el-Hâris – İbn Sa‘d – Muhammed b. Ömer – Mûsâ b. Ya‘kûb – Ebû’l-Huveyriş’e göre: Muâviye b. Yezîd Ebû Leylâ’ya ölüm geldiğinde, kendisinden sonra halife olarak kimseyi tayin etmeyi reddetti. Hassân b. Bahdal, Muâviye b. Yezîd’den sonra idarenin onun kardeşi Hâlid b. Yezîd b. Muâviye’ye verilmesini istedi. Hâlid küçük yaştaydı ve Hassân b. Mâlik, onun babası Yezîd b. Muâviye’nin dayısıydı. Hassân, Mervân’a biat etti; fakat ondan sonra idarenin Hâlid b. Yezîd’e verilmesini istiyordu. Kendisi ve Suriyeliler Mervân’a biat ettiklerinde, Mervân’a şöyle denildi: “Hâlid’in annesiyle evlen (onun annesi Ebû Hâşim b. Utbe’nin kızı Ümmü Hâlid’di), böylece onun önemini azaltırsın ve hilafeti talep etmez.” Bunun üzerine onunla evlendi.
Bir gün Hâlid, yanında büyük bir topluluk bulunan Mervân’ın yanına girdi. İnsanların arasından yürüyordu. Mervân, “Allah’a yemin olsun ki, ondan daha ahmak birini tanımıyorum! Buraya gel, ey fahişenin oğlu!” dedi. Bunu, Suriyelilerin gözünde onu küçültmek için sert bir şekilde söyledi. Hâlid annesinin yanına dönüp olanı anlattı. Annesi ona, “Bunu açığa vurma. Gizli tut, ben onunla senin adına ilgilenirim” dedi. Mervân onun yanına geldi ve, “Hâlid benim hakkımda sana bir şey söyledi mi?” diye sordu. O da, “Hâlid senin hakkında bir şey mi söyleyecek! Hâlid sana karşı çok saygılıdır, senin hakkında bir şey söylemez” dedi ve Mervân ona inandı. Birkaç gün bekledi. Sonra Mervân onunla birlikteyken uyuduğu sırada onu yastıkla boğarak öldürdü.
Ebû Ca‘fer dedi ki: Mervân’ın ölümü Ramazan ayında (Nisan-Mayıs 685) Dımaşk’ta oldu. el-Vâkıdî’ye göre 63 yaşındaydı. Hişâm b. Muhammed el-Kelbî ise öldüğü gün 61 yaşında olduğunu söyledi. Ayrıca öldüğünde 71 yaşında olduğu da, 81 yaşında olduğu da söylenmiştir. Künyesi Ebû Abdülmelik’ti. O, Mervân b. el-Hakem b. Ebî’l-Âs b. Ümeyye b. Abdüşems’tir. Annesi, Ümeyye oğullarından Safvân b. Ümeyye’nin oğlu Algame’nin kızı Âmine idi. Halife olarak kendisine biat edildikten sonra 9 ay yaşadı; ayrıca 10 ay eksi 3 gün yaşadığı da söylenmiştir.
Ölümünden önce iki sefer göndermişti: bunlardan biri Medine’ye, Hubeyş b. Dulce el-Kaynî komutasında; diğeri Irak’a, Ubeydullah b. Ziyâd komutasında idi. Ubeydullah b. Ziyâd, Mervân’ın ölüm haberi kendisine ulaştığında el-Cezîre’ye kadar varmıştı. Kûfe halkından Tevvâbîn, Hüseyin’in kanının intikamını almak için ona karşı çıkmışlardı; onların başına gelenler daha önce anlatılmıştır. Allah dilerse, Ubeydullah’ın öldürülmesine kadar olan geri kalan bilgileri de aktaracağız.