Ancak işitenler çağrıya cevap verirler. Ölülere gelince, Allah onları diriltecek, sonra O’na döndürüleceklerdir.
Okunuşu ve Kelime Anlamı
Innema yestecibu (ancak kabul eder) ellezine yesmeun (işitenler) vel mevta yeb’asuhumullah (ölüleri ise Allah diriltecektir) summe ileyhi yurceun (sonra O’na döndürülecekler)
Mukatil Tefsiri
Sonra müminlerin imanını zikrederek şöyle buyurmaktadır: Ancak işitenler çağrıya cevap verirler; yani hidayeti, başka bir ifadeyle Kur’an’ı işitenler çağrıya karşılık verirler. Ölülere gelince, Allah onları diriltecek sözüyle Mekke kâfirleri kastedilmektedir; Allah onları ahirette yeniden diriltecektir. Sonra O’na döndürüleceklerdir, yani O’na geri götürülecekler ve Allah da onları yaptıklarının karşılığıyla karşılıklandıracaktır.
Taberi Tefsiri
Yüce Allah, peygamberi Muhammed’e şöyle buyurmaktadır: Sana ve yaptığın çağrıya yüz çeviren bu kimselerin, onları Rablerinin birliğine ve senin peygamberliğini ikrar etmeye çağırdığında sana icabet etmemeleri seni ağır bir üzüntüye sürüklemesin. Çünkü senin onları çağırdığın bu hakka ancak Allah’ın kulaklarını hakkı dinlemeye açtığı ve doğru yola uymayı kendileri için kolaylaştırdığı kimseler icabet eder. Allah’ın işitmesini mühürlediği kimse ise senin onu Allah’a ve hakka uymaya çağırmandan, hayvanların çobanlarının seslerinden anladıkları kadarını anlar. Onlar Yüce Allah’ın kendilerini nitelediği gibidirler: Sağırdırlar, dilsizdirler, kördürler; bu yüzden akletmezler. (Bakara 171) Ölülere gelince, Allah onları diriltecek sözüyle kâfirler kastedilmektedir; Allah onları ölülerle birlikte diriltecektir. Yüce Allah onları, hiçbir ses işitmeyen, hiçbir çağrıyı akletmeyen ve hiçbir sözü anlamayan ölülerin arasında saymıştır; çünkü onlar Allah’ın hüccetlerini düşünüp değerlendirmez, O’nun ayetlerinden ibret almaz ve öğüt alıp Allah’ın elçilerini yalanlamaktan ve onlara karşı gelmekten vazgeçmezler. Tefsir ehli de bu konuda bizim söylediğimize benzer açıklamalarda bulunmuştur. Bunu söyleyenlerin zikri şöyledir: Muhammed b. Amr bana rivayet etti, dedi ki: Ebû Âsım bize rivayet etti, dedi ki: Îsâ bize İbn Ebî Necîh’ten, o da Mücâhid’den Ancak işitenler çağrıya cevap verirler sözü hakkında rivayet etti; Mücâhid, Bunlar zikre icabet eden müminlerdir, dedi. Ölülere gelince sözü hakkında ise, Bunlar kâfirlerdir; Allah onları ölülerle birlikte diriltecektir, dedi. Müsennâ bana rivayet etti, dedi ki: Ebû Huzeyfe bize rivayet etti, dedi ki: Şibl bize İbn Ebî Necîh’ten, o da Mücâhid’den bunun benzerini rivayet etti. Bişr b. Muâz bana rivayet etti, dedi ki: Yezîd bize rivayet etti, dedi ki: Saîd bize Katâde’den Ancak işitenler çağrıya cevap verirler sözü hakkında rivayet etti; Katâde, Bu müminin misalidir: Allah’ın kitabını işitti, ondan faydalandı, ona sarıldı ve onu akletti. Ayetlerimizi yalanlayanlar ise sağırdırlar ve dilsizdirler; bu da kâfirin misalidir: Sağırdır, dilsizdir, hidayeti görmez ve ondan faydalanmaz, dedi. İbn Vekî‘ bize rivayet etti, dedi ki: Ebû Üsâme bize Süfyân es-Sevrî’den, o Muhammed b. Cuhâde’den, o da Hasan’dan Ancak işitenler çağrıya cevap verirler sözü hakkında rivayet etti; Hasan, Bunlar müminlerdir, dedi. Ölülere gelince sözü hakkında ise, Bunlar kâfirlerdir, dedi. İbn Beşşâr bana rivayet etti, dedi ki: Abdurrahman bize rivayet etti, dedi ki: Süfyân bize Muhammed b. Cuhâde’den rivayet etti; Muhammed b. Cuhâde, Hasan’ı Ancak işitenler çağrıya cevap verirler. Ölülere gelince, Allah onları diriltecek sözü hakkında, Bunlar kâfirlerdir, derken işittim, dedi. Sonra O’na döndürüleceklerdir sözüne gelince, Yüce Allah bununla şunu kastetmektedir: Allah’a ve elçisine icabet eden müminler de, senin sözünden bir şey anlamalarına Allah’ın engel olduğu kâfirler de sonunda Allah’a döndürüleceklerdir. Allah mümini dünyada geçmiş olan salih amelleri sebebiyle iman ehline vaat ettiği sevapla ödüllendirecek, kâfiri de küfür ehline tehdit ettiği azapla cezalandıracaktır; onlardan hiçbirine zerre ağırlığınca zulmetmeyecektir.
Hz.Ateist Tefsiri
Henüz eklenmedi…