Onlar Kur’an’ı hiç düşünmüyorlar mı? Eğer o Allah’tan başkası tarafından gelmiş olsaydı, onda birçok çelişki bulurlardı.
Okunuşu ve Kelime Anlamı
E fe lâ (hiç) yetedebberûne (düşünmüyorlar mı) el-kur’âne (Kur’an’ı) ve lev (eğer) kâne (olsaydı) min indi (tarafından) gayrillâh (Allah’tan başkası) le vecedû (elbette bulurlardı) fîhi (onda) ihtilâfen (çelişki) kesîrâ (çok)
Mukatil Tefsiri
Sonra Allah Teâlâ onlara öğüt vererek şöyle buyurdu: “Hâlâ Kur’an’ı düşünmüyorlar mı?” Yani Kur’an’ı dinleyip onun Allah katından olduğunu anlamıyorlar mı? “Eğer o Allah’tan başkası tarafından gelmiş olsaydı, onda birçok çelişki bulurlardı.” Yani onda çokça yalan ve tutarsızlık bulurlardı. Çünkü çelişki insanların sözlerinde bulunur; Allah’ın sözünde ise hiçbir çelişki yoktur.
Taberi Tefsiri
Yüce Allah’ın, “Onlar Kur’an’ı hiç düşünmüyorlar mı?” buyruğunun anlamı şudur: Ey Muhammed! Senin kendilerine söylediğinden başka şeyler tasarlayan ve geceleyin senin emirlerine aykırı planlar kuranlar, Allah’ın kitabını düşünüp anlamaya çalışmıyorlar mı? Eğer onu düşünüp inceleselerdi, Allah’ın sana itaat etmeleri ve emrine uymaları hususunda onlara karşı ortaya koyduğu delilleri görürlerdi. Ayrıca kendilerine getirdiğin vahyin Rableri katından geldiğini de anlarlardı. Çünkü Kur’an’ın anlamları birbiriyle uyumludur, hükümleri birbiriyle tutarlıdır, bir kısmı diğer kısmını doğrular ve bir bölümü diğerine şahitlik eder. Eğer bu kitap Allah’tan başkasının katından gelmiş olsaydı, hükümleri arasında çelişkiler bulunur, anlamları birbirini tutmaz, bir kısmı diğer kısmının yanlışlığını ortaya koyardı.
Bu konuda tefsir ehli şöyle demiştir:
Katâde, “Onlar Kur’an’ı hiç düşünmüyorlar mı? Eğer o Allah’tan başkası tarafından gelmiş olsaydı onda birçok çelişki bulurlardı” ayeti hakkında şöyle demiştir: “Allah’ın sözü çelişmez. O haktır ve içinde hiçbir batıl yoktur. İnsanların sözü ise birbirinden farklılık gösterir.”
İbn Zeyd ise şöyle demiştir: “Kur’an’ın bir kısmı diğer kısmını yalanlamaz, bir kısmı diğer kısmını geçersiz kılmaz. İnsanların onun bazı hususlarını anlayamaması ise akıllarının yetersizliği ve bilgisizliklerinden kaynaklanır.” Ardından şu ayeti okumuştur: “Eğer o Allah’tan başkası tarafından gelmiş olsaydı onda birçok çelişki bulurlardı.” Sonra şöyle demiştir: “Müminin görevi, ‘Hepsi Allah katındandır’ demektir. Müteşabih olan ayetlere iman etmeli, Kur’an’ın bir kısmını diğer kısmına karşı delil yapmamalıdır. Anlayamadığı bir hususla karşılaştığında, ‘Allah’ın söylediği haktır’ demeli ve Allah’ın bir söz söyleyip sonra onu geçersiz kılmayacağını bilmelidir. Allah’tan gelen her şeyin hak olduğuna iman etmesi gerekir.”
Dahhâk da bu ayet hakkında: “Kur’an’ı düşünmeleri, onu dikkatle inceleyip anlamaya çalışmalarıdır” demiştir.
Hz.Ateist Tefsiri
Henüz eklenmedi…