“Gerçekten zarar ettik!”
Diyanet Vakfı
«Doğrusu borç altına girdik.
Kurtubi Tefsiri
Gerçekten bizler borca batırıldık;
“Gerçekten bizler borca batırıldık.” âyetindeki:
“Gerçekten bizler” lâfzını Ebû Bekir ve el-Mufaddal soru olarak iki hemze ile: “gerçekten bizler… mı” diye okumuşlardır. Ayrıca bunu Âsım, Zir b. Hubeyş’den de rivâyet etmiştir. Diğerleri ise haber olarak tek bir hemze ile okumuşlardır. Yani onlar “Gerçekten bizler borca batırıldık” derler. Azaba uğratıldık, demek olur. İbn Abbâs ve Katade’den şöyle dedikleri zikredilmiştir:
“Borca batırılmak” azâb demektir. İbn el-Muhallim’in şu beyitinde de bu anlamda kullanılmıştır:
“Eminim, ki, bellemek benim bir karakterimdir,
Ve benim kalbim senden ötürü hastadır ve azâb içindedir.”
Mücahid ve İkrime: Bize ileri derecede bağlanılmış, diye açıklamışlardır. en-Nemir b. Tevleb’in şu beyiti de bu anlamdadır:
“Onun kimi hatırladığını Tüktem’e sorunuz,
O, ona esir ve ona bağlı idi.”
“Filan şahıs, filan kadına bağlandı” denilir. “Yakayı bırakmayan kötülük” demek olan; de buradan gelmektedir.
Yine Mücahid: Muhakkak biz bir kötülükle karşılaştık diye, açıklamıştır. Mukâtil b. Hayyan helâk edildik demektir, diye açıklamıştır. en-Nehhâs da:
“Gerçekten bizler borca batırıldık” âyetindeki fiil helâk olmak demek olan: “‘den alınmıştır, demiştir. Şairin dediği gibi:
“Nisâr ve Cifâr günleri
Hem azâb hem de helâk (günleri) oldular.”
ed-Dahhak ve İbn Keysan dediler ki: Bu:’den gelmektedir, “Herhangi bir karşılık olmaksızın malı elinden çıkan” demektir. Biz saçtığımız tohumu dahi kaybettik, demek olur. Mürre el-Hemdâni: Biz hesaba çekileceğiz demektir, diye açıklamıştır.