İnsanlara bir rahmet tattırdığımızda, ona sevinirler. Ellerinin önceden işledikleri yüzünden onlara bir kötülük dokunduğunda ise hemen ümitsizliğe düşerler.
Diyanet Vakfı
İnsanlara bir rahmet tattırdığımızda ona sevinirler. Şayet yaptıklarından ötürü başlarına bir fenalık gelse hemen ümitsizliğe düşüverirler.
Kurtubi Tefsiri
İnsanlara bir rahmet tattırsak, ondan dolayı şımarıverirler. Ellerinin Önünden gönderdikleri sebebi ile de onlara bir kötülük gelip çatarsa, hemen ümitlerini kesiverirler.
“İnsanlara” Yahya b. Sellam’a göre bolluk, genişlik, afiyet; en-Nekkaş’a göre nimet ve yağmur, bir görüşe göre emniyet ve rahatlık, huzur -ki anlamlan birbirine yakındır-
“tattırırsak, ondan dolayı” yani rahmet ile
“şımarıverirler. Ellerinin önünden gönderdikleri” işledikleri masiyetleı
“sebebi ile de onlara bir kötülük” Mücahid’e göre belâ ve ceza, es-Süddî’ye göre yağmur yağmaması
“gelip çatarsa, hemen ümitlerini kesiverirler.” Yani rahmet ve kurtuluştan yana ümit keserler. Cumhûr böyle açıklamıştır.
el-Hasen ise şöyle demektedir: Ümit kesmek, şanı yüce Allah’ın gizli hallerde farz kıldığı şeyleri terketmektir.
Genel olarak bu fiil; “Ümit kesti, keser” diye okunmuştur. Bununla birlikte; diye de okunur ki, bu da Ebû Amr, el-Kisaî ve Yakub’un kıraatidir.
el-A’meş ise diye her ikisinin de aynu’l-fiilini esreli okumuştur. Sandı, sanır” gibi.
Âyet-i kerîme kâfirin niteliğini ortaya koymaktadır. Darlık ve zorluk zamanlarında ümit keser, nimet ile karşı karşıya kaldığı vakit şımanr. Şu beyitte söylenildiği gibi:
“Kötü merkeb gibi ki, ona yem verecek olursan,
İnsanları tekmeler ve eğer aç kalırsa anırır.”
Kalbinde imanın iyice yer etmediği pek çok kimse de bu mesabededir. Bu kabilden açıklamalar daha önce birkaç yerde geçmiş bulunmaktadır. Mü’min ise nimet halinde Rabbine şükreder, darlık ve sıkıntılı zamanlarda da O’ndan ümidini kesmez.