De ki: Siz gerçekten yeryüzünü iki günde yaratanı inkâr ediyor ve O’na birtakım denkler mi koşuyorsunuz? İşte O, âlemlerin Rabbidir.
Okunuşu ve Kelime Anlamı
Kul (de ki): E-innekum (gerçekten siz mi) le-tekfurûne (elbette inkâr ediyorsunuz) billezî (O’nu ki) halaka (yarattı) el-arda (yeri) fî (içinde) yevmeyni (iki günde) ve tec‘alûne (ve kılıyorsunuz) lehû (O’na) endâden (eşler)? Zâlike (işte O) rabbu (Rabbidir) el-‘âlemîne (âlemlerin).
Mukatil Tefsiri
De ki: Siz tevhidi ve yeri iki günde, salı ve çarşamba günlerinde yaratanı gerçekten inkâr mı ediyorsunuz? Sonra O’na eşler koşuyorsunuz; yani O’na ortaklar ediniyorsunuz. Yeri iki günde yaratan işte O, âlemlerin Rabbidir; yani bütün insanların Rabbidir.
Taberi Tefsiri
Yeryüzünü iki günde yaratanı gerçekten inkâr mı ediyorsunuz sözüyle pazar ve pazartesi günleri kastedilmektedir. Allah’ın Resulünden gelen haberler bu şekilde nakledilmiş ve âlimler de böyle söylemişlerdir. Bunların birçoğunu daha önce zikretmiştik; Allah dilerse daha önce zikretmediğimiz rivayetlerden bazılarını burada aktaracağız. Daha önce zikretmediğimiz rivayetlerden biri şöyledir: Hennâd b. Serî bize rivayet etti, dedi ki: Ebû Bekir b. Ayyâş, Ebû Saîd el-Bakkâl’dan, o İkrime’den, o da İbn Abbâs’tan bize rivayet etti. Hennâd dedi ki: Hadisin geri kalanını Ebû Bekir’e okudum: Yahudiler Peygambere gelerek ona göklerin ve yerin yaratılışını sordular. Peygamber şöyle buyurdu: Allah yeryüzünü pazar ve pazartesi günlerinde yarattı, dağları ve onlarda bulunan faydaları salı günü yarattı, çarşamba günü ağaçları, suyu, şehirleri, mamur ve harap yerleri yarattı; böylece bunlar dört gün oldu. Ardından: Siz gerçekten yeryüzünü iki günde yaratanı inkâr ediyor ve O’na birtakım denkler mi koşuyorsunuz? İşte O, âlemlerin Rabbidir. O, yeryüzüne üstünden sağlam dağlar yerleştirdi, orayı bereketlendirdi ve oradaki rızıkları isteyenler için eşit olmak üzere dört günde takdir etti, buyruğunu zikretti; yani isteyenler için. Peygamber devam ederek şöyle buyurdu: Perşembe günü göğü yarattı, cuma günü yıldızları, güneşi, ayı ve melekleri yarattı; cuma gününün bitmesine üç saat kalıncaya kadar bunları yarattı, bu üç saatin birincisinde ölecek olanların ölüm vakitlerini yarattı, ikincisinde insanların faydalandıkları her şeyin üzerine gelebilecek afetleri koydu, üçüncüsünde Âdem’i yarattı, onu cennete yerleştirdi, İblîs’e ona secde etmesini emretti ve o saatin sonunda Âdem’i cennetten çıkardı. Yahudiler: Sonra ne oldu ey Muhammed? diye sordular. Peygamber: Sonra Arş’a istivâ etti, buyurdu. Onlar: Eğer sözünü tamamlasaydın doğru söylemiş olurdun, dediler ve ardından: Sonra dinlendi, dediler. Bunun üzerine Peygamber çok şiddetli bir şekilde öfkelendi ve şu ayet indirildi: Andolsun, gökleri, yeri ve ikisi arasındakileri altı günde yarattık ve bize hiçbir yorgunluk dokunmadı; öyleyse onların söylediklerine sabret (Kâf 38).
Temîm b. Müntasır bize rivayet etti, dedi ki: İshak bize haber verdi, o Şerîk’ten, o Gâlib b. Gallâb’dan, o Atâ b. Ebî Rebâh’tan, o da İbn Abbâs’tan şöyle rivayet etti: Allah bir gün yarattı ve ona pazar adını verdi, sonra ikinci bir gün yarattı ve ona pazartesi adını verdi, sonra üçüncü bir gün yarattı ve ona salı adını verdi, sonra dördüncü bir gün yarattı ve ona çarşamba adını verdi, sonra beşinci bir gün yarattı ve ona perşembe adını verdi. Yeryüzünü iki günde, pazar ve pazartesi günlerinde yarattı; dağları salı günü yarattı, insanların salı günü için ağır bir gündür demeleri bundandır; nehirlerin ve ağaçların yerlerini çarşamba günü yarattı, kuşları, yabani hayvanları, sürüngenleri ve yırtıcı hayvanları perşembe günü yarattı, insanı ise cuma günü yarattı ve bütün varlıkların yaratılışını cuma günü tamamladı. Musa bize rivayet etti, dedi ki: Amr bize rivayet etti, dedi ki: Esbât, Süddî’den, yeryüzünü iki günde yarattı sözü hakkında şöyle rivayet etti: Pazar ve pazartesi günlerinde.
Bu konuda başka bir görüş de nakledilmiştir. Kâsım b. Bişr b. Ma‘rûf ile Hüseyin b. Ali bana rivayet ettiler, dediler ki: Haccâc bize İbn Cüreyc’den rivayet etti, dedi ki: İsmâil b. Ümeyye bana Eyyûb b. Hâlid’den, o Ümmü Seleme’nin azatlısı Abdullah b. Râfi‘den, o da Ebû Hüreyre’den şöyle haber verdi: Allah’ın Resulü elimden tuttu ve şöyle buyurdu: Allah toprağı cumartesi günü yarattı, onda dağları pazar günü yarattı, ağaçları pazartesi günü yarattı, hoş olmayan şeyleri salı günü yarattı, nuru çarşamba günü yarattı, yeryüzüne canlıları perşembe günü yaydı ve Âdem’i cuma günü ikindiden sonra, yaratılmışların en sonuncusu olarak cuma gününün son saatinde, ikindi ile gece arasındaki vakitte yarattı.
O’na birtakım denkler mi koşuyorsunuz sözü ise: Bütün bunları bu şekilde yaratana birtakım denkler koşuyorsunuz, demektir. Bunlar, Allah’a karşı işlenen günahlarda kendilerine itaat ettiğiniz insanlardan edinilen eş ve benzerlerdir. Denk kelimesinin anlamını ve buna ilişkin delilleri daha önce açıklamıştık. İşte O, âlemlerin Rabbidir sözü ise şu anlama gelir: Bütün bunları yapan ve yeryüzünü iki günde yaratan Allah, bütün cinlerin, insanların ve diğer bütün yaratılmış türlerin sahibidir; O’nun dışındaki her şey O’nun mülküdür. Öyleyse O’nun bir denginin bulunması nasıl mümkün olabilir? Hiçbir şeye gücü yetmeyen aciz bir köle, kendisine güç yetiren sahibinin dengi olabilir mi?
Hz.Ateist Tefsiri
Henüz eklenmedi…