Erkeği ve dişiyi yaratana andolsun.
Okunuşu ve Kelime Anlamı
Ve (ve) ma (şeye) haleka (yarattı) ez-zekere (erkeği) ve’l-unsa (ve dişiyi)
Mukatil Tefsiri
Buradaki erkek ve dişiden maksat Âdem ile Havva’dır. Ayetteki “mâ” ifadesi bağlayıcı bir unsur olarak gelmiştir. Anlam: “Erkeği ve dişiyi yaratana andolsun.” demektir. Allah Teâlâ burada kendi zâtına yemin etmektedir. Bunun benzeri Şems Suresi’nde geçen “Güneşe ve onun kuşluk vaktindeki aydınlığına andolsun.” (Şems 1) ayetidir. Allah Teâlâ hem kendi zâtına hem de zikredilen bu delillere yemin ederek kullarını uyarmaktadır.
Taberi Tefsiri
Bu ayetteki ifade, daha önce geçen “Göğe ve onu bina edene”, “Yere ve onu yayıp döşeyene” tarzındaki kullanımlar gibi iki şekilde anlaşılabilir. Birinci anlama göre burada “erkeği ve dişiyi yaratana andolsun” denilmiş olur ki bu durumda yemin, erkek ve dişiyi yaratan Allah’a yapılmıştır. İkinci anlama göre ise ifade mastar anlamı taşır ve “erkeği ve dişiyi yaratmaya andolsun” demektir. Abdullah b. Mesud ve Ebü’d-Derdâ’dan, bu ayeti “erkeğe ve dişiye andolsun” şeklinde okudukları rivayet edilmiştir. Ebû İshak’ın rivayetinde, Abdullah b. Mesud’un okuyuşunda bu ifade “gece örttüğü zaman, gündüz ortaya çıktığı zaman, erkeğe ve dişiye andolsun” şeklindeydi. Alkamе Şam’a gittiğinde Ebü’d-Derdâ’nın yanına oturmuş, Ebü’d-Derdâ ona nereli olduğunu sormuş, o da Kûfeli olduğunu söylemiştir. Bunun üzerine Ebü’d-Derdâ ona, “Abdullah bu ayeti nasıl okuyordu?” diye sormuş; Alkamе de “erkeğe ve dişiye andolsun” şeklinde okuduğunu söylemiştir. Ebü’d-Derdâ bunun üzerine, “Bunlar beni neredeyse şaşırtacaklardı; hâlbuki ben bunu Resûlullah’tan böyle işittim” demiştir. Başka bir rivayette Alkamе, Ebü’d-Derdâ’ya bu okuyuşu aktardığında Ebü’d-Derdâ, “Bu sana yeter; ben bunu Resûlullah’tan böyle okurken işittim” demiştir. Yine başka bir rivayette Alkamе Şam’a gelmiş, Ebü’d-Derdâ ona “Ümmü Abd’ın oğlunun okuyuşunu okuyor musun?” diye sormuş, o da evet demiştir. Ebü’d-Derdâ ondan bu sûreyi okumasını isteyince Alkamе “gece örttüğü zaman, gündüz ortaya çıktığı zaman, erkeğe ve dişiye andolsun” şeklinde okumuştur. Ebü’d-Derdâ gülmüş ve “Ben de bunu Resûlullah’tan böyle işittim” demiştir. Ebü’d-Derdâ’dan gelen başka bir rivayette de, “Ben Resûlullah’tan bunu böyle işittim; fakat bunlar beni ‘erkeği ve dişiyi yaratana andolsun’ şeklinde okutmak istiyorlar, ben onlara uymam” dediği nakledilmiştir. Katâde’den de bazı mushaflarda okuyuşun “erkeğe ve dişiye andolsun” şeklinde olduğu rivayet edilmiştir. Hasan ise ayeti “erkeği ve dişiyi yaratana andolsun” şeklinde okur ve bunun “erkeği ve dişiyi yaratan Allah’a andolsun” anlamına geldiğini söylerdi. Ayrıca Arapların bazı kullanımlarında “kim” anlamındaki ifadeler yerine “ne” anlamındaki lafızları kullandıkları da zikredilmiş ve Mekkelilerin gök gürültüsü için “kendisi için tesbih edilen zatı tesbih ederim” anlamında bir ifade kullandıkları aktarılmıştır.
Hz.Ateist Tefsiri
Henüz eklenmedi…