Onu acele almak için dilini onunla hareket ettirme.
Okunuşu ve Kelime Anlamı
La tuharrik (kımıldatma) bihi (onunla) lisaneke (dilini) li-ta’cele bihi (onu çabuk almak için).
Mukatil Tefsiri
Bu ayet vahiy hakkında nazil olmuştur. Cebrâil Peygamber’e vahiy getirdiğinde, Peygamber vahyi kaçırmaktan ve ezberleyememekten korktuğu için Cebrâil daha okumayı bitirmeden ayetleri onunla birlikte tekrar etmeye başlıyordu. Bunun üzerine Allah: “Onu çabucak almak için dilini onunla hareket ettirme.” buyurdu. Yani Cebrâil vahyi tamamlamadan önce onu okumaya kalkışma.
Taberi Tefsiri
Yüce Allah peygamberi Muhammed’e şöyle buyurmaktadır: Ey Muhammed! Kur’an’ı acele almak için dilini onunla hareket ettirme. Tefsir ehli, ona “Onu acele almak için dilini onunla hareket ettirme” denilmesinin sebebi hakkında ihtilaf etmiştir. Bir kısmı şöyle demiştir: Ona bu söz, Kur’an’dan kendisine bir şey indiğinde onu sevdiği ve ezberlemek istediği için hemen aceleyle tekrarlaması sebebiyle söylenmiştir; ona, “Onu aceleye getirme, çünkü biz onu senin üzerinde muhafaza edeceğiz” denilmiştir. Ebû Küreyb rivayet etti, dedi ki: Süfyân b. Uyeyne bize Amr b. Dînâr’dan, o Saîd b. Cübeyr’den, o da İbn Abbas’tan rivayet etti: Peygamber’e Kur’an indiği zaman onu ezberlemek isteyerek acele ederdi. Bunun üzerine Yüce Allah: “Onu acele almak için dilini onunla hareket ettirme. Şüphesiz onu toplamak ve okutmak bize aittir.” buyurdu. İbn Abbas bunu anlatırken dudaklarını hareket ettirdi. Ubeyd b. İsmail el-Hebbârî ve Yûnus rivayet ettiler, dediler ki: Süfyân bize Amr’dan, o Saîd b. Cübeyr’den rivayet etti: Peygamber’e Kur’an indiğinde onu ezberlemek isteyerek acele ederdi; Yûnus’un rivayetinde: “Onu ezberlemek için dudaklarını hareket ettirirdi” denildi. Bunun üzerine Allah: “Onu acele almak için dilini onunla hareket ettirme. Şüphesiz onu toplamak ve okutmak bize aittir.” ayetini indirdi. Ubeyd b. İsmail el-Hebbârî rivayet etti, dedi ki: Süfyân bize İbn Ebî Âişe’den rivayet etti; o Saîd b. Cübeyr’i İbn Abbas’tan bunun benzerini naklederken işitmiştir. “Onu acele almak için dilini hareket ettirme” hakkında “İşte böyle” dedi ve Süfyân ağzını hareket ettirdi. Süfyân b. Vekî‘ rivayet etti, dedi ki: Cerîr bize Mûsâ b. Ebî Âişe’den, o Saîd b. Cübeyr’den, o da İbn Abbas’tan rivayet etti. İbn Abbas, “Onu acele almak için dilini onunla hareket ettirme” ayeti hakkında şöyle dedi: Cebrâil vahiy ile geldiğinde Peygamber dilini ve dudaklarını onunla hareket ettirirdi; bu ona ağır gelirdi ve bu hâl onda anlaşılırdı. Bunun üzerine Allah bu ayeti “Kıyamet gününe yemin ederim” sûresinde indirdi: “Onu acele almak için dilini onunla hareket ettirme. Şüphesiz onu toplamak ve okutmak bize aittir.” İbn Humeyd rivayet etti, dedi ki: Mihrân bize Süfyân’dan, o Mûsâ b. Ebî Âişe’den, o Saîd b. Cübeyr’den, o da İbn Abbas’tan rivayet etti. İbn Abbas dedi ki: Peygamber’e Kur’an indiğinde dudaklarını hareket ettirirdi ve bu hâliyle tanınırdı. Saîd bunu taklit ederek şöyle dedi: “Onu acele almak için dilini onunla hareket ettirme” yani onu almakta acele etme. Muhammed b. Beşşâr rivayet etti, dedi ki: Abdurrahman bize Süfyân’dan, o Mûsâ b. Ebî Âişe’den rivayet etti. Mûsâ, Saîd b. Cübeyr’i şöyle derken işitti: “Onu acele almak için dilini onunla hareket ettirme.” Cebrâil Kur’an ile inerdi, o da Kur’an’ı acele almak için dilini onunla hareket ettirirdi. Bunun üzerine: “Onu acele almak için dilini onunla hareket ettirme” buyuruldu. İbn Müsenna rivayet etti, dedi ki: Rıbi‘ b. Uleyye bize Dâvûd b. Ebî Hind’den, o da Şa‘bî’den rivayet etti. Şa‘bî bu ayet hakkında şöyle dedi: Vahiy ona indiğinde, onu sevdiği için aceleyle konuşmaya başlardı. Bunun üzerine “Onu acele almak için dilini onunla hareket ettirme. Şüphesiz onu toplamak ve okutmak bize aittir.” ayeti indi. Yûnus rivayet etti, dedi ki: İbn Vehb bize haber verdi, dedi ki: İbn Zeyd, “Onu acele almak için dilini onunla hareket ettirme” ayeti hakkında şöyle dedi: “Sana vahyettiğimiz şeyi, vahyi sana tamamlanıncaya kadar konuşma; vahyi sana tamamladığımız zaman onu konuş.” Hüseyin’den rivayet edildi; o, Ebû Muâz’ı şöyle derken işitmiştir: Ubeyd bize rivayet etti, dedi ki: Dahhâk’ı “Dilini onunla hareket ettirme” ayeti hakkında şöyle derken işittim: Peygamber’e Kur’an vahyi indiğinde, onu unutma korkusuyla dilini onunla hareket ettirirdi.
Diğer bazıları ise şöyle demiştir: Ona bunun söylenmesinin sebebi, Kur’an’ı unutma korkusuyla çokça okumasıydı. Bunun üzerine ona: “Onu acele almak için dilini onunla hareket ettirme. Onu senin için toplamak ve sana okutmak bize aittir; artık unutmayacaksın” denildi. Muhammed b. Sa‘d rivayet etti, dedi ki: Babam bana rivayet etti, dedi ki: Amcam bana rivayet etti, dedi ki: Babam bana babasından, o da İbn Abbas’tan rivayet etti. İbn Abbas, “Onu acele almak için dilini onunla hareket ettirme” ayeti hakkında şöyle dedi: O, Kur’an’ı unutma korkusuyla okumaktan geri durmazdı. Bunun üzerine Allah: “Onu acele almak için dilini onunla hareket ettirme. Onu senin için toplamak bize aittir; ‘okutması’ da sana okutmak ve unutturmamaktır” buyurdu. Muhammed b. Amr rivayet etti, dedi ki: Ebû Âsım bize rivayet etti, dedi ki: Îsâ bize rivayet etti; Hâris de rivayet etti, dedi ki: Hasan bize rivayet etti, dedi ki: Verkâ bize rivayet etti; hepsi İbn Ebî Necîh’ten, o da Mücâhid’den rivayet etti. Mücâhid, “Dilini onunla hareket ettirme” hakkında şöyle dedi: O, unutma korkusuyla Kur’an’ı hatırında tutmaya çalışırdı. Bunun üzerine ona: “Ey Muhammed! Onu senin adına biz üstlendik” denildi. Ya‘kūb b. İbrahim rivayet etti, dedi ki: İbn Uleyye bize Ebû Recâ’dan, o da Hasan’dan rivayet etti. Hasan, “Onu acele almak için dilini onunla hareket ettirme” hakkında şöyle dedi: Resûlullah onu hatırında tutmak için dilini onunla hareket ettirirdi. Bunun üzerine Allah: “Onu acele almak için dilini onunla hareket ettirme. Biz onu senin üzerinde muhafaza edeceğiz” buyurdu. Bişr rivayet etti, dedi ki: Yezîd bize rivayet etti, dedi ki: Saîd bize Katâde’den rivayet etti. Katâde, “Onu acele almak için dilini onunla hareket ettirme” ayeti hakkında şöyle dedi: Allah’ın peygamberi onu unutma korkusuyla dilini hareket ettirirdi. Bunun üzerine Allah işittiğin ayeti indirdi. İbn Abdüla‘lâ rivayet etti, dedi ki: İbn Sevr bize Ma‘mer’den, o da Katâde’den rivayet etti. Katâde, “Dilini onunla hareket ettirme” hakkında şöyle dedi: Resûlullah Kur’an’ı unutma korkusuyla çokça okurdu. Taberî der ki: Ayetin zahirinin delalet ettiği anlama daha uygun olan görüş, Saîd b. Cübeyr’in İbn Abbas’tan naklettiği görüştür. Çünkü “Şüphesiz onu toplamak ve okutmak bize aittir” buyruğu, onun Kur’an toplanmadan önce acele ederek dilini hareket ettirmekten nehyedildiğini göstermektedir. Bilinmektedir ki Peygamber’in onu hatırlamak için tekrar etmesi, ancak Allah’ın ona tekrar edeceği şeyi toplamasından sonra olurdu.
Hz.Ateist Tefsiri
Henüz eklenmedi…