Geceye ve topladıklarına yemin ederim.
Okunuşu ve Kelime Anlamı
Ve (ve) el-leyli (geceye) ve (ve) ma (şeyi) veseka (topladığı)
Mukatil Tefsiri
Yani geceye ve onun beraberinde getirdiği, karanlığı içinde topladığı şeylere yemin ederim. Buradaki “veseka”, karanlığın her tarafı kaplaması ve sürükleyip toplaması anlamındadır.
Taberi Tefsiri
Bu ayetin anlamı, geceye ve gecenin topladığı şeylere yemindir. Gece, gündüz hareket eden, uçan veya yürüyen canlıların sükûnete kavuşup toplandıkları zamandır. Araplar “vesaktu’ş-şey’e” ifadesini “onu topladım” anlamında kullanırlar. Buradan “mevsûk yiyecek” yani torbada veya kapta toplanmış yiyecek denilir. “Vesk” de çok miktarda toplanmış yiyecektir. Hadiste de bir veskin altmış sâ‘ olduğu belirtilmiştir.
Ali bana anlattı, dedi ki: Ebû Sâlih bize anlattı, dedi ki: Muâviye, Ali b. Ebî Talha yoluyla İbn Abbas’tan nakletti. İbn Abbas: “Ve topladıkları” ifadesi hakkında, “Topladığı şeylerdir” dedi.
İbn Beşşâr bize anlattı, dedi ki: Muhammed b. Ca‘fer bize anlattı, dedi ki: Şu‘be, Ebû Bişr’den, o da Mücâhid’den, o da İbn Abbas’tan nakletti ki İbn Abbas bu ayet hakkında: “Topladığı şeylerdir” dedi ve şu şiiri okudu:
“Toplanmış hâlde bulunanlar, bir sürücü bulsalardı…”
Yakub bana anlattı, dedi ki: İbn Uleyye, Ebû Recâ’dan nakletti. Ebû Recâ şöyle dedi: Hafs, Hasan’a bu ayeti sordu. Hasan: “Topladığı şeylerdir” dedi.
Muhammed b. Amr bana anlattı, dedi ki: Ebû Âsım bize anlattı. Hâris de bana anlattı, dedi ki: Hasan bize anlattı, dedi ki: Verkā, İbn Ebî Necîh’ten, o da Mücâhid’den nakletti ki Mücâhid: “Topladığı şeylerdir; yani içinde barınan canlılardır” dedi.
Ebû Küreyb bize anlattı, dedi ki: Vekî‘, Süfyân’dan, o da Mansûr’dan, o da Mücâhid’den nakletti ki: “Sarıp kuşattığı şeylerdir.”
İbn Humeyd bize anlattı, dedi ki: Mihrân, Süfyân’dan, o da Mansûr’dan, o da Mücâhid’den nakletti ki: “Üzerine karanlığın çöktüğü ve içine aldığı şeylerdir.”
İbn Abbas şu şiiri okudu:
“Toplanmış hâlde bulunanlar, bir kılavuz bulsalardı…”
Beşir bize anlattı, dedi ki: Yezîd bize anlattı, dedi ki: Saîd, Katâde’den nakletti. Katâde şöyle dedi: “Geceye ve topladıklarına” yani topladığı yıldızlara ve canlılara.
İbn Abdüla‘lâ bize anlattı, dedi ki: İbn Sevr, Ma‘mer’den, o da Katâde’den nakletti ki Katâde: “Topladığı şeylerdir” dedi.
Yûnus bana anlattı, dedi ki: İbn Vehb bize haber verdi. İbn Zeyd şöyle dedi: “Topladıkları” ifadesi, Allah’ın gecede bir araya getirdiği şeylerdir. Geceye sığınan varlıklar ve yalnız gecede bulunan şeyler bunun içindedir.
İbn Humeyd bize anlattı, dedi ki: Hakkâm, Amr’dan, o da Mansûr’dan, o da Mücâhid’den nakletti ki: “Üzerine sarılıp örtülen şeylerdir.”
Cerîr de Mansûr’dan, o da Mücâhid’den aynı görüşü nakletmiştir.
İbn Beşşâr bize anlattı, dedi ki: Abdurrahman, Süfyân’dan, o da Mansûr’dan, o da Mücâhid’den nakletti ki: “İçine aldığı şeylerdir.”
Ebû Küreyb bize anlattı, dedi ki: Vekî‘, İsrail’den, o da Ebü’l-Heysem’den, o da Saîd b. Cübeyr’den nakletti ki: “Topladığı şeylerdir.”
Yine Vekî‘, Nâfi‘ b. Ömer’den, o da İbn Ebî Müleyke’den, o da İbn Abbas’tan nakletti ki İbn Abbas: “Topladığı şeylerdir” dedi ve ardından şu şiiri okudu:
“Toplanmış hâlde bulunanlar, bir sürücü bulamasalardı…”
Henâd bize anlattı, dedi ki: Ebü’l-Ahvas, Simâk’tan, o da İkrime’den nakletti ki İkrime: “Gece gelince kuşattığı şeylerdir” dedi.
Başka bazıları ise bunun “gecenin sevk ettiği şeyler” anlamına geldiğini söylemiştir.
Abdullah b. Ahmed el-Mervezî bize anlattı, dedi ki: Ali b. Hasan bize anlattı, dedi ki: Hüseyin bize anlattı. O şöyle dedi: İkrime’ye bu ayet soruldu. İkrime şöyle dedi: “Geceyle gelen karanlığın sevk ettiği şeylerdir. Gece gelince her şey barınağına gider.”
İbn Humeyd bize anlattı, dedi ki: Yahyâ b. Vâzıh, Hasan’dan, o da İkrime’den nakletti ki: “Gece karanlığıyla her şeyi barınağına sevk eder.”
Hüseyin’den rivayet edildi. Ebû Muâz şöyle dedi: Ubeyd bize anlattı. Dahhâk şöyle dedi: “Geceyle birlikte gelen karanlığın sevk ettiği şeylerdir.”
Muhammed b. Sa‘d bana anlattı, dedi ki: Babam bana anlattı, amcam ona anlattı, o da babasından, o da İbn Abbas’tan nakletti ki İbn Abbas: “Geceyle sevk edilen ve yıldızların topladığı şeylerdir; yahut gece ve topladıklarıdır” demiştir.
Hz.Ateist Tefsiri
Henüz eklenmedi…