Eğer yakın bir dünya menfaati ve kolay bir yolculuk olsaydı sana uyarlardı; fakat mesafe onlara uzak geldi. Yakında Allah’a yemin ederek eğer gücümüz yetseydi sizinle birlikte çıkardık diyecekler. Onlar kendi nefislerini helâke sürüklüyorlar. Allah onların gerçekten yalancı olduklarını biliyor.
Okunuşu ve Kelime Anlamı
Lev kâne (eğer olsaydı) aradan (yakın bir kazanç) ve seferen (ve bir yolculuk) kâsıdan (kolay) lettebeûke (sana uyarlardı). Ve lâkin (fakat) beudet (uzak geldi) aleyhim (onlara) eş-şukkatu (meşakkatli yol). Ve seyahlifûne (ve yemin edecekler) billâhi (Allah’a) levi’stetanâ (gücümüz yetseydi) le haracnâ (elbette çıkardık) me’akum (sizinle beraber). Yuhlikûne (helak ediyorlar) enfusehum (kendilerini). Vallâhu (ve Allah) ya’lemu (bilir) innehum (şüphesiz onların) le kâzibûn (kesinlikle yalancı olduklarını).
Mukatil Tefsiri
Eğer yakın bir menfaat, yani yakın bir ganimet ve kolay bir yolculuk olsaydı, yani yolculuk kolay olsaydı gazvende sana uyarlardı; fakat mesafe onlara uzak geldi. Allah’a yemin ederek eğer gücümüz yetseydi, yani mal bakımından genişlik bulsaydık sizinle birlikte gazvenize çıkardık diyecekler. Onlar kendilerini helak ediyorlar. Allah onların sefere çıkmaya imkânları bulunduğu hususunda gerçekten yalancı olduklarını biliyor; fakat onlar sefere çıkmak istemediler. Bunlardan ikisi Ensar’dan Cedd b. Kays ve Muattib b. Kuşeyr’di.
Taberi Tefsiri
Yüce Allah, Tebük’e çıktığında ashabından bir topluluk kendisinden geri kalmak için izin istemiş ve o da onlara izin vermişken Nebiye şöyle buyurmaktadır: Eğer senden geri kalanları ve seninle birlikte çıkmamak için senden izin isteyenleri çağırdığın şey, onları sefere çağırdığın gazada yakın bir dünya menfaati, yani elde hazır bulunan bir ganimet ve kolay, yakın bir yolculuk olsaydı sana uyar ve seninle birlikte oraya çıkarlardı; fakat sen onları uzak bir yere çağırdın ve kendilerine ağır gelen bir yolculukla yükümlü tuttun; çünkü onları sıcakların şiddetli olduğu, yaz sıcağının bastırdığı ve insanların gölgeye ihtiyaç duyduğu bir zamanda sefere kaldırdın. Yakında Allah’a yemin ederek eğer gücümüz yetseydi sizinle birlikte çıkardık diyecekler; yani ey Muhammed, seninle birlikte sefere çıkmamak için senden izin isteyen bu kimseler, mazeretlerini kabul etmen ve senden geri kalmalarına izin vermen için sana yalan yere Allah adına yemin ederek, eğer gücümüz yetseydi sizinle birlikte çıkardık diyecekler. Bunun anlamı, eğer sizinle birlikte çıkmaya, geniş maddi imkâna, binek ve yol vasıtalarına, yolcu ve savaşçı için gerekli olan şeylere, beden sağlığına ve güce sahip olsaydık düşmanınıza karşı sizinle birlikte çıkardık demeleridir. Onlar kendi nefislerini helâke sürüklüyorlar; yani Allah adına yalan yere yemin etmeleriyle kendi nefislerine helâk ve yok oluşu gerekli kılıyorlar; çünkü böyle yapmakla Allah’ın gazabını üzerlerine çekiyor ve kendilerine O’nun elem verici azabını kazandırıyorlar. Allah onların gerçekten yalancı olduklarını biliyor; yani eğer gücümüz yetseydi sizinle birlikte çıkardık şeklindeki Allah adına yaptıkları yeminde yalancıdırlar; çünkü onların çıkmaya güçleri yetiyordu, zira gazaya çıkanın gazasında ve yolcunun yolculuğunda ihtiyaç duyduğu mallar yanlarında bulunuyor, bedenleri sağlıklı ve vücutları güçlüydü. Tefsir ehli de bu hususta bizim söylediğimize benzer şeyler söylemiştir. Bunu söyleyenlerin rivayetleri şöyledir: Bişr b. Muâz bize rivayet etti, dedi ki: Yezîd bize rivayet etti, dedi ki: Saîd bize Katâde’den eğer yakın bir dünya menfaati olsaydı sözünden gerçekten yalancıdırlar sözüne kadar şöyle rivayet etti: Onların çıkmaya güçleri yetiyordu; fakat geri kalmaları kendi nefislerinden ve şeytandan kaynaklanan bir ağırdan alma ve hayra karşı isteksizlikti. Muhammed b. Abdüla‘lâ bize rivayet etti, dedi ki: Muhammed b. Sevr bize Ma‘mer’den, o da Katâde’den eğer yakın bir dünya menfaati olsaydı sözü hakkında şöyle rivayet etti: Bu, Tebük Gazvesi’dir. İbn Humeyd bize rivayet etti, dedi ki: Seleme bize İbn İshak’tan Allah onların gerçekten yalancı olduklarını biliyor sözü hakkında şöyle rivayet etti: Yani onların çıkmaya güçleri yetiyordu.
Hz.Ateist Tefsiri
Henüz eklenmedi…