Onların harcamalarının kabul edilmesine engel olan şey, Allah’a ve Resulüne inanmamaları, namaza ancak isteksiz olarak gelmeleri ve ancak kerhen harcamalarıdır.
Diyanet Vakfı
Onların harcamalarının kabul edilmesini engelleyen, onların Allah ve Resulünü inkar etmeleri, namaza ancak üşenerek gelmeleri ve istemeyerek harcamalarından başka bir şey değildir.
Kurtubi Tefsiri
Harcamalarının onlardan kabul edilmesini engelleyen sadece şudur: Onlar Allah’ı ve Rasûlünü İnkâr etmişlerdir. Namaza ancak üşene üşene gelirler. İnfaklarını da mutlaka isteksiz yaparlar.
Bu âyete dair açıklamalarımızı üç başlık halinde sunacağız:
1. Amellerin Kabul Edilmesi ve Küfür:
Yüce Allah’ın:
“Harcamalarının onlardan kabul edilmesini engelleyen sadece şudur: Onlar…” âyetindeki; yani “kabul edilmesini” terkibindeki: “…me…” nasb mahallindedir. İstisna edatından sonra gelen; ise ref mahallindedir. Âyetin anlamı da şöyle olur: Onlardan yaptıkları harcamaların kabul edilmesini engelleyen tek husus, onların kâfir oluşlarıdır.
Kûfeliler “Onlardan kabul edilmesini” âyetini (“te” harfi ile değil de) “ye” ile okumuşlardır. Çünkü “harcamalar” (anlamındaki “nefakat”) ile infak (harcamak), aynı şeydir.
2. Namazdan Ûşenenler:
Yüce Allah’ın:
“Namaza ancak üşene üşene gelirler” âyeti ile ilgili olarak İbn Abbâs şöyle demiştir: Böyle bir kimse cemaat arasında bulunursa namaz kılar, tek başına kalırsa namaz kılmaz. Böyle bir kişi namaz dolayısıyla bir mükâfat ummayan, onu terk etmekten ötürü de bir ceza göreceğinden korkmayan bir kimsedir. Münafıklık kaçınılmaz olarak ibadette bir tembelliğe götürür. en-Nisâ Sûresi’nde (4/142. âyetin tefsirinde) bütün bu hususlara dair açıklamalar geçmiş bulunmaktadır. Orada bütün tafsilatıyla el-Alâ hadisini de zikretmiş bulunuyoruz. Bk. Müslim, Mesacid 195; Ebû Dâvûd, Salât, 5; Tirmizî, Salât 6; Nesâî, Mevâkît, 9; Muvatta’’, Kur’ân 46; Müsned, III, 149. Cenab-ı Allah’a hamd olsun.
3. Münafıkların İnfakı:
“İnfaklarını da mutlaka İsteksiz yaparlar.” Çünkü onlar bu infaklarını bir borç yükü diye sayarlar, infakta bulunmamayı da bir ganimet bellerler. Durum böyle olduğuna göre, onların bu harcamaları asla makbul olamaz ve önceden de geçtiği üzere bunlardan dolayı onlara sevap verilmez.