"Enter"a basıp içeriğe geçin

Filter by Kategoriler

Ücretle tutulan bineğin müteaddit durumu

Bir hayvanın bir yere götürülmesi için kiralanması halinde, onun (daha uzak farklı bir yere götürülmesiyle) o yerin sınırından çıkmasında iki durum söz konusu olur:

Birincisi: Bu durum baş gösterecek olursa, belirlenmiş olan vacip ücret verilir, sınırdan çıkılan fazlası için de ecri misil ödenir. Bu, İmam Şafii’nin görüşüdür. Sevrî ve Ebu Hanife ise şöyle demişlerdir: Fazlası için ücret ödenmez; çünkü iki taraf için de elde edilecek olan faydalar, gasb ile tazmin olmaz; zira geçip gitmiştir.

İkincisi: Tazmin söz konusu olur. Nitekim el-Haraki’nin sözünün zahirinden anlaşılan, bu hayvanın telef edilmesi halinde kıymetinin ödenmesinin vacip olduğu yöndedir. İster fazla mesafe kat etmesiyle yahut mesafeden geri çevrilmesinden sonraki şekliyle telef olmuş olsun, fark etmez. Bunun yanında ister hayvan sahibi, kiracıyla beraber gitmiş olsun ister olmasın, fark etmez. Bu, müteaddit olması halinde Fukaha-ı Seb’a (yedi fakih)in mezhebinin zahirini oluşturmaktadır.

Buradaki ihtilaf konusu, sahibinin hayvanın binicisi ile beraber olması yahut sahibinin elinde hayvanın telef olması durumunda kıymetin tamamlanmasındaki gereklilik hakkında söz konusudur. Ama müteaddit halde hayvan telef olmuş ve sahibi de hayvanın binicisi ile beraber değil ise bunun kıymetinin tamamını tazmin etmede bir ihtilaf yoktur. Zira bu, normal olarak kişinin elinde telef olduğu için tazmin edilmesi vaciptir, gasb edilmiş mal gibi kabul edilir.

Aynı şekilde, hayvan binicinin altında iken yahut sahibi yanında olduğu halde hayvan taşıdığı yükün altında iken telef olursa, durum aynıdır. Çünkü (tazmin edecek) el, binici ve yükün sahibi hakkında mevzu bahistir. Bir de binici fazlalık sebebiyle haddi aşmıştır, hayvanın bu durumda sessiz kalışı ise tazmini düşürmemektedir.

Eğer binicinin inmesinden sonra hayvan sahibinin elinde olduğu halde telef olmuşsa, bakılır: Taşıdığı yükün ağırlığı ve yol sebebiyle yorulduğu için hayvan telef olmuşsa, bu yükün ve binicinin altında telef olmuş gibi kabul edilir. Ama başka bir sebebe binaen telef olmuş ise bu durumda tazmini yoktur. Çünkü normal olarak eli altında iken o hayvan telef olmadığı gibi, haddi aşma sebebiyle de telef olmamıştır.

İmam Muhammed ise: Bu duruma maruz kalmasıyla tazmini düşer, tıpkı vedia (emanet) eşyada haddi aşıp ardından geri vermesi gibi sayılır, demiştir.
Buna, vedia (emanet) eşya hakkında, teslim edilişinin ancak malikine yahut tekrar izin alması neticesinde gerçekleşmiş olacağı, şeklinde cevap verilmiştir.

Aynı şekilde bir şeyi taşıtmak için fazladan olmak şekliyle ilave etme hükmü de, bir hayvanın bir yere götürülmesi için kiralanması halinde, onun (daha uzak farklı bir yere götürülmesiyle) o yerin sınırından çıkmasındaki hükümle aynıdır. Yani tesmiyesi yapılmış olan ücreti almak vacip, fazlası için de ecr-i misil ödenir, hayvan telef olduğunda da tazmin etmek gerekli olur. Bu, İmam Şafii’nin kavlini oluşturmaktadır.

Chat
Sohbet Yükleniyor...

https://kutsalayet.de/yiyecegi-ve-giyecegi-yaninda-iscinin-ucretle-tutulmasi/,https://kutsalayet.de/mekke-vb-gibi-yerlere-gitmek-icin-kiralanan-binek-konusu-ve-sarti/

Bu sayfanın içeriğini kopyalayamazsınız