De ki: “Rabbimin rahmet hazinelerine sahip olsaydınız, harcama korkusuyla onları tutardınız.” İnsan çok cimridir.
Diyanet Vakfı
De ki: Rabbimin rahmet hazinesine eğer siz sahip olsaydınız, harcanır korkusuyla kıstıkça kısardınız. İnsanoğlu da pek eli sıkıdır!
Kurtubi Tefsiri
De ki: “Eğer siz, Rabbimin rahmet hazinelerine sahip olsaydınız, o zaman tükenir korkusuyla muhakkak cimrilik ederdiniz.” Zaten insan çok cimridir.
“De ki: Eğer siz, Rabbimin rahmet hazinelerine” rızık hazinelerine, nimet hazineleri diye de açıklanmıştır ve bu daha genel bir açıklamadır.
“Sahip olsaydınız, o zaman tükenir korkusuyla muhakkak cimrilik ederdiniz.” Bu âyet onların: MÂişetimizin darlığı genişlesin diye
“bize yeryüzünden bir pınar fışkırtmadıkça asla sana inanmayacağız” (el-İsrâ, 17/90) sözlerinin bir cevabıdır.
Yani eğer sizin mÂişetiniz genişleyecek, rahatlayacak olursa, yine de cimrilik edersiniz.
Anlamın şöyle olduğu da söylenmiştir: Yaratıklardan herhangi bir kimse, Allah’ın hazinelerine sahip olursa, yüce Allah’ın bunlardan cömertçe infakta bulunduğu gibi, bu mahluk harcamada bulunmayacaktır. Bunun da iki sebebi var: Birincisi o, mutlaka bunun bir bölümünü kendi nafakası ve kendisine fayda sağlayacak şeyler için ayrı tutar, ikincisi ise o, fakirlikten korkar ve yokluktan çekinir. Yüce Allah ise varlığı itibariyle bu iki halden de yüce ve münezzehtir. Bu âyet-i kerimede “infak” kelimesi; fakirlik anlamındadır, İbn Abbâs ve Katade de böyle demişlerdir. Dilcilerin naklettiklerine göre, (……..) ifadeleri, kişinin malı azaldı, anlamınadır.
“Zaten insan çok cimridir.” Oldukça eli sıkıdır, cimridir, manasınadır.
“(……..); Aile halkının nafakasını daralttı, cimrilik etti” demektir. (……..) ile, (…..) de aynı anlamdadır.
Bu âyet-i kerîme ile ilgili olarak iki görüş ileri sürülmüştür. Birincisine göre bu âyet özel olarak müşrikler hakkında inmiştir, bu görüş el-Hasen’e aittir. İkincisine göre de umumidir, bu da Cumhûrun görüşüdür, bunu da el-Maverdî nakletmektedir.