Onlar Kur’an’ı hiç düşünmezler mi? Eğer o Allah’tan başkası tarafından olsaydı, içinde birçok çelişki bulurlardı.
Okunuşu ve Kelime Anlamı
E fe lâ (hiç) yetedebberûne (düşünmüyorlar mı) el-kur’âne (Kur’an’ı) ve lev (eğer) kâne (olsaydı) min indi (tarafından) gayrillâh (Allah’tan başkası) le vecedû (elbette bulurlardı) fîhi (onda) ihtilâfen (çelişki) kesîrâ (çok)
Mukatil Tefsiri
Sonra onları öğütledi ve dedi ki: “Onlar Kur’an’ı hiç düşünmezler mi?”, yani işitmezler mi Kur’an’ı ki onun ne olduğunu bilsinler; “eğer o Allah’tan başkası tarafından olsaydı, içinde birçok çelişki bulurlardı” (Nisâ 82), yani büyük bir yalan bulurlardı; çünkü çelişki insanların sözünde olur, Allah’ın sözünde çelişki yoktur.
Taberi Tefsiri
Yüce olanın şu sözüyle kastettiği şudur: { Kur’an’ı hiç düşünmüyorlar mı? } Yani, ey Muhammed, onların geceleyin gizlice kurdukları, sana söylediklerinden başka olan şeyleri, Allah’ın kitabını düşünmezler mi? Böylece senin itaatine ve emrine uymaları konusunda Allah’ın onlar aleyhine olan hüccetini bilsinler; senin onlara getirdiğin indirilen şeyin Rablerinden olduğunu anlasınlar. Çünkü onun anlamları birbiriyle uyumlu, hükümleri birbiriyle ahenkli, bir kısmı diğerini doğrulayıcı ve bir kısmı diğerine gerçeklik bakımından şahitlik edicidir. Eğer bu, Allah’tan başkası tarafından gelmiş olsaydı, hükümleri farklı olur, anlamları çelişir ve bir kısmı diğerinin bozukluğunu ortaya koyardı.
Nitekim şöyle rivayet edilmiştir: Bişr b. Muaz bize rivayet etti, dedi ki: Yezid bize rivayet etti, dedi ki: Said, Katade’den şu söz hakkında rivayet etti: { Kur’an’ı hiç düşünmüyorlar mı? Eğer o Allah’tan başkası tarafından gelmiş olsaydı, onda birçok çelişki bulurlardı } Katade dedi ki: Allah’ın sözü çelişmez; o haktır, içinde batıl yoktur. İnsanların sözü ise çelişir.
Yunus bana rivayet etti, dedi ki: İbn Vehb bize haber verdi, dedi ki: İbn Zeyd şöyle dedi: Kur’an, bir kısmı diğerini yalanlamaz, bir kısmı diğerini bozmaz. İnsanların onunla ilgili bilmedikleri şeyler, ancak onların akıllarının yetersizliği ve bilgisizliklerindendir. Ve şu ayeti okudu: { Eğer o Allah’tan başkası tarafından gelmiş olsaydı, onda birçok çelişki bulurlardı }. Dedi ki: Mümin üzerine düşen, “Hepsi Allah katındandır” demesidir; müteşabih olanlara iman etmesi, bir kısmını diğerine karşı kullanmaması gerekir. Bir şeyi bilmediğinde ve tanımadığında, “Allah’ın söylediği haktır” demelidir. Ve Allah’ın bir söz söyleyip sonra onu bozmayacağını bilmelidir. Allah’tan gelenin doğruluğuna iman etmesi gerekir.
Yahya b. Ebi Talib bana rivayet etti, dedi ki: Yezid bize rivayet etti, dedi ki: Cuveybir, Dahhak’tan şu söz hakkında rivayet etti: { Kur’an’ı hiç düşünmüyorlar mı? } Dedi ki: Onu inceleyip düşünürler.
Hz.Ateist Tefsiri
Henüz eklenmedi…