Hak kendilerine açıkça belli olduktan sonra seninle hak konusunda tartışıyorlar; sanki göz göre göre ölüme sürükleniyorlarmış gibi.
Okunuşu ve Kelime Anlamı
Yucadiluneke fil hakkı bade ma tebeyyen (gerçek ortaya çıktıktan sonra seninle tartışıyorlardı) ke ennema yusakune ilel mevti ve hum yenzurun (sanki göz göre göre ölüme sürülüyorlarmış gibi)
Mukatil Tefsiri
Sonra şöyle dedi: Hak kendilerine apaçık belli olduktan sonra seninle hak hususunda tartışıyorlardı; yani senin ancak Allah’ın sana emrettiği şeyi yaptığın kendilerine belli olduktan sonra seninle tartışıyorlardı; sanki göz göre göre ölüme sürükleniyorlardı.
Taberi Tefsiri
Sonra tefsir ehli, Hak kendilerine açıkça belli olduktan sonra seninle hak konusunda tartışıyorlar sözüyle kimlerin kastedildiği hususunda ihtilaf etmiştir. Bazıları bununla, müşriklerle karşılaşmak üzere Bedir’e yöneldiği sırada Allah’ın Resulüyle birlikte bulunan ashabından iman ehlinin kastedildiğini söylemiştir. Bunu söyleyenlerin zikri şöyledir: Muhammed b. Sa‘d bana rivayet etti ve dedi ki: Babam bana rivayet etti ve dedi ki: Amcam bana rivayet etti ve dedi ki: Babam bana babasından, o da İbn Abbas’tan rivayet etti; İbn Abbas şöyle dedi: Peygamber toplulukla karşılaşma hususunda istişare ettiği ve Sa‘d b. Ubâde de ona söylediğini söylediği zaman, ki bu Bedir günüydü, insanlara emir verdi, onlar da savaş için hazırlandılar ve onlara silahlı düşman kuvvetiyle karşılaşmalarını emretti; iman ehli bundan hoşlanmadı. Bunun üzerine Allah Rabbin seni hak uğruna evinden çıkardığı gibi; oysa müminlerden bir grup bundan hoşlanmıyordu. Hak kendilerine açıkça belli olduktan sonra seninle hak konusunda tartışıyorlar; sanki göz göre göre ölüme sürükleniyorlarmış gibi, ayetlerini indirdi. (Enfâl 5-6) İbn Humeyd bana rivayet etti ve dedi ki: Seleme bize İbn İshak’tan rivayet etti; İbn İshak daha sonra topluluğu, yani Allah’ın Resulünün ashabını ve onların Allah’ın Resulüyle birlikte yürüyüşlerini zikretti; Kureyş’in kendilerine doğru yola çıktığını öğrendiklerinde, kendilerinin yalnızca ganimet elde etme ümidiyle kervanı hedefleyerek çıktıklarını belirterek Allah’ın Rabbin seni hak uğruna evinden çıkardığı gibi sözünden Müminlerden bir grup bundan hoşlanmıyordu sözüne kadar olan kısmı indirdiğini söyledi; yani onlar toplulukla karşılaşmaktan hoşlanmıyor ve Kureyş’in kendilerine doğru yürüdüğünün haber verilmesini hoş karşılamıyorlardı. Başkaları ise bununla müşriklerin kastedildiğini söylemiştir. Bunu söyleyenlerin zikri şöyledir: Yûnus bana rivayet etti ve dedi ki: İbn Vehb bize haber verdi ve dedi ki: İbn Zeyd, Hak kendilerine açıkça belli olduktan sonra seninle hak konusunda tartışıyorlar; sanki göz göre göre ölüme sürükleniyorlarmış gibi sözü hakkında şöyle dedi: Bunlar müşriklerdir; İslam’a çağrıldıkları zaman sanki ölüme sürükleniyorlarmış gibi seninle hak konusunda tartıştılar. Göz göre göre sözü hakkında da şöyle dedi: Bu, öncekilerin sıfatlarından değildir; burada küfür ehli hakkında yeni bir niteleme başlamaktadır. Müsenna bana rivayet etti ve dedi ki: İshak bize rivayet etti ve dedi ki: Ya‘kūb b. Muhammed bize rivayet etti ve dedi ki: Abdülazîz b. Muhammed bana Zührî’nin kardeşinin oğlundan, o da amcasından rivayet etti; o şöyle dedi: Allah’ın Resulünün ashabından bir adam Sanki göz göre göre ölüme sürükleniyorlarmış gibi sözünü, Allah’ın Resulünün kervana doğru çıkışı olarak tefsir ederdi. Ebû Ca‘fer dedi ki: Bu hususta doğru olan görüş, İbn Abbas ve İbn İshak’ın söylediğidir; yani bu, Allah’ın müminlerden bir grup hakkında verdiği bir haberdir; onlar düşmanla karşılaşmaktan hoşlanmamışlardı ve Allah’ın Peygamberiyle tartışmaları da Bize düşmanla karşılaşacağımızı bildirmedin ki onlarla savaşmak için hazırlanalım; biz yalnızca kervan için çıktık, demeleriydi. Bunun doğruluğunu gösteren hususlardan biri de Allah’ın Allah size iki topluluktan birinin sizin olacağını vaat ediyordu; siz ise silahsız olanın sizin olmasını istiyordunuz sözüdür. (Enfâl 7) Allah’ın sözünü anlayan kimse için bunda, topluluğun silahlı kuvvetle karşılaşmaktan hoşlanmadığına ve Mücâhid’in söylediği gibi tartışmalarının savaş hakkında, ondan hoşlanmamaları sebebiyle olduğuna dair açık bir delil vardır. İbn Zeyd’in söylediği görüşün ise bir anlamı yoktur; çünkü Seninle hak konusunda tartışıyorlar sözünden önceki ifade iman ehli hakkındadır ve onu takip eden ifade de onlar hakkındadır; dolayısıyla bunun, daha önce hiç zikri geçmeyen kimseler hakkında bir haber olmasındansa onlar hakkında bir haber olması daha uygundur. Hak kendilerine açıkça belli olduktan sonra sözüne gelince, tefsir ehli bunun yorumu konusunda ihtilaf etmiştir. Bazıları bunun anlamının, Senin ancak Allah’ın sana emrettiğini yaptığın kendilerine açıkça belli olduktan sonra, olduğunu söylemiştir. Bunu söyleyenlerin zikri şöyledir: Muhammed b. Hüseyin bize rivayet etti ve dedi ki: Ahmed b. Mufaddal bize rivayet etti ve dedi ki: Esbât bize Süddî’den Hak kendilerine açıkça belli olduktan sonra sözü hakkında rivayet etti; Süddî şöyle dedi: Senin ancak Allah’ın sana emrettiğini yaptığın kendilerine açıkça belli olduktan sonra. Başkaları ise bunun anlamının, Savaşla emrolunduktan sonra seninle savaş konusunda tartışıyorlar, olduğunu söylemiştir. Bunu Kelbî, Ebû Sâlih’ten, o da İbn Abbas’tan rivayet etmiştir. Sanki göz göre göre ölüme sürükleniyorlarmış gibi sözüne gelince bunun anlamı şudur: Düşmanla karşılaşma hususunda seninle tartışan bu kimseler, onlarla karşılaşmaktan duydukları hoşnutsuzluk sebebiyle savaşmak üzere onlarla karşılaşmaya çağrıldıklarında sanki ölüme sürükleniyorlarmış gibiydiler. Tefsir ehli de bu hususta bizim söylediğimize yakın şeyler söylemiştir. Bunu söyleyenlerin zikri şöyledir: İbn Humeyd bize rivayet etti ve dedi ki: Seleme bize rivayet etti ve dedi ki: İbn İshak Sanki göz göre göre ölüme sürükleniyorlarmış gibi sözü hakkında şöyle dedi: Bu, toplulukla karşılaşmaktan hoşlanmamaları ve Kureyş’in kendilerine doğru yürüdüğü kendilerine bildirildiğinde bunu hoş karşılamamaları sebebiyledir.
Hz.Ateist Tefsiri
Henüz eklenmedi…