Buhari Tefsir 96

Buhari 4953: Yahyâ bize rivayet etti; Leys bize rivayet etti; Ukayl’den; İbn Şihâb’dan.

Saîd b. Mervân bana anlattı; Muhammed b. Abdülazîz b. Ebî Rizme bize haber verdi; Ebû Sâlih Selmeveyh dedi ki: Abdullah bana anlattı; Yûnus b. Yezîd’den. Yûnus dedi ki: İbn Şihâb bana haber verdi:

Urve b. Zübeyr ona haber verdi ki, Peygamberin eşi Âişe şöyle demiştir:

Allah’ın elçisine ilk başta başlayan şey, uykuda görülen doğru rüyalardı. Öyle ki bir rüya görse, sabahın aydınlığı gibi apaçık gerçekleşirdi. Sonra kendisine yalnızlık sevdirildi. Hira mağarasına giderdi ve orada “tahannüs” yapardı — (tahannüs: ibadet etmek demektir) — sayılı geceler boyunca; ailesine dönmeden önce (orada kalır), bunun için azık edinirdi. Sonra Hatice’ye döner, yine benzer şekilde azık edinirdi.

Nihayet Hira mağarasında iken gerçek (vahiy) ona ansızın geldi. Melek geldi ve “Oku!” dedi. Allah’ın elçisi: “Ben okuyan biri değilim” dedi.

“Beni aldı, gücüm tükeninceye kadar sıktı; sonra bıraktı. Sonra ‘Oku!’ dedi. Ben ‘Ben okuyan biri değilim’ dedim. Beni ikinci kez aldı, gücüm tükeninceye kadar sıktı; sonra bıraktı. Sonra ‘Oku!’ dedi. Ben ‘Ben okuyan biri değilim’ dedim. Beni üçüncü kez aldı, gücüm tükeninceye kadar sıktı; sonra bıraktı ve dedi ki:

‘Yaratan Rabbinin adıyla oku. İnsanı bir alakadan yarattı. Oku! Rabbin en kerem sahibidir; kalemle öğreten O’dur…’”

(Ayetleri) “İnsana bilmediğini öğretti” kısmına kadar okudu.

Allah’ın elçisi bununla döndü; (korkudan) göğüs kasları titriyordu. Hatice’nin yanına girdi ve:
“Beni örtün, beni örtün!” dedi.

Onu örttüler; korkusu geçince Hatice’ye şöyle dedi:
“Hatice! Bana ne oldu? Kendimden korktum.”

Ve gördüklerini ona anlattı.

Hatice dedi ki:
“Hayır; sevin! Vallahi Allah seni asla rezil etmez. Çünkü sen akrabayı gözetirsin, doğru konuşursun, yük taşıyanın yükünü yüklersin, (yoksula) bulunmayanı kazandırırsın, misafiri ağırlarsın ve hak yolundaki musibetlerde yardımcı olursun.”

Sonra Hatice onu alıp Varaka b. Nevfel’e götürdü. Varaka, Hatice’nin baba tarafından amcasının oğlu idi. Cahiliye döneminde Hristiyan olmuştu. Arapça yazı yazardı ve Allah’ın dilediği kadar İncil’den Arapça yazar(dı). Yaşlı bir ihtiyardı, kör olmuştu.

Hatice dedi ki:
“Amca oğlu! Kardeşinin oğlundan dinle.”

Varaka dedi ki:
“Yeğenim! Ne görüyorsun?”

Peygamber gördüklerini ona anlattı.

Varaka dedi ki:
“Bu, Musa’ya indirilen Nâmûs’tur. Keşke o günlerde genç olsaydım, keşke hayatta olsam…” (Bir söz daha söyledi.)

Allah’ın elçisi dedi ki:
“Onlar beni çıkaracaklar mı?”

Varaka dedi ki:
“Evet. Senin getirdiğinle gelen hiçbir adam yoktur ki eziyet görmesin. Eğer senin gününe yetişirsem, sana güçlü bir yardımda bulunurum.”

Sonra çok geçmeden Varaka vefat etti ve vahiy bir süre kesildi; bu kesilme sebebiyle Allah’ın elçisi üzüldü.

Buhari 4954: Muhammed b. Şihâb dedi ki:

Ebû Seleme bana haber verdi: Câbir b. Abdullah el-Ensârî şöyle dedi:

Allah’ın elçisi vahyin kesilmesinden söz ederken konuşmasının içinde şöyle dedi:

“Ben yürürken gökten bir ses işittim. Başımı kaldırıp baktım; bir de Hira’da bana gelen melek, gökle yer arasında bir kürsü üzerinde oturuyor. Ondan korktum; geri döndüm ve ‘Beni örtün, beni örtün!’ dedim.”

Onu örttüler. Bunun üzerine Allah şu ayetleri indirdi:
“Ey örtünüp bürünen! Kalk ve uyar! Rabbini yücelt! Elbiseni temiz tut! Riczden uzak dur!”

Ebû Seleme dedi ki:
“Ricz, cahiliye halkının tapmakta olduğu putlardır.”

Sonra vahiy peş peşe gelmeye başladı.

Buhari 4955: İbn Bukeyr bize rivayet etti; Leys bize rivayet etti; Ukayl’den; İbn Şihâb’dan; Urve’den:

Âişe şöyle dedi:
Allah’ın elçisine ilk başta başlayan şey, salih rüya idi. Sonra melek geldi ve dedi ki:

“Yaratan Rabbinin adıyla oku. İnsanı bir alakadan yarattı. Oku! Rabbin en kerem sahibidir…”

Buhari 4956: Abdullah b. Muhammed bize rivayet etti; Abdürrezzâk bize rivayet etti; Ma‘mer bize haber verdi; Zührî’den.

(Şöyle de rivayet edildi:) Leys dedi ki: Ukayl bana anlattı. Muhammed dedi ki: Urve bana haber verdi; Âişe’den:

Allah’ın elçisine ilk başta başlayan şey, doğru rüya idi. Melek geldi ve dedi ki:

“Yaratan Rabbinin adıyla oku. İnsanı bir alakadan yarattı. Oku! Rabbin en kerem sahibidir. Kalemle öğreten O’dur…”

Buhari 4957: Abdullah b. Yusuf bize rivayet etti; Leys bize rivayet etti; Ukayl’den; İbn Şihâb’dan. İbn Şihâb dedi ki:

Urve’yi işittim. Âişe şöyle dedi:
Peygamber Hatice’ye döndü ve: “Beni örtün, beni örtün!” dedi. (Sonra) hadisi anlattı.

Buhari 4958: Yahyâ bize rivayet etti; Abdürrezzâk bize rivayet etti; Ma‘mer’den; Abdülkerîm el-Cezerî’den; İkrime’den.

İbn Abbas dedi ki:

Ebû Cehil dedi ki:
“Muhammed’i Kâbe’nin yanında namaz kılarken görürsem mutlaka boynuna basacağım.”

Bu Peygambere ulaşınca şöyle dedi:
“Eğer bunu yapsaydı melekler onu yakalardı.”

Amr b. Hâlid de bunu Ubeydullah’tan, o da Abdülkerîm’den rivayet ederek takip etti.