“Hayır, biz yoksun bırakıldık!” derdiniz.
Diyanet Vakfı
Daha doğrusu, biz yoksul kaldık» (derdiniz).
Kurtubi Tefsiri
“Daha doğrusu biz mahrum bırakıldık” (derdiniz,)
“Daha doğrusu biz mahrum bırakıldık.” İstediğimiz mahsulü elde etmekten mahrum edildik. “Mahrum” Katade’nin açıklamasına göre; kendisine rızık verilenin zıt anlamlıyıdır ki, bu da rızkını taleb etmekle birlikte kendisine rızık verilmeyen kimse demektir.
Enes’ten rivâyete göre Peygamber (sallallahü aleyhi ve sellem) ensarın bulunduğu yere uğramış ve şöyle demiş: “Sizi ekin ekmekten alıkoyan nedir?” Onlar: Kuraklıktır, deyince şöyle buyurmuş: “Hayır böyle yapmayınız. Çünkü yüce Allah: Mahsulü veren benim. Dilersem su ile mahsul veririm, dilersem rüzgar ile mahsul veririm, dilersem tohum ile mahsul veririm diye buyurur.” Sonra da:
“Ektiğiniz tohumdan Bana haber veriniz. Onu siz mi bitiriyorsunuz? Yoksa bitirenler bizler miyiz?” âyetlerini okudu.
Derim ki: Bu haber ve bundan önceki hadis, “ez-Zari’ (ekini bitiren)” ismini, yüce Allah’ın isîmleri arasına katanların görüşlerinin sahih olduğunu ortaya koymaktadır. İlim adamlarının Cumhûru ise bunu kabul etmemektedirler. Biz bu hususu “el-Kitabu’l-Esna fi ŞerhiEsmaillahi’l-Hüsna”‘adlı eserimizde zikretmiş, bulunuyoruz.