Allah’ın rahmetinin etkilerine bak: Yeryüzünü ölümünden sonra nasıl diriltiyor. Şüphesiz, ölüleri diriltecek olan da O’dur. O, her şeye kadirdir.
Diyanet Vakfı
Allahın rahmetinin eserlerine bir bak: Arzı, ölümünün ardından nasıl diriltiyor! Şüphesiz O, ölüleri de mutlaka diriltecektir. O, her şeye kadirdir.
Kurtubi Tefsiri
Allah’ın rahmet eserlerine bir bak! O, ölümünden sonra arzı nasıl diriltiyor? İşte bunu yapan -hiç şüphesiz- ölüleri diriltecektir. O, herşeye gücü yetendir.
“Allah’ın rahmet eserlerine” yani yağmurun eserlerine
“bir bak!” Yani sizler basiret ve istidlal maksİsmi ile buna bir bakınız. Bunu, buna güç ve kudret yetirenin ölüleri tekrar diriltmeye kadir olduğuna delil olarak görünüz.
İbn Âmir, Hafs, Hamza ve el-Kisaî “eserler” anlamındaki; lâfzını çoğul olarak okumuşlardır. Diğerleri ise tekil okumuşlardır, çünkü bu, tekil olan bir kelimeye izafe edilmiştir. “Nasıl diriltiyor?” fiilinin faili “eserler”dir. Failin aziz ve celil olan Allah’ın ismi olması da mümkündür. Çoğul olarak “eserler” diye okuyanların bu okuyuşu Allah’ın rahmeti ile çokluğun kastedilmesinin câiz oluşundan dolayıdır. Nitekim yüce Allah şöyle buyurmaktadır:
“Eğer Allah’ın nimetini topluca saymak isteseniz dahi onları sayamazsınız.” (İbrahim, 14/34)
el-Cahderî, Ebû Hayve ve başkaları “arzı nasıl diriltiyor” anlamındaki âyette “diriltiyor” anlamındaki fiili “ya” harfi yerine “te” ile; “djf” ) diye okumuşlardır. Bu okuyuşlarında fiilin müennes alâmeti ile gelmesi, rahmet lâfzından ötürüdür. Çünkü rahmetin eseride rahmetin yerini tutmakta, rahmet sanki o olmaktadır. Rahmetin, yahut eserlerin yeri nasıl dirilttiğine bir bak, demek olur.
“Diriltiyor” şeklinde “ya” ile okuyanların kıraatine göre diriltme işini yapan yüce Allah, yahut yağmur ya da eserlerdir.
“Arzı nasıl diriltiyor” anlamındaki âyette manaya hamledilmek suretiyle hal olarak nasb konumundadır. Çünkü lâfız istifham lâfzı olup, hal de haber durumundadır. İfadenin takdiri de: Sen yeri Ölümünden sonra diriltici olan Allah’ın rahmetinin eserine bir bak, şeklindedir.
“İşte bunu yapan hiç şüphesiz O, herşeye gücü yetendir.” Bu da müşahede olunanın gaib olana delil olarak görülmesi ve gösterilmesidir.