Âyetlerimizi inkâr eden ve “Mutlaka bana mal ve çocuk verilecektir” diyen kimseyi gördün mü?
Diyanet Vakfı
(Resulüm!) ayetlerimizi inkar eden ve «Muhakkak surette bana mal ve evlat verilecek» diyen adamı gördün mü?
Kurtubi Tefsiri
O âyetlerimizi inkâr eden ve: “Elbette bana mal ve evlât verilir” diyen kimseyi gördün mü?
“O âyetlerimizi inkâr eden… kimseyi gördün mü?”. Lâfız Müslim’in olmak üzere hadis İmâmlarının rivâyetine göre; Habbâb dedi ki: Benim el-Âs b. Vâil’de bir alacağım vardı. Alacağımı tahsil etmek maksadıyla yanına gittim. Bana dedi ki: Muhammed’i inkâr etmedikçe borcunu ödemeyeceğim. Ben de ona şöyle dedim: Sen ölüp tekrar diriltilecek olsan dahi onu asla inkâr etmeyeceğim. Bu sefer dedi ki: Ben öldükten sonra diriltilecek miyim? İşte o vakit benim malım ve evlâdım olacaktır. Ben de borcunu öderim. Veki’ dedi ki: İşte el-A’meş böyle dedi: Bunun üzerine şu:
“O âyetlerimizi İnkâr eden ve: Elbette bana mal ve evlât verilir diyen kimseyi gördün mü?” âyeti;
“o Bize tek başına gelecektir” âyetine kadar nazil oldu.
Bir rivâyette de şöyle denilmektedir: Ben cahiliye döneminde kuyumcu idim. el-Âs b. Vâil’e bir iş yaptım, sonra ücretimi ondan istemek üzere yanına gittim… Bunu Buhârî de rivâyet etmiştir Buhârî, Buyû’ 29, İcâre 15, Tefsir 19. sûre 3, 4, 6, Husûmât 10; Müslim, Sıfâtu’l-Münafikîn 35; Tirmizî, Tefsir 19. sûre 7; Müsned, V, 110, 111.
el-Kelbî ve Mukâtil dedi ki: Habbab kuyumcu idi. el-Âs’a bir süs eşyası yaptı, sonra da ondan ücretini istedi. el-Âs: Bugün sana yanımda ödeyecek bir şey yok, dedi. Habbab dedi ki: Alacağımı verinceye kadar yanından ayrılmayacağım. el-Âs dedi ki: Habbab ne oluyor sana? Sen önceden böyle değildin. Sen şüphesiz alacağını güzel bir şekilde isteyen birisiydin. Habbab dedi ki: Ben senin dinin üzere idim. Bugün ise İslâm dini üzereyim, Senin dininden ayrılmış bulunuyorum, Bu sefer dedi ki: Peki sizler cennette attın, gümüş ve ipek olduğunu iddia etmiyor musunuz? Habbab: Evet deyince, bu sefer el-Âs şöyle dedi: O zaman -alay olmak üzere- cennette senin alacağını ödeyinceye kadar bana mühlet ver. Allah’a yemin ederim, şayet senin dediğin gerçek Çıkarsa hiç şüphesiz senin alacağını orada öderim. Allah’a yemin ederim, ey Habbab! Sen ve arkadaşların oraya girmeye benden daha lâyık olmayacaksınız. Bunun üzerine yüce Allah:
“O âyetlerimizi İnkâr eden… kimseyi gördün mü?” âyetini diğer âyetlerle birlikte indirdi. Burada kastedilen kişi el-Âs b. Vâil’dir.