kesildiğinde ise bundan sonra yeniden dokuz aylık bir süre saymaya başlar. Kadın kan görmeye devam ettiği sürece rahimler eksiltir ve çocuk zayıflar; kan kesilince çocuk büyür ve kadın kanın kesildiği zamandan itibaren dokuz aylık hamilelik süresini sayar. Bundan önce geçen süre hesaba katılmaz; bu kan akıntısı önceki bütün hesabı geçersiz kılar. O’nun katında her şey bir ölçü iledir sözüne gelince, bize Bişr rivayet etti, dedi ki: Bize Yezîd rivayet etti, dedi ki: Bize Saîd, Katâde’den rivayet etti; Katâde, O’nun katında her şey bir ölçü iledir sözü hakkında: Evet, Allah’a yemin olsun ki onların rızıklarını ve ecellerini koruyup belirlemiş, onlar için bilinen bir ecel tayin etmiştir, dedi.
Hz.Ateist Tefsiri
Henüz eklenmedi…