Bir müminin bir mümini öldürmesi olacak şey değildir, ancak hata ile olabilir; kim bir mümini hata ile öldürürse, mümin bir köle azat etmesi ve ailesine teslim edilecek bir diyet gerekir; ancak bağışlarlarsa müstesna; eğer o, size düşman bir kavimdense ve kendisi mümin ise, mümin bir köle azat etmek gerekir; eğer sizinle aralarında anlaşma bulunan bir kavimdense, ailesine teslim edilecek bir diyet ve mümin bir köle azat etmek gerekir; kim bulamazsa, Allah’tan bir tevbe olarak peş peşe iki ay oruç tutması gerekir; Allah bilendir, hikmet sahibidir.
Okunuşu ve Kelime Anlamı
Ve mâ (ve olmaz) kâne (olması) li mu’minin (bir mümin için) en (ki) yaktule (öldürmesi) mu’minen (bir mümini) illâ (ancak) hataen (yanlışlıkla) ve men (ve kim) katale (öldürürse) mu’minen (bir mümini) hataen (yanlışlıkla) fe tahrîru (o zaman azat edilmesi gerekir) rakabetin (bir kölenin) mu’minetin (mümin) ve diyetun (ve bir diyet) musellemetun (teslim edilmiş) ilâ ehlihî (ailesine) illâ (ancak) en (ki) yessaddakû (bağışlarlarsa) fe in (eğer) kâne (olursa) min kavmin (bir topluluktan) aduvvin (düşman) lekum (size) ve huve (ve o) mu’minun (mümin) fe tahrîru (o zaman azat edilmesi gerekir) rakabetin (bir kölenin) mu’minetin (mümin) ve in (ve eğer) kâne (olursa) min kavmin (bir topluluktan) beynekum (aranızda) ve beynehum (onlarla) mîsâkun (anlaşma vardır) fe diyetun (o zaman diyet vardır) musellemetun (teslim edilmiş) ilâ ehlihî (ailesine) ve tahrîru (ve azat edilmesi gerekir) rakabetin (bir kölenin) mu’minetin (mümin) fe men (ve kim) lem (bulamazsa) yecid (bulamazsa) fe siyâmu (o zaman oruç tutması gerekir) şehreyni (iki ay) mütetâbi’ayn (ardışık) tevbeten (bir tevbe olarak) minallâh (Allah’tan) ve kânallâhu (ve Allah olmuştur) alîmen (bilen) hakîmâ (hikmet sahibi)
Mukatil Tefsiri
Sonra neshedilmiş oldu; “bir müminin” yani Ayyaş bin Ebî Rebîa bin Muğîre el-Mahzûmî’nin, “bir mümini öldürmesi olacak şey değildir” yani Hâris bin Yezîd bin Ebî Enîse, Benî Âmir bin Lüey’den birini öldürmesi olacak şey değildir, “ancak hata ile” çünkü Hâris, Mekke halkıyla yapılan barış sırasında Müslüman olmuştu, Ayyaş ise onu yanlışlıkla öldürdü. Ayyaş, Hâris bin Yezîd’i öldüreceğine yemin etmişti ve o sırada Hâris müşrikti; sonra Hâris Müslüman oldu, fakat Ayyaş bunu bilmeden Medine’de onu öldürdü. “Kim bir mümini hata ile öldürürse, mümin bir köle azat etmesi gerekir” yani Allah için namaz kılmış ve Allah’ı birlemiş olan bir köle azat etmesi gerekir. “Ve ailesine teslim edilecek bir diyet” yani öldürülenin ailesine verilecek bir diyet gerekir. “Ancak bağışlarlarsa müstesna” yani öldürülenin velileri diyeti katil için bağışlarsa, bu onlar için daha hayırlıdır. “Eğer o öldürülen kişi size düşman bir kavimdense” yani harp ehli bir kavimdense, “ve kendisi mümin ise” yani öldürülen mümin ise, “mümin bir köle azat etmek gerekir”; bu ayet Mirdâs bin Amr el-Kaysî hakkında indi ve onun için diyet yoktur. “Eğer o öldürülen ve mirasçıları sizinle aralarında anlaşma bulunan bir kavimdense” yani aranızda ahid bulunan bir kavimdense, “ailesine teslim edilecek bir diyet gerekir” yani öldürülenin ailesine, yani Mekke’deki mirasçılarına diyet gerekir. O gün Peygamber ile Mekke halkı arasında bir anlaşma vardı. “Ve mümin bir köle azat etmek gerekir.” “Kim bulamazsa” yani diyet bulamazsa, “onun üzerine peş peşe iki ay oruç tutmak vardır.” Bu, Allah’tan bir tevbedir; bu kefaret, bu ümmet için hata ile öldürmede Allah’ın bir bağışıdır. Çünkü Tevrat’ta Musa zamanında mümin hata ile öldürdüğünde de öldürülürdü. “Allah bilendir, hikmet sahibidir”; kefareti ve köle azadını hükme bağlamıştır.
Taberi Tefsiri
Hz.Ateist Tefsiri
Henüz eklenmedi…