Derileri kavurur.
Diyanet Vakfı
İnsanın derisini kavurur.
Kurtubi Tefsiri
O, insan derisini kavurandır.
“O, insan derisini kavurandır.” Değiştirendir. Bu lâfız: Onu değiştirdi” fiilinden alınmıştır. Kavurandır” lâfzı genel olarak “Sekar’ın ne olduğunu sana ne bildirdi” âyetindeki “Sekar”ın sıfatı olarak ref ile okunmuştur. Atiyye el-Avfî, Nasr b. Âsım ve Îsa b. Ömer ise dehşetli halini daha bir anlatmak için ve ihtisas olmak üzere; diye okumuşlardır. Ebû Rezin dedi ki: Onların yüzlerini bir defa kavurur ve geceden daha siyah bir hale getirir. Mücahid de böyle demiştir. Araplar: Soğuk, sıcak, hastalık, keder onu değiştirdi” derler. Şairin şu beyitinde de bu anlamdadır:
“Bana: Ey Müsafir seni ne değiştirdi, diye söylüyor
Amcamın kızı, beni gündüzün aşırı öğle sıcağı değiştirdi.”
Bir başka şair şöyle demektedir:
“Hind -aşırı sıcak rüzgarın değiştirdiği bir şeyi kastederek-
Beni zayıflamış ve değişmiş gördü, diye hayrete düşüyor.”
Ru’be b. el-Accâc da şöyle demiştir:
“Daha önceleri şişman ve aşırı tokken değiştirdi onu,
Yarış için senin bir atı zayıflatman gibi.”
“aşırı derecede susuzluk” demek olduğu da söylenmiştir. Susuzluk onu değiştirdi” anlamındadır. Bu durumda âyet şu anlamda olur: O insanları yani içinde bulunanları susatıcıdır. Bu açıklamayı el-Ahfeş. yapmış olup, şu beyiti zikretmiştir:
“Susuzken bana bir yudum su içirdi Allah da sabah vakti gelip yağmur yağdıran bulutun yağmuru ile sulasın onu.”
Beyitin lâfızlarının açıklamasına dair bir-iki satırlık ibarenin tercüme edilmesine gerek görülmemiştir.
İbn Abbâs dedi ki: “Kavurandır” lâfzı beşyüz yıllık bir mesafeden insanlara görülendir, demektir. el-Hasen ve İbn Keysan dedi ki: Cehennem açıkça kendisini görünceye kadar onlara görünür, demektir. Bu anlamıyla bir benzeri de yüce Allah’ın:
“Azgınlara da cehennem açılıp gösterilir” (eş-Şuarâ, 26/91) âyeti bunu andırmaktadır.
“Beşer (insan derisi)” lâfzı iki şekilde açıklanmıştır: Birincisine göre bu cehennemlik olan insan demektir. Bu açıklamayı el-Ahfeş ve çoğu kimse yapmıştır.
İkinci açıklamaya göre, bu, insan vücudunun derisinin görünen kısmı demek olan: Ten” lâfzının çoğuludur. Bu açıklamayı da Mücahid ve Katade yapmıştır. ‘ın çoğulu; şeklinde gelir. Bu birinci açıklamaya göre böyledir.
İbn Abbâs’ın açıklamasına göre ise bunun -deri ve ten değil- ancak “insanlar” anlamında olması halinde mana düzgün olur. Çünkü o takdirde (âyetin diğer lâfzı): O şey parıldadı, parıldar” anlamında kullanılmış olmaktadır.