Ancak cehenneme girecek olanlar müstesnadır.
Okunuşu ve Kelime Anlamı
İllâ (ancak) men (kimseyi ki) huve (o) sâli’l-cehîm (cehenneme girecektir).
Mukatil Tefsiri
Yani ancak Allah’ın cehenneme girmesini takdir ettiği ve hakkında önceden bedbahtlık hükmü verilmiş olan kimseyi saptırabilirsiniz.
Taberi Tefsiri
Ayette geçen fâtinîn kelimesi, bir kimseyi fitneye düşürmek ve saptırmak anlamındaki fetentü, eftinü fiilinden türetilmiştir. Bu kullanım Hicaz halkının diline aittir. Necid halkı ise aynı anlamda eftentühû, eftinühû şeklindeki fiil kalıbını kullanır.
Hasan’ın, “Ancak cehenneme girecek olanlar müstesnadır” ayetindeki sâli’l-cahîm ifadesini, sâlü’l-cahîm şeklinde, sâl kelimesinin sonundaki lâm harfini ötreli okuyarak kıraat ettiği nakledilmiştir. Eğer Hasan bu okuyuşla çoğul anlamını kastetmişse, bu kullanımın Arapçada bir açıklaması vardır. Nitekim bir şair şöyle demiştir:
“Hâtim benim amcamın oğlu olarak bulunduğunda,
Hepimiz şan ve şerefimizden söz ederiz.”
Şair burada ecmaînâ ifadesini kullanmış, ancak fiili çoğul olarak tekellemû şeklinde söylememiştir. Benzer şekilde Arapçada, “Kardeşlerin kimdir?” anlamında men hüve ihvetüke denilir. Burada hüve zamiri, kim olduğu henüz belirtilmemiş bir isme işaret ederken, cümlenin diğer unsurları çoğul anlamına göre kullanılmıştır. Hasan’ın okuyuşu da bu şekilde açıklanırsa dil bakımından bir dayanağı vardır. Bununla birlikte diğer okuyuş daha fasih ve daha düzgün bir kullanımdır.
Ancak Hasan bu okuyuşla tekil anlamını kastetmişse, Arap dili âlimlerine göre bu bir dil hatasıdır. Çünkü onların dil kurallarına göre hâzâ râmün ve hâzâ kâdın denilmesi gerekirken, bu kelimelerin sonundaki harfin bu şekilde ötreli okunması hatalıdır. Bununla birlikte Araplardan, bazı kelimelerde harflerin yer değiştirmesine veya farklı biçimlerde kullanılmasına dayanan bir lehçe nakledilmişse, bu okuyuş da böyle bir lehçeye ait olabilir. Nitekim Arapçada şâkü’s-silâh ve şâki’s-silâh, ayrıca âse ve asâ, âka ve akâ gibi farklı kullanımlar bulunmaktadır. Böyle bir durum söz konusuysa bu da bir lehçe özelliği sayılabilir. Ancak ben, Hasan’ın bu okuyuşunu destekleyen böyle bir kullanımın Araplardan işitildiğini nakleden herhangi bir kimseye rastlamadım.
Hz.Ateist Tefsiri
Henüz eklenmedi…