Bu yılın Recep ayının son günü olan Çarşamba günü, 255 (14 Temmuz 869), el-Vâsık’ın oğlu Muhammed’e halife olarak biat edildi. Ona “el-Muhtedî billâh” adı verildi. Künyesi Ebû Abdullah idi. Annesi Bizanslı olup adı Kurbe idi.
Bir görgü şahidinden rivayet edildiğine göre Muhammed b. el-Vâsık, el-Mu‘tez gelip kendi eliyle halifelikten çekildiğini beyan etmeden ve kendisine emanet edilen işleri yönetmekten aciz olduğunu kabul edip bunları İbn el-Vâsık’a devretme arzusunu açıklamadan hiç kimseden biat kabul etmemiştir.
Bunun üzerine el-Mu‘tez elini uzatarak Muhammed b. el-Vâsık’a biat etti. Ancak bundan sonra yeni halifeye “el-Muhtedî” lakabı verildi. Ardından el-Mu‘tez geri çekildi ve mevlâlardan oluşan iç çevre de kendi biatlarını sundu.
El-Mu‘tez’in halifelikten çekilmesine dair belgenin metni şöyledir:
“Rahmân ve Rahîm olan Allah’ın adıyla. Aşağıda adı geçen şahitlerin şahitlik etmeye çağrıldığı husus şudur: Onlar, Müminlerin Emiri el-Mütevekkil alâllah’ın oğlu Ebû Abdullah’ın (aklının yerinde olduğuna ve bu işi kendi isteğiyle ve hiçbir zorlama olmadan yaptığına şahitlik etmeleri istenirken) halifelik hakkı ve Müslümanların işlerinin idaresi konusunda iyice düşündüğünü kabul ettiğine şahitlik ettiler. Sonunda bu göreve artık uygun olmadığını, görevlerini yerine getiremediğini ve üstlendiği sorumlulukları taşıyacak güçte olmadığını anladı. Bunun üzerine kendi isteğiyle görevden çekildi, yükten kurtulduğunu ilan etti ve bunu halifelikten feragat ederek gerçekleştirdi. Kendisine biat etmiş olan yakın çevresini de bu biattan azat etti. Aynı şekilde kendisine biat etmiş olan diğer herkesi, gerek biat yeminlerinden, gerek ahid ve sözleşmelerden, gerek boşama yeminlerinden, köle azadı yeminlerinden, gönüllü sadaka (sadaka) ve hac yeminlerinden, yani her türlü yeminlerinden serbest bıraktı.
El-Mu‘tez için hem kendisi hem de bütün Müslümanlar açısından en uygun yolun halifeliği bırakmak ve çekilmek olduğu açıkça ortaya çıkınca, kendisine karşı yükümlülüğü bulunan herkesi serbest bıraktı.
Bu belgede zikredilen ve açıklanan her şey hakkında, aşağıda adı geçen bütün şahitleri ve belge kendisine okunup içeriğini hiçbir zorlama olmadan kabul ettiğini açıkça beyan ettikten sonra hazır bulunan herkesi şahit tuttu.”
Bu olay 255 yılı Recep ayının 27. günü Pazartesi (11 Temmuz 869) tarihinde gerçekleşti.
El-Mu‘tez kendi eliyle şu sözleri yazarak bunu onayladı:
“Ben Ebû Abdullah, bu belgede yer alan her şeyi kabul ediyorum.”
Belge 255 yılı Recep ayının 27. günü Pazartesi (11 Temmuz 869) tarihini taşımakta olup şu kişiler tarafından şahitlik edilmiştir: el-Hasan b. Muhammed, Muhammed b. Yahyâ, Ahmed b. Cenâb, Yahyâ b. Zekeriyyâ b. Ebî Ya‘kub el-İsbahânî, Abdullah b. Muhammed el-Emîn, Ahmed b. el-Fazl b. Yahyâ, Hammâd b. İshak, Abdullah b. Muhammed ve İbrahim b. Muhammed.
Bu yılın Recep ayının sonunda Bağdat’ta halk arasında Süleyman b. Abdullah b. Tâhir’e karşı karışıklıklar ve ayaklanmalar meydana geldi.