Bu yıl Ebu Müslim, Horasan’dan Irak’a gelerek Müminlerin Emiri Ebu’l-Abbas’ı ziyaret etti.
Rivayet edildiğine göre Ebu Müslim Horasan’da kaldıktan sonra Ebu’l-Abbas’a mektup yazarak huzura çıkmak için izin istedi. Halife buna izin verdi. Bunun üzerine Ebu Müslim, Horasan ordusundan büyük bir kuvvet ve kendisine bağlı diğer kişilerle birlikte Enbâr’da Ebu’l-Abbas’ın yanına geldi. Halife ileri gelenleri onu karşılamaya gönderdi; onlar da gidip karşıladılar. Daha sonra Ebu Müslim halifenin huzuruna girerek onunla görüştü. Ebu’l-Abbas ona büyük iltifat gösterdi ve ikramda bulundu.
Ebu Müslim daha sonra hac için izin istedi. Halife ona, “Eğer bu yıl hac için Ebu Cafer gönderilmemiş olsaydı seni hac emiri tayin ederdim,” dedi. Onu yakınında bir yere yerleştirdi; Ebu Müslim her gün gelip huzuruna çıkıyor ve saygısını sunuyordu. Ancak Ebu Cafer ile Ebu Müslim arasında bir soğukluk vardı. Bunun sebebi, daha önce Ebu’l-Abbas’ın Ebu Cafer’i Nişabur’da bulunan Ebu Müslim’e göndererek, Horasan’daki hâkimiyet meselesi ortaya konulduğunda, onun Ebu’l-Abbas’a ve veliaht olarak Ebu Cafer’e biatını aldırmış olmasıydı. Ebu Müslim ve Horasan ordusu ona biat etmişti. Ebu Cafer bu iş tamamlanıncaya kadar orada kalmış, sonra dönmüştü. Ancak Ebu Müslim onun gelişinde kendisine yeterince itibar göstermemişti ve Ebu Cafer geri döndüğünde bunu halifeye anlatmıştı.
Bir rivayete göre Ebu Müslim halifenin yanına geldiğinde Ebu Cafer, “Ey Müminlerin Emiri, izin ver, Ebu Müslim’i öldüreyim; vallahi onun başı ihanetle doludur,” dedi. Ebu’l-Abbas ise, “Kardeşim, onun geçtiği imtihanları ve onun sayesinde olanları biliyorsun,” diye karşılık verdi. Ebu Cafer, “Bu sadece bizim davetimiz sayesinde oldu. Vallahi sen bir kedi gönderseydin bile onun yaptığı işi yapardı,” dedi. Bunun üzerine Ebu’l-Abbas, “Onu nasıl öldürebiliriz?” diye sordu. Ebu Cafer, “Sen onunla konuşurken yanına girer, habersizce arkasından vurur ve onu öldürürüm,” dedi. Ebu’l-Abbas, “Peki onu dinlerinden ve dünyadan üstün tutan taraftarları ne olacak?” diye sordu. Ebu Cafer, “İş senin istediğin gibi sonuçlanır; onun öldüğünü öğrenince dağılırlar ve itaat ederler,” dedi. Bunun üzerine Ebu’l-Abbas, “Bunu yapmamanı senden istiyorum,” dedi. Ebu Cafer ise, “Vallahi bugün onu ortadan kaldırmazsan yarın o seni ortadan kaldırır,” diye cevap verdi. Halife, “Artık iş sana kalmış,” dedi.
Ebu Cafer bu işi yapmaya kararlı olarak ayrıldı; ancak Ebu’l-Abbas pişman oldu ve ona haber göndererek bu işi yapmamasını emretti. Rivayet edildiğine göre Ebu’l-Abbas, Ebu Cafer’e izin verdikten sonra Ebu Müslim huzura girmişti. Halife bir hadımını göndererek Ebu Cafer’in ne yaptığını öğrenmesini istedi. Hadım, Ebu Cafer’i kılıcına dayanmış hâlde hazır beklerken buldu. Geri dönüp durumu halifeye bildirdi. Bunun üzerine halife tekrar haber göndererek, “Tasarladığın işi yapma,” dedi. Bunun üzerine Ebu Cafer bu işten vazgeçti.
Bu yıl hac emirliğini Ebu Cafer el-Mansur yürüttü ve Ebu Müslim de onunla birlikte hacca gitti.
Onların Yolculuğu ve Ebu’l-Abbas’a Dönüşlerinin Anlatımı
Rivayet edildiğine göre Ebu Müslim, Ebu’l-Abbas’ın huzuruna çıkmak istediğinde aynı zamanda hac için de izin istedi. Bu talebi kabul edildi. Ebu’l-Abbas ona beş yüz askerle gelmesini söyledi. Ebu Müslim ise, “Ben ileri gelen bazı kimseleri kızdırdım; can güvenliğimden emin değilim,” diye yazdı. Bunun üzerine Ebu’l-Abbas, “Bin kişiyle gel. Zaten kendi ailenin ve kendi davanın hâkimiyeti altındasın. Mekke yolu herhangi bir ordunun geçmesine uygun değildir,” diye cevap verdi.
Ebu Müslim sekiz bin kişiyle yola çıktı; ancak Nişabur ile Rey arasında bu sayıyı azalttı. Yanında büyük miktarda mal ve hazine getirmişti; bunları Rey’de bıraktı. Ayrıca Cibâl bölgesinin gelirlerini topladıktan sonra Rey’den bin kişiyle ayrılıp yola devam etti. Başkente girmek üzereyken kumandanlar ve ileri gelenler onu karşılamaya çıktılar. Daha sonra hac için izin istedi; halife bunu kabul etti ve, “Eğer bu yıl Ebu Cafer hac yapmıyor olsaydı seni hac emiri tayin ederdim,” dedi.
Ebu Cafer ise o sırada Cezire valisiydi. Rivayete göre Cezire’ye ek olarak Ermeniye ve Azerbaycan da onun idaresindeydi. Yerine Mugatil b. Hakim el-Akkî’yi vekil bıraktı ve Ebu’l-Abbas’ın yanına gelerek hac için izin istedi.
Rivayet edildiğine göre Ebu Cafer hicri 136 yılında (753-754) hac yaptı ve Ebu Müslim de onunla birlikte haca gitti. Hac mevsimi sona erince Ebu Cafer ile Ebu Müslim geri dönmeye başladılar. Bustan ile Zâtü Irk arasında bulundukları sırada Ebu Cafer’e, Ebu’l-Abbas’ın öldüğünü bildiren bir mektup geldi. Ebu Cafer, Ebu Müslim’den bir konak önde olduğu için ona, “Bir şey oldu; çabuk gel,” diye yazdı. Haberci Ebu Müslim’e ulaşıp durumu bildirdi. Bunun üzerine Ebu Müslim hızla gelip Ebu Cafer’e katıldı ve birlikte Kûfe’ye doğru ilerlediler.
Bu yıl Ebu’l-Abbas Abdullah b. Muhammed, halifelikten sonra yerine kardeşi Ebu Cafer’in geçmesi için ona biat aldırmıştı. Onu Müslümanların veliahtı yaptı ve ardından İsa b. Musa’yı ikinci veliaht tayin etti. Bu tayinleri bir belgeye yazdırdı, bir kap içine koyup mühürledi ve İsa b. Musa’ya teslim etti.
Bu yıl Ebu’l-Abbas, Müminlerin Emiri, Enbâr’da Zilhicce ayının on üçüncü günü (10 Haziran 754) pazar günü vefat etti. Ölüm sebebinin çiçek hastalığı olduğu söylenir. Bazı rivayetlere göre on ikinci gün (9 Haziran) vefat etmiştir. Ölüm yaşı konusunda ihtilaf vardır; bazıları otuz üç, bazıları otuz altı, bazıları ise yirmi sekiz yaşında olduğunu söyler.
Saltanatı, Mervan b. Muhammed’in öldürülmesinden sonra dört yıl sürdü. Halife olarak biat edildiği andan ölümüne kadar dört yıl sekiz ay—bazılarına göre dokuz ay—hüküm sürdü. Rivayete göre bunun sekiz ay dört gününü Mervan’la savaşarak geçirmiş, ardından dört yıl daha hüküm sürmüştür.
Onun kıvırcık saçlı, uzun boylu, beyaz tenli, kancalı burunlu ve yakışıklı yüzlü olduğu zikredilir. Annesi Rayta bint Ubeydullah el-Harisiyye idi. Veziri Ebu’l-Cehm b. Atiyye idi.
Cenaze namazını amcası İsa b. Ali kıldırdı ve Enbâr’daki sarayında defnedildi. Rivayete göre geride dokuz uzun kollu elbise, dört uzun kaftan, beş pantolon, dört aba ve üç ipek elbise bıraktı.