O, kullarının üzerinde mutlak galip olandır ve üzerinize koruyucular gönderir. Nihayet sizden birine ölüm geldiğinde elçilerimiz onun canını alırlar ve onlar kusur etmezler.
Okunuşu ve Kelime Anlamı
Ve huvel kahiru (ve O kahredendir) fevka ibadihi (kullarının üstünde) ve yursilu aleykum hafazaten (ve üzerinize koruyucular gönderir) hatta iza cae ehadekumul mevt (nihayet sizden birine ölüm geldiğinde) teveffethu rusuluna (elçilerimiz onun canını alır) ve hum la yuferritun (ve onlar eksiklik yapmazlar)
Mukatil Tefsiri
O, yarattıkları üzerinde mutlak hâkimiyet sahibidir. Kullarının üzerindedir; onların üzerine yücelmiştir. Üzerinize meleklerden koruyucular gönderir. Bunlar, Âdemoğullarının amellerini koruyup kaydeden değerli yazıcılardır. Nihayet sizden birine ecelinin sonuna ulaştığında ölüm gelince elçilerimiz onun canını alırlar. Burada kastedilen yalnızca ölüm meleğidir. Onlar görevlerinde kusur etmezler. (En‘âm 61) Yani kendilerine emredilen şeyi zayi etmezler. Burada da kastedilen yalnızca ölüm meleğidir.
Taberi Tefsiri
Yüce Allah şöyle buyurmaktadır: O, mutlak galip olandır; yani Allah, yarattıklarına galip gelen, kudretiyle onların üzerinde olandır; onların zelil ve mağlup oldukları için kendilerine üstün gelinen putları ve heykelleri gibi değildir. Üzerinize koruyucular gönderir; bunlar, gece ve gündüz peş peşe yanınıza gelen, amellerinizi koruyup sayan melekleridir. Onları korumakta ve saymakta kusur etmez ve zayi etmezler. Bu konuda söylediğimizin benzerini tevil ehli de söylemiştir. Bunu söyleyenlerin rivayetleri şöyledir: Muhammed b. Hüseyin bize rivayet etti, dedi ki: Ahmed b. Mufaddal bize rivayet etti, dedi ki: Esbât bize es-Süddî’den Üzerinize koruyucular gönderir sözü hakkında rivayet etti; o şöyle dedi: Bunlar meleklerden peş peşe gelenlerdir; onu ve amelini korurlar. Bişr b. Muâz bize rivayet etti, dedi ki: Yezîd b. Zürey‘ bize rivayet etti, dedi ki: Saîd bize Katâde’den O, kullarının üzerinde mutlak galip olandır ve üzerinize koruyucular gönderir. Nihayet sizden birine ölüm geldiğinde elçilerimiz onun canını alırlar ve onlar kusur etmezler (En‘âm 61) sözü hakkında rivayet etti; Katâde şöyle dedi: Ey Âdemoğlu! Bunlar, amelini, rızkını ve ecelini senin için koruyan koruyuculardır. Ecelin tamamlandığında Rabbine götürülürsün.
Nihayet sizden birine ölüm geldiğinde elçilerimiz onun canını alırlar ve onlar kusur etmezler. (En‘âm 61) Yüce Allah şöyle buyurmaktadır: Rabbiniz, sizi ve amellerinizi korumaları için size gönderdiği ve birbiri ardınca görevlendirdiği elçilerle sizi korur; bu, ölüm size gelinceye ve Allah’ın emri başınıza ininceye kadar sürer. Sizden birine bu geldiğinde, ruhları almakla görevlendirilmiş meleklerimiz ve bunun için gönderilmiş elçilerimiz onun canını alırlar. Onlar bu hususta kusur edip onu zayi etmezler.
Eğer biri, “Ruhları alan ölüm meleği değil midir? Öyleyse neden Elçilerimiz onun canını alırlar denilmiştir; hâlbuki elçiler çoğuldur, ölüm meleği ise birdir? Allah, Sizin için görevlendirilen ölüm meleği canınızı alacaktır (Secde 11) buyurmamış mıdır?” derse ona şöyle denir: Yüce Allah’ın ölüm meleğine kendi katından yardımcılar vermiş olması mümkündür. Onlar, ölüm meleğinin emriyle bu işi üstlenirler. Böylece can alma işi, ölüm meleğinin yardımcılarının fiili olsa bile, ölüm meleğinin emriyle yaptıkları için ona nispet edilir. Nitekim hükümdarın yardımcılarının öldürdüğü kimsenin öldürülmesi ve onun emriyle kırbaçladıkları kimsenin kırbaçlanması, hükümdar bunu bizzat yapmamış ve kendi eliyle üstlenmemiş olsa bile hükümdara nispet edilir. Tevil ehlinden bir topluluk da bunu böyle yorumlamıştır.
Bunu söyleyenlerin rivayetleri şöyledir: Ebû Küreyb bize rivayet etti, dedi ki: İbn İdrîs bize rivayet etti, dedi ki: Hasan b. Ubeydullah bize İbrahim’den Nihayet sizden birine ölüm geldiğinde elçilerimiz onun canını alırlar ve onlar kusur etmezler (En‘âm 61) sözü hakkında rivayet etti; İbrahim şöyle dedi: İbn Abbas, “Ölüm meleğinin meleklerden yardımcıları vardır” derdi. Ebü’s-Sâib bana rivayet etti, dedi ki: İbn İdrîs bize Hasan b. Ubeydullah’tan Elçilerimiz onun canını alırlar ve onlar kusur etmezler sözü hakkında rivayet etti; İbn Abbas’a bunun hakkında sorulduğunu, onun da “Ölüm meleğinin meleklerden yardımcıları vardır” dediğini söyledi. Muhammed b. Beşşâr bize rivayet etti, dedi ki: Abdurrahman bize rivayet etti, dedi ki: Süfyân, Hasan b. Ubeydullah’tan, o da İbrahim’den Elçilerimiz onun canını alırlar ve onlar kusur etmezler sözü hakkında rivayet etti; İbrahim: Ölüm meleğinin yardımcılarıdır, dedi. İbn Beşşâr bize rivayet etti, dedi ki: Abdurrahman bize rivayet etti, dedi ki: Süfyân bize Mansûr’dan, o da İbrahim’den Elçilerimiz onun canını alırlar ve onlar kusur etmezler sözü hakkında rivayet etti; İbrahim şöyle dedi: Elçiler ruhları alırlar, ölüm meleği de onları götürür.
Hennâd bize rivayet etti, dedi ki: Hafs bize Hasan b. Ubeydullah’tan, o İbrahim’den, o da İbn Abbas’tan Elçilerimiz onun canını alırlar ve onlar kusur etmezler sözü hakkında rivayet etti; İbn Abbas: Elçiler ruhları alırlar, ölüm meleği de onları götürür, dedi. Hennâd bize rivayet etti, dedi ki: Hafs bize Hasan b. Ubeydullah’tan, o da İbn Abbas’tan Elçilerimiz onun canını alırlar ve onlar kusur etmezler sözü hakkında rivayet etti; İbn Abbas: Ölüm meleğinin meleklerden yardımcılarıdır, dedi. Hennâd bize rivayet etti, dedi ki: Kabîsa bize Süfyân’dan, o Hasan b. Ubeydullah’tan, o da İbrahim’den Elçilerimiz onun canını alırlar sözü hakkında rivayet etti; İbrahim: Onlar, ölüm meleğinin yardımcıları olan meleklerdir, dedi.
Muhammed b. Abdüla‘lâ bize rivayet etti, dedi ki: Muhammed b. Sevr bize rivayet etti, dedi ki: Ma‘mer bize Katâde’den Elçilerimiz onun canını alırlar sözü hakkında rivayet etti; Katâde şöyle dedi: Ölüm meleğinin elçileri vardır; onları gönderir, sonra alınan ruh ona yükseltilir. Kelbî ise şöyle dedi: Bunu bizzat ölüm meleği üstlenir; kişi mümin ise onu rahmet meleklerine, kâfir ise azap meleklerine teslim eder. Hasan b. Yahyâ bize rivayet etti, dedi ki: Abdürrezzâk bize haber verdi, dedi ki: Ma‘mer bize Katâde’den Elçilerimiz onun canını alırlar sözü hakkında haber verdi; Katâde: Ruhları almayı elçiler üstlenir, sonra onları ölüm meleğine teslim ederler, dedi.
Hasan b. Yahyâ bize rivayet etti, dedi ki: Abdürrezzâk bize haber verdi, dedi ki: Sevrî bize Mansûr’dan, o da İbrahim’den Elçilerimiz onun canını alırlar sözü hakkında haber verdi; İbrahim: Elçiler onun canını alırlar, sonra ölüm meleği ruhları onlardan teslim alır, dedi. Sevrî dedi ki: Hasan b. Ubeydullah bana İbrahim’den haber verdi; o: Bunlar ölüm meleğinin yardımcılarıdır, dedi. Sevrî dedi ki: Bir adam bana Mücâhid’den haber verdi; Mücâhid şöyle dedi: Yeryüzü ölüm meleği için bir leğen gibi kılınmıştır; dilediği yerden alır. Ona, ruhları alan yardımcılar verilmiştir; sonra ölüm meleği ruhları onlardan teslim alır.
İbn Vekî‘ bize rivayet etti, dedi ki: İbn İdrîs bize Hasan b. Ubeydullah’tan, o İbrahim’den, o da İbn Abbas’tan Elçilerimiz onun canını alırlar sözü hakkında rivayet etti; İbn Abbas: Ölüm meleğinin meleklerden yardımcılarıdır, dedi. İbn Vekî‘ bize rivayet etti, dedi ki: Babam bize Süfyân’dan, o Hasan b. Ubeydullah’tan, o da İbrahim’den rivayet etti; İbrahim: Melekler ölüm meleğinin yardımcılarıdır, dedi. İbn Vekî‘ bize rivayet etti, dedi ki: Kabîsa bize Süfyân’dan, o Mansûr’dan, o da İbrahim’den Elçilerimiz onun canını alırlar sözü hakkında rivayet etti; İbrahim: Onun canını alırlar, sonra onu ölüm meleğine teslim ederler, dedi.
Müsennâ bana rivayet etti, dedi ki: İshak bize rivayet etti, dedi ki: Abdullah b. Ebî Ca‘fer bize babasından rivayet etti; o şöyle dedi: Rebî‘ b. Enes’e ölüm meleğini sordum: “Ruhları alan yalnızca o mudur?” dedim. Şöyle cevap verdi: “Ruhların işini üstlenen odur ve bu hususta yardımcıları vardır. Yüce Allah’ın Nihayet elçilerimiz onlara gelip canlarını alırken (A‘râf 37) sözünü ve Elçilerimiz onun canını alırlar ve onlar kusur etmezler (En‘âm 61) sözünü işitmiyor musun? Ancak ölüm meleği, doğudan batıya kadar her adımını kat edendir.” Ben: “Müminlerin ruhları nerede bulunur?” dedim. O: “Cennette, Sidre’nin yanındadır” dedi.
Hasan b. Yahyâ bize rivayet etti, dedi ki: Abdürrezzâk bize haber verdi, dedi ki: Muhammed b. Müslim bize İbrahim b. Meysere’den, o da Mücâhid’den rivayet etti; Mücâhid şöyle dedi: İster kıldan ister kerpiçten yapılmış olsun hiçbir ev halkı yoktur ki ölüm meleği her gün onların çevresinde iki defa dolaşmasın.
Daha önce “tefrît”in anlamının zayi etmek olduğunu açıklamıştık. Bu yerde de tevil edenler onu böyle yorumlamışlardır. Müsennâ bize rivayet etti, dedi ki: Abdullah b. Sâlih bize rivayet etti, dedi ki: Muâviye b. Sâlih bana Ali b. Ebî Talha’dan, o da İbn Abbas’tan Onlar kusur etmezler sözü hakkında rivayet etti; İbn Abbas: Zayi etmezler, demektir, dedi. Muhammed b. Hüseyin bana rivayet etti, dedi ki: Ahmed b. Mufaddal bize rivayet etti, dedi ki: Esbât bize es-Süddî’den Onlar kusur etmezler sözü hakkında rivayet etti; es-Süddî: Zayi etmezler, dedi.
Hz.Ateist Tefsiri
Henüz eklenmedi…