hacr: Men etmek ve daraltmak demektir. Mescid-i Haram’a da “hicr” denmesi buradan gelmiştir. Akl’a da “hicr” denilmiştir; çünkü akıl, kişiyi iyi olmayan ve sonucu zararlı olan, işlenmesi kötü şeylerden alıkoymaktadır.
Dînî anlam olarak hacr: İnsanın malında tasarrufta bulunmasından alıkonulmasıdır.
Hacr ikiye ayrılır:
Bir insanın hacr altına alınması ki, bu durumda kendisi hacr altında olur.
Diğeri ise başkasını hacr altına almaktır ki, bunda da başkası hacr altında olur.
Buna göre başkasının hacr altına alınması, kişinin alacaklıları sebebiyle iflas edenin hacr altına alınması gibidir. Malının üçte birden fazlasını hediye edebilen hastanın hacr altına alınması, veresiye noktasında varislerin hacr altına alınması, yazışmalı köle ile (normal) kölenin efendileri tarafından hacr altına alınmaları, rehin alan şahsa karşı rehin bırakan kimsenin de rehin malı hususunda hacr altına alınması bu minvaldedir.
Kendileri bizzat hacr altına alınmış kimseler üçe ayrılır:
Çocuk
Deli
Sefih
Konumuz da zikri geçen bu kimselere hastır. Haklarında hacr konulmuş olan bu kimseler genel bir hacr kapsamına dâhildirler, malları ve zimmetleri noktasında tasarruf etmekten kısıtlanmış, engellenmişlerdir. Onların engellenmesi hakkındaki temel, Yüce Allah’ın:
“Allah’ın geçiminize dayanak kıldığı mallarınızı sefihlere (aklı ermezlere) vermeyin…” (Nisâ Suresi: 5) ayeti ve devamıdır.