Serî‘ – Şuayb – Seyf – Muhammed ve Talha yoluyla, onların bilinen isnadlarıyla bana yazılı olarak nakledildiğine göre:
Osman halife olunca Abdullah b. Âmir’i Kâbil’e, yani Sicistan eyaletine gönderdi. O, Kâbil’de kaldı ve sonunda bütün bölgeyi ele geçirdi. Sicistan eyaleti, Muâviye ölünceye kadar Horasan’dan daha genişti; daha sonra Kâbil halkı şiddetli bir şekilde direnmeye başladı.
Bazı rivayet sahiplerine göre Osman’ın memurlarına yazdığı ilk mektup şöyledir:
“Bundan sonra: Allah imamların çoban olmalarını emretmiştir; onları vergi tahsildarı olmaları için görevlendirmemiştir. Bu ümmetin başlangıcında imamlar çoban olarak tayin edilmişlerdi, vergi tahsildarı olarak değil. Fakat sizin imamlarınız çoban olmaktan çok vergi tahsildarı olmaya yaklaşmışlardır. Eğer böyle olurlarsa, güzel ahlak, doğruluk ve güvenilirlik ortadan kalkacaktır. En adil davranış, Müslümanların işlerini ve yükümlülüklerini incelemenizdir; böylece onlara haklarını verir ve onlardan üzerlerine düşeni alırsınız. Aynı şekilde zimmet ehli için de böyle yapın: onlara haklarını verin ve onlardan üzerlerine düşeni alın. Karşılaştığınız düşmana gelince, onlara karşı Allah’tan yardım isteyin.”
Bazı rivayet sahiplerine göre sınır bölgelerindeki ordu kumandanlarına yazdığı ilk mektup ise şöyledir:
“Bundan sonra: Siz Müslümanların koruyucuları ve muhafızlarısınız. Ömer sizin için, bize de gizli olmayan bazı talimatlar koymuştu; aksine bunlar bizim görüşümüzle de uyumluydu. Sizden herhangi birinin bu konuda değişiklik yaptığını duymayayım. Aksi halde Allah durumunuzu değiştirir ve yerinize başkalarını getirir. Davranışlarınızı gözden geçirin; çünkü ben de Allah’ın bana gözetmemi emrettiği şeyleri gözetiyorum.”
Bazı rivayet sahiplerine göre vergi memurlarına yazdığı ilk mektup şöyledir:
“Bundan sonra: Allah insanları hak üzere yaratmıştır ve O, ancak hakkı kabul eder. Doğru olanı alın ve onun karşılığında doğru olanı verin. Doğruluğa sarılın; onu koruyun ve onu ilk ihlal eden siz olmayın ki elde ettiğiniz şeyleri sizden sonrakilerle paylaşabilesiniz. Ahde vefa gösterin, ahde vefa gösterin! Yetimi ve kendisiyle anlaşma yaptığınız kimseyi zulme uğratmayın. Çünkü Allah onlara zulmeden kimsenin karşısındadır.”
Bazı rivayet sahiplerine göre halka yazdığı mektup ise şöyledir:
“Bundan sonra: Siz elde ettiğiniz şeyleri ancak doğru örneklere sıkı sıkıya bağlı kalarak elde ettiniz. Dünya sizi asıl işinizden alıkoymasın. Çünkü bu ümmet, üç şey sizin aranızda bir araya geldiğinde bid‘atla karşılaşacaktır: tam refah, cariyelerden doğan çocukların yetişkinliğe ulaşması ve Kur’an’ın hem Araplar hem de Arap olmayanlar tarafından okunması. Allah’ın Elçisi şöyle demiştir: ‘Küfür, Arapçayı kötü konuşmaktan doğar; bir şey onlara yabancı görünürse onu yanlış biçimde yaparlar ve böylece bid‘at ortaya çıkar.’”
Serî‘ – Şuayb – Seyf – Âsım b. Süleyman – Âmir eş-Şa‘bî yoluyla bana yazılı olarak nakledildiğine göre:
Osman, insanlara verilen atâları yüz dirhem artıran ilk halifeydi ve bu bir uygulama hâline geldi. Ömer, atâ almaya hak kazanan yaşayan herkese Ramazan boyunca günde bir dirhem verirdi; Allah’ın Elçisi’nin eşleri için ise iki dirhem belirlemişti. Ona şöyle denildi: “Onlar için yemek hazırlayıp bir yerde toplasaydın.” O ise şöyle dedi: “İnsanları kendi evlerinde doyurun.”
Osman, Ömer’in yaptığı uygulamayı sürdürdü fakat miktarı artırdı. Ramazan için yiyecek tahsis etti ve şöyle dedi:
“Bu, mescitte ibadet edenler, yolcular ve Ramazan boyunca halktan yoksul olanlar içindir.”
Bu yılda, yani 24 yılında, Velîd b. Ukbe Azerbaycan ve Ermenistan’a sefer düzenledi. Çünkü bu bölgelerin halkı, Ömer döneminde Müslümanlarla yaptıkları anlaşmayı bozmuşlardı. Bu, Ebû Mihnef’in rivayetine göredir; ancak bazı rivayet sahipleri bunun 26 yılında gerçekleştiğini naklederler.