“Size leş, kan, domuz eti ve Allah’tan başkası adına kesilen; boğulmuş, vurulmuş, yuvarlanıp düşmüş, boynuzlanmış ve yırtıcı hayvanın yediği –ancak yetişip kestiğiniz hariç–; dikili taşlar üzerine kesilen ve fal oklarıyla kısmet aramanız haram kılındı. Bunlar fısktır. Bugün kâfirler dininizden ümitlerini kesmişlerdir; artık onlardan korkmayın, benden korkun. Bugün sizin için dininizi kemale erdirdim, üzerinize nimetimi tamamladım ve sizin için din olarak İslam’ı seçtim. Kim açlık halinde, günaha meyletmeden mecbur kalırsa, şüphesiz Allah bağışlayıcıdır, merhametlidir.”
Okunuşu ve Kelime Anlamı
Hurrimet (haram kılındı) aleykum (size) el meytetu (ölü hayvan) ved demu (kan) ve lahmul hinziri (domuz eti) ve ma (ve şeyler ki) uhille (adandı) li gayrillahi (Allah’tan başkası adına) bihi (ona) vel munhanikatu (boğulmuş hayvan) vel mevkuzetu (vurulmuş hayvan) vel mutereddiyetu (yüksekten düşmüş hayvan) ven netihatu (boynuzlanmış hayvan) ve ma (ve şey ki) ekeles sebu’u (yırtıcı hayvanın yediği) illa (ancak) ma zekkeytum (kesebildikleriniz) ve ma (ve şeyler ki) zubiha (kesildi) alen nusubi (putlar adına) ve en تستقسموا (pay aramanız/fal çekmeniz) bil ezlam (oklarla) zalikum (işte bunlar) fisk (yoldan çıkmadır) el yevme (bugün) yeisellezine (ümidini kestiler o kimseler ki) keferu (inkar ettiler) min دينكم (dininizden) fe la (o halde korkmayın) tehşevhum (onlardan) vahşevni (benden korkun) el yevme (bugün) ekmeltu (tamamladım) lekum (sizin için) دينكم (dininizi) ve etmemtu (ve tamamladım) عليكم (üzerinize) ni’meti (nimetimi) ve raditu (ve razı oldum) lekumul islame (size İslam’ı) dina (din olarak) femen (artık kim) اضطُرَّ (zor durumda kalırsa) fi mahmesatin (şiddetli açlıkta) gayra (olmaksızın) mutecanifin (meyletmeden) li ismin (günaha) fe innallaha (şüphesiz Allah) gafurun (bağışlayan) rahim (merhametlidir)
Mukatil Tefsiri
Allah Teâlâ’nın şu sözü: Size leş haram kılındı; yani leşi yemek. Kan, domuz eti ve Allah’tan başkası adına kesilen; yani müşriklerin putları ve başkaları için kesilen hayvan; bu, kesimine yetişilse de yetişilmese de kesinlikle haramdır; çünkü onu Allah’tan başkası için kılmışlardır.
Sonra Allah Teâlâ buyurdu: Boğulmuş; yani koyun, deve ve sığırdan boğularak ölen. Vurulmuş; yani sopayla vurulup ölen. Yuvarlanıp düşmüş; yani dağdan yuvarlanıp düşen veya kuyuya düşüp ölen. Boynuzlanmış; yani bir hayvanın diğerini boynuzlayarak öldürmesi. Yırtıcı hayvanın yediği; yani yırtıcı hayvanın parçaladığı hayvan.
Sonra istisna etti ve buyurdu: Ancak yetişip kestikleriniz; yani boğulmuş, vurulmuş, yuvarlanmış, boynuzlanmış ve yırtıcı hayvanın yediği hayvanlardan, canlıyken yetişip kesebildikleriniz helaldir. Bunlardan, canı henüz çıkmamışken, bir uzuv hareketiyle, damar atışıyla veya kuyruğunun hareketiyle canlı olduğu anlaşılır ve kesilirse helal olur.
Ve dikili taşlar üzerine kesilen; yani cahiliyede dikilen taşlar üzerine kesilen hayvanlar; bu kesinlikle haramdır. Kâbe’nin hizmetçileri bu taşlar için kurban keserlerdi; isterlerse bu taşları değiştirir, yenisini koyar, eskisini atarlardı.
Ve fal oklarıyla kısmet aramanız; yani işlerinizi fal oklarıyla belirlemeniz. Bu fal okları putların bulunduğu yerde bulunan ok parçaları idi. Bir işe girişmek istediklerinde putların yanına giderler, bu okları çekerlerdi. Birinin üzerinde “Rabbim bana emretti”, diğerinde “Rabbim bana yasakladı” yazılı olurdu. Eğer “Rabbim bana emretti” çıkan ok gelirse o işi yaparlardı; “Rabbim bana yasakladı” çıkarsa yapmazlardı.
Bunlar fısktır; yani haram olan bir günah ve isyandır.
Bugün kâfirler dininizden ümitlerini kesmişlerdir; yani kâfirler artık dininizi yok etmekten ümitlerini kesmiştir. Artık onlardan korkmayın, benden korkun.
Bugün sizin için dininizi kemale erdirdim; yani Arafat günü. Bundan sonra helal, haram, hüküm, had ve farz olarak yeni bir şey indirilmedi; yalnızca Nisa sûresinin sonundaki iki ayet indirildi (Nisa 176). Bu, dininizin hükümlerinin tamamlanmasıdır.
Allah Teâlâ, müminlere başlangıçta yalnızca Allah’tan başka ilah olmadığına ve Muhammed’in Allah’ın elçisi olduğuna şahitliği, ahirete imanı, cennet ve cehenneme imanı, sabah ve akşam ikişer rekât namazı farz kılmıştı. Sonra Miraç gecesi beş vakit namaz farz kılındı. Medine’de zekât, Ramazan orucu, cünüplükten gusül ve hac farz kılındı.
Peygamber veda haccını yaptığında bu ayet Arafat günü indi. Vahiy indiği sırada devesi çöktü. Peygamber bundan sonra seksen bir gece yaşadı ve Rebîülevvel ayının başında pazartesi günü vefat etti. Bu ayet helal ve haram konusunda inen son ayettir.
Üzerinize nimetimi tamamladım; yani müşrik olmadan hac yapmanızla İslam nimetini tamamladım. Sizin için din olarak İslam’ı seçtim; yani sizin için İslam’ı din olarak seçtim. Allah katında İslam’dan başka bir din yoktur. Nitekim şöyle buyurdu: Kim İslam’dan başka bir din ararsa ondan kabul edilmeyecektir (Âl-i İmrân 85).
Sonra Allah Teâlâ buyurdu: Kim açlık halinde mecbur kalır; yani şiddetli açlık ve sıkıntıya düşerse, günaha meyletmeden; yani kasıtlı bir günah işlemeye yönelmeden; şüphesiz Allah bağışlayıcıdır, merhametlidir. Yani bu durumda leş ve domuz eti yemesine ruhsat verir; bu, zaruret halindedir, zaruret dışında haramdır.
Taberi Tefsiri
Hz.Ateist Tefsiri
Henüz eklenmedi…