Hani akşam vakti ona, ayakta düzgün duran, hızlı koşan soylu atlar sunulmuştu.
Okunuşu ve Kelime Anlamı
İz (hani) urida (sunuldu) aleyhi (ona) bi’l-aşiyyi (akşamüstü) es-sâfinâtu (asil duran atlar) el-ciyâd (hızlı koşan).
Mukatil Tefsiri
Yüce Allah’ın, Hani akşam vakti ona üç ayağı üzerinde duran atlar sunulmuştu, sözündeki duruş biçiminden maksat, hayvanın ön ayaklarından birini kaldırarak diğer üç ayağı üzerinde durmasıdır. Hızlı ve soylu atlar ifadesi ise süratli atlar anlamına gelir. Bunun benzeri, Onlar ayakta dururken üzerlerine Allah’ın adını anın (Hac 36) ayetidir. Burada da hayvanların bir ayağı kaldırılmış ve diğer üç ayağı üzerinde durur hâlde bulunmaları kastedilmektedir. Bunun sebebi şudur: Süleyman ilk namazını kılmış, ardından kendisine atların sunulması için tahtına oturmuştu. Babası Davud’dan kendisine miras kalan bin atı vardı. Davud bu atları Amalikalılardan ele geçirmişti. Bu atlardan dokuz yüzü Süleyman’a sunuldu. Ancak atların gösterilmesi sırasında güneş battı ve Süleyman ikindi namazını kılamadı.
Taberi Tefsiri
Yüce Allah şöyle buyurmaktadır: Süleyman, işlediği hatadan dolayı Allah’a tövbe ederek yönelmişti. Bu olay, akşam vakti kendisine ayakta düzgün duran atların sunulduğu sırada gerçekleşmişti. Dolayısıyla ayetteki hani anlamına gelen iz edatı, bir önceki ayette geçen sürekli Allah’a yönelen ifadesine bağlıdır.
Ayette geçen sâfinât kelimesi, atlar için kullanılan sâfin kelimesinin çoğuludur. Dişi at için ise sâfine denilir. Bazı Araplara göre sâfin, iki ön ayağını bir arada tutan ve arka ayaklarından birinin tırnağının ucunu yere değdirecek şekilde o ayağını büken attır. Başka Araplara göre ise iki ön ayağını bir arada tutan attır. Ferrâ, sâfin kelimesinin ayakta duran anlamına geldiğini ileri sürmüştür. Bu kullanımda atların ayakta durmasını anlatmak için safenetil haylu tasfinu sufûnen denilir. Tefsir âlimleri de bu konuda bizim söylediğimize benzer açıklamalarda bulunmuşlardır. Bu görüşü dile getirenlerin rivayetleri şöyledir: Bana Muhammed bin Amr rivayet etti ve şöyle dedi: Bize Ebu Âsım rivayet etti ve şöyle dedi: Bize İsa, İbn Ebu Necîh’ten, o da Mücahid’den rivayet etti. Mücahid, Ayakta düzgün duran, hızlı koşan soylu atlar (Sâd 31) ifadesi hakkında şöyle dedi: Atın düzgün durması, ön ayaklarından birini kaldırarak yalnızca tırnağının ucunu yere değdirmesidir. Bana Hâris rivayet etti ve şöyle dedi: Bize Hasan rivayet etti ve şöyle dedi: Bize Verkâ, İbn Ebu Necîh’ten, o da Mücahid’den rivayet etti. Mücahid şöyle dedi: Atın düzgün durması, ön ayaklarından birini kaldırarak yalnızca tırnağının ucunu yere değdirmesidir. Bize Bişr rivayet etti ve şöyle dedi: Bize Yezid rivayet etti ve şöyle dedi: Bize Saîd, Katâde’den rivayet etti. Katâde, Hani akşam vakti ona, ayakta düzgün duran, hızlı koşan soylu atlar sunulmuştu (Sâd 31) ifadesi hakkında şöyle dedi: Burada atlar kastedilmektedir. Atların düzgün durması ise ayakta durmaları ve ayaklarını uzatarak dikilmeleridir. Bize Muhammed rivayet etti ve şöyle dedi: Bize Ahmed rivayet etti ve şöyle dedi: Bize Esbât, Süddî’den rivayet etti. Süddî, Sâfinât kelimesi hakkında, Atlar anlamına gelir, demiştir.
Bana Yunus rivayet etti ve şöyle dedi: Bize İbn Vehb haber verdi ve şöyle dedi: İbn Zeyd, Ayakta düzgün duran, hızlı koşan soylu atlar (Sâd 31) ifadesi hakkında şöyle dedi: Bunlar, şeytanın denizin çayırlıklarından birinden çıkarıp Süleyman’a getirdiği atlardı. Atlar, katırlar ve eşekler bu şekilde ayakta dururlar. Bu duruş, hayvanın üç ayağı üzerinde durup bir ayağını kaldırması ve kaldırdığı ayağının tırnak ucunu yere değdirmesidir. Bana Yunus rivayet etti ve şöyle dedi: Bize İbn Vehb haber verdi ve şöyle dedi: İbn Zeyd şöyle dedi: Sâfinât kelimesi atlar anlamına gelir. Bu atların kanatları vardı.
Ayette geçen ciyâd kelimesi ise hızlı koşan atlar anlamına gelir. Bunun tekili cevâd kelimesidir. Nitekim bana Muhammed bin Amr rivayet etti ve şöyle dedi: Bize Ebu Âsım rivayet etti ve şöyle dedi: Bize İsa rivayet etti. Ayrıca bana Hâris rivayet etti ve şöyle dedi: Bize Hasan rivayet etti ve şöyle dedi: Bize Verkâ rivayet etti. Her iki rivayet de İbn Ebu Necîh aracılığıyla Mücahid’den nakledilmiştir. Mücahid, Ciyâd kelimesi hakkında, Hızlı koşanlar, anlamına gelir, demiştir.
Bu atların kanatlı yirmi at olduğu da rivayet edilmiştir. Bu görüşü dile getirenlerin rivayeti şöyledir: Bize Muhammed bin Beşşâr rivayet etti ve şöyle dedi: Bize Müemmel rivayet etti ve şöyle dedi: Bize Süfyân, babasından, o da İbrahim et-Teymî’den rivayet etti. İbrahim et-Teymî, Hani akşam vakti ona, ayakta düzgün duran, hızlı koşan soylu atlar sunulmuştu (Sâd 31) ifadesi hakkında, Bunlar kanatlı yirmi attı, demiştir.
Hz.Ateist Tefsiri
Henüz eklenmedi…