Hirabe (yol kesenler)’e ait hükümlerin sabit olma şartları:
Haklarında hirabe hükmü sabit olanlarda üç şart aranır:
Yol kesmenin çöllerde (şehir dışında) vuku bulması. Şayet belde ve köylerde yollar kesilecek olursa, bu noktada İmam Ahmed tevakkuf etmiştir. el-Haraki’nin sözünün zahirinden anlaşılacağı üzere o vakit onlar, hırabe (yol kesici) sayılmazlar. Bunu, Ebu Hanife, Sevri ve İshak söylemiştir. Çünkü bu konuda vacip olan zaten “kuttâu’t-tarîk (yol kesen eşkıyalar)” olarak isimlendirilmeleridir. Şüphesiz bu gibi kimseler, ancak çöllerde (şehir dışında) bulunan ve yolları kesenlerdir. Zira şehirde yaşayan kimselere, genelde yardım ulaşabileceğinden dolayı haddi aşan acımasızların baskısı da giderilebilmektedir. O vakit baskı yapan bu kimseler, yalnız “muhtelis (zimmetlerine para geçiren)” olarak değerlendirilmiş olurlar. Halbuki baskı yaparak para vs. alanlar, yol kesenler olarak kabul edilmezler ve kendilerine had cezası da tatbik edilmez.
el-Muvaffak der ki: Arkadaşlarınızdan çoğu, bu durumdaki kişinin nerede bulunursa bulunsun yol kesici bir eşkıya sayılacağını ifade etmişlerdir. Nitekim Evzai, Leys, İmam Şafii, Ebu Yusuf ve Ebu Sevr de böyle demişlerdir. Zira ayet-i kerimenin genel manası tüm hirabeyi (yol kesen eşkıyaları) kapsamına almaktadır. Bir de söz konusu olan yol kesme, eğer şehir içerisinde meydana gelecek olursa o vakit korku ve zarar açısından daha tehlikeli ve büyük bir sorun gündeme gelmiş olacaktır. Dolayısıyla şehirde eşkıyalık yapmak (zarar olarak) daha öncelikli olarak ele alınmaktadır.
Yanlarında silah bulundurmaları. Eğer silahları yoksa eşkıya sayılmazlar, o vakit isteklerine ulaşmaları mümkün de olmaz.
el-Muvaffak der ki: Bu konuda ihtilaf edenin olduğunu bilmiyoruz.
Aleni olarak (saldırarak) gelmeleri ve malı zorla ele geçirmeleri.