Derler ki: Biz gerçekten eski hâlimize mi döndürüleceğiz?
Okunuşu ve Kelime Anlamı
Yekulune (derler ki): e-inna le-merdudune (gerçekten geri döndürülecek miyiz) fi’l-hafireh (ilk halimize/toprağa)?
Mukatil Tefsiri
Allah Teâlâ burada Mekke kâfirlerinden haber vermektedir. Onlar bunu hayret ederek söylerlerdi. Yani: “Öldükten sonra tekrar hayata dönüp yürüyen insanlar mı olacağız?” demek isterlerdi.
Taberi Tefsiri
Allah Teâlâ şöyle buyurmaktadır: Kureyş müşriklerinden öldükten sonra dirilişi yalanlayan bu kimselere, “Siz ölümden sonra diriltileceksiniz” denildiğinde onlar şöyle derler: Biz gerçekten ölmeden önceki ilk hâlimize mi döndürüleceğiz? Helâk olmamızdan ve ölmemizden önce olduğumuz gibi tekrar diri olarak mı geri geleceğiz? Bu ifade, Arapların “Falanca geldiği yere geri döndü” anlamında kullandıkları sözden gelir. Şairin şu sözü de bu anlamdadır: “Ak saç ve kellikten sonra eski hâle dönüş mü? Allah akılsızlık ve hafiflikten korusun.” Tefsir ehli de bunu bu şekilde açıklamıştır. İbn Abbas, “hâfire” kelimesi hakkında: “Hayat demektir” demiştir. Yine İbn Abbas’tan “Biz gerçekten hâfireye mi döndürüleceğiz?” ayeti hakkında şöyle rivayet edilmiştir: “Yani ölümümüzden sonra yeniden dirilecek ve bulunduğumuz bu yerden tekrar kaldırılacak mıyız?” Katâde şöyle demiştir: “Biz gerçekten yeniden yeni bir yaratılışla mı diriltileceğiz?” Ma‘mer’in Katâde’den rivayetinde de “hâfireye döndürülmek” ifadesi, yeni bir yaratılışla geri döndürülmek anlamında açıklanmıştır. Muhammed b. Kays veya Muhammed b. Kâ‘b el-Kurazî’den de bunun “hayata dönüş” anlamında olduğu rivayet edilmiştir. Süddî de “Hayata döndürülecek miyiz?” anlamını vermiştir. Başka bazıları ise “hâfire”nin, kabirlerinin kazıldığı kazılmış yer, yani toprak olduğunu söylemiştir. Bunu, “dökülen su” anlamında kullanılan “dâfik su” ifadesine benzetmişler ve “hâfire”nin “kazılmış yer” anlamında olduğunu söylemişlerdir. Onlara göre ayetin anlamı şudur: Biz ölüler olarak kabirlerimize mi döndürüleceğiz? Mücâhid, “hâfire” hakkında: “Yeryüzüdür; yeni bir yaratılışla diriltileceğiz, yani diriliştir” demiştir. Başka bazıları ise “hâfire”nin ateş olduğunu söylemiştir. İbn Zeyd, “Biz gerçekten hâfireye mi döndürüleceğiz?” ayeti hakkında şöyle demiştir: “Hâfire ateştir.” Sonra “O hâlde bu, ziyanlı bir dönüş olur” ayetini okuyup şöyle demiştir: “Onun isimleri ne kadar çoktur! O ateştir, cahîmdir, sekardır, cehennemdir, hâviyedir, hâfiredir, lezâdır, hutamedir.”
Hz.Ateist Tefsiri
Henüz eklenmedi…