Köle azad etmek ve onu bağışlamak gibi hemen geçerli olan bağışlar, kabzedilmiş hibe, sadaka, vakıf, borçtan kurtulma (ibra), mal ödemeyi gerektirecek cinayetin sorumluluğundan affetmek gibi hususlar, kişiden sağlık halinde iken sadır olacak olursa, bunlar onun ana parasından karşılanır. el-Muvaffak der ki: Bunda ihtilafın olduğunu bilmiyoruz.
Ölümüne sebebiyet vermesinden endişe edilen hastalık söz konusu olursa, cumhur ulemanın görüşüne göre bunlar ona ait malının üçte birinden karşılanır. Zahir ehli ise kabzedilen hibeler konusunda sadece bunun ona ait olan ana parasından (sermaye) karşılanacağını söylemişlerdir. el-Muvaffak (İbn Kudame) ise bunun doğru olmadığını ifade etmiştir.
İmran b. Husayn şöyle rivayet etmiştir: “Bir adam, ölürken altı kölesini azad etmiş ve onlardan başka malı da yokmuş… Bu haber Hz. Peygamber (sallallahu aleyhi ve sellem)’e ulaşınca köleleri çağırıp onları üçe bölerek aralarında kur’a çekmiştir. İkisini azad etmiş ve dördünü de köle olarak bırakmıştır.”
Hasta olduğu halde köleyi azad etmesi uygulamaya konulmadığına göre, onu değiştirmesi daha evladır. Çünkü bu durumda ölüm halinde olduğu aşikardır; dolayısıyla veresesi hakkında bu bir atiyye sayılır ve -vasiyet gibi- malının üçte birinden fazlasını geçemez.