De ki: Allah’tan başka bir rab mi arayayım? Oysa O her şeyin Rabbidir. Her nefis ancak kendi aleyhine kazanır. Hiçbir günah yüklenen, başkasının günah yükünü yüklenmez. Sonra dönüşünüz Rabbinizedir; O da hakkında ihtilaf ettiğiniz şeyleri size haber verecektir.
Okunuşu ve Kelime Anlamı
Kul e gayrallahi ebgi rabben (de ki Allah’tan başka Rab mi arayayım) ve huve rabbu kulli şeyin (oysa O her şeyin Rabbidir) ve la teksibu kullu nefsin illa aleyha (herkes yalnız kendi aleyhine kazanır) ve la teziru vaziretun vizra uhra (hiçbir günahkar başkasının günahını yüklenmez) summe ila rabbikum merciukum (sonra dönüşünüz Rabbinizedir) fe yunebbiukum bima kuntum fihi tahtelifun (ayrılığa düştüğünüz şeyleri size haber verecektir)
Mukatil Tefsiri
De ki: Allah’tan başka bir rab mi arayayım? Bunun sebebi, Kureyş kâfirlerinin Peygamber’e, bu işten vazgeç; başına gelecek olan bütün sorumluluğun kefilleri biz oluruz, demeleridir. Bunun üzerine Allah şöyle indirdi: Onlara de ki: Allah’tan başka bir rab mi arayayım, yani başka bir rab mi edineyim? Oysa O göklerde ve yerde bulunan her şeyin Rabbidir. Hiç kimse kazandığını ancak kendi aleyhine kazanır; yani her nefis ancak kendi aleyhine günah kazanır. Hiçbir günahkâr başkasının günahını yüklenmez; yani hiçbir nefis başka bir nefsin günahını taşımaz. Bu, onların Peygamber’e, başına gelecek bütün sorumluluğun kefilleri biz oluruz, demelerine karşı söylenmiştir. Sonra ahirette dönüşünüz Rabbinizedir ve O, sizin ve dindeki her topluluğun hakkında ayrılığa düştüğünüz şeyleri size haber verecektir; yani sizlerle Mekke kâfirlerinin din konusunda ayrılığa düştüğünüz şeyleri bildirecektir. Bunun benzeri Rûm suresindedir.
Taberi Tefsiri
Yüce Allah, peygamberi Muhammed’e şöyle buyurmaktadır: Ey Muhammed, Rablerine putları denk tutan, seni putlara ibadet etmeye ve şeytanın adımlarına uymaya çağıran bu kimselere de ki: Allah’tan başka bir rab mi arayayım? Yani Allah’tan başkasını, bana efendilik edecek bir efendi olarak mı arayayım? Oysa O her şeyin Rabbidir, yani O’nun dışındaki her şeyin efendisi, yöneticisi ve işlerini düzene koyanıdır. Her nefis ancak kendi aleyhine kazanır, yani hiçbir nefis bir günah işlemez ki bunun sonucu kendisine ait olmasın; Allah’a isyan ederek işlediği günah ve yüklendiği hata sebebiyle ondan başkası sorumlu tutulmaz. Bilakis günah sahibi olan herkes kendi günahıyla cezalandırılır ve kendi suçu sebebiyle hesaba çekilir. Hiçbir günah yüklenen, başkasının günah yükünü yüklenmez, yani günahkâr hiçbir nefis kendisinden başka bir nefsin günahıyla günaha girmez; o ancak kendi günahıyla günaha girer ve başka birinin günahıyla değil, kendi günahıyla cezalandırılır. Allah bununla, peygamberine bu sözü söylemesini emrettiği müşrikleri kastetmektedir. Yani onlara şöyle de: Biz sizin günahlarınız sebebiyle hesaba çekilmeyiz; işlediğiniz suçların cezası size aittir, bizim amellerimizin karşılığı da bize aittir. Bu, Yüce Allah’ın başka bir yerde ona De ki: Sizin dininiz size, benim dinim bana demesini emretmesi gibidir. Nitekim bana Müsenna rivayet etti, dedi ki: Bize İshak rivayet etti, dedi ki: Bize Abdullah b. Ebî Ca‘fer, babasından, o da Rebî‘den rivayet etti; Rebî‘ şöyle dedi: O dönemde ibadet eden âlimler için iki yoldan başka çıkış yoktu ve bunlardan biri diğerinden daha üstündü: Ya hakkı emretmek ve hakka davet etmek yahut da uzak durmak; bâtıl ehlinin amellerine ortak olmamak, seninle Rabbin arasındaki farzları yerine getirmek, Allah için sevmek, Allah için buğzetmek ve hiç kimsenin günahına ortak olmamak. Rebî‘ dedi ki: Allah bunun hakkında muhkem bir ayet indirmiştir: De ki: Allah’tan başka bir rab mi arayayım? Oysa O her şeyin Rabbidir… hakkında ihtilaf ettiğiniz şeyleri size haber verecektir. Bunun hakkında ayrıca Kendilerine kitap verilenler, kendilerine apaçık delil geldikten sonra ayrılığa düştüler buyurmuştur. “Vizr” kelimesinden fiil türetilirken “vezira-yevzeru” denir ve kişi “vezîr”, yani yük taşıyan olur; edilgen olarak da “vüzira-yûzeru” denir ve kişi “mevzûr”, yani yüklenmiş olur.
Yüce Allah’ın Sonra dönüşünüz Rabbinizedir; O da hakkında ihtilaf ettiğiniz şeyleri size haber verecektir sözünün tefsiri şöyledir: Yüce Allah, peygamberi Muhammed’e şöyle buyurmaktadır: Rablerine putları denk tutan şu kimselere de ki: Bizden ve sizden her amel sahibinin yaptığı amelinin sevabı kendisine, günah yükü de kendi üzerinedir. Öyleyse yapmakta olduğunuz şeyi yapın. Sonra ey insanlar, Rabbinize dönüşünüz vardır, yani sonunda varacağınız ve döneceğiniz yer O’nadır. O da size dünyada hakkında ihtilaf ettiğiniz dinleri ve inançları haber verecektir; çünkü bazınız Yahudiliği din edinmiş, bazınız Hristiyanlığı, bazınız Mecûsîliği, bazınız putlara ibadeti ve Allah’a ortaklar ve denkler isnat etmeyi din edinmiştir. Sonra her birinize dünyada yaptığı hayır veya şer ne ise onun karşılığını verecek ve o zaman hangimizin iyi, hangimizin kötü olduğu ortaya çıkacaktır.
Hz.Ateist Tefsiri
Henüz eklenmedi…