Bu yıl Ebu Avn’ın Şehrizor’daki savaşı meydana geldi. Ali, Ebû’l-Hasan ve Cebele b. Ferruh’tan şu rivayeti nakleder:
Kahtabe, Ebu Avn Abdülmelik b. Yezid el-Horasanî ile Mâlik b. Tarif el-Horasanî’yi dört bin kişilik bir kuvvetle Şehrizor’a gönderdi. Orada Abdullah b. Mervan’ın öncü kuvvetlerine Osman b. Süfyan kumanda ediyordu. Ebu Avn ve Mâlik gelip Şehrizor’a iki fersah (yaklaşık 12 km) mesafede konakladılar. Bir gün ve bir gece yerlerinde kaldılar. Daha sonra Zilhicce 131’in yirminci gününde (10 Ağustos 749) Osman b. Süfyan ile savaştılar. Osman b. Süfyan öldürüldü ve Ebu Avn müjdeyi İsmail b. el-Mütevekkil ile gönderdi. Ardından Ebu Avn Musul bölgesinde kaldı.
Bazıları ise Osman b. Süfyan’ın öldürülmediğini, Abdullah b. Mervan’a kaçtığını söyler. Buna göre Ebu Avn onun ordusunu büyük ölçüde kırmış ve şiddetli bir savaşın ardından taraftarlarından çok sayıda kişiyi öldürmüştür.
Ayrıca Kahtabe’nin, bizzat Ebu Müslim’in emriyle Ebu Avn’ı otuz bin kişilik bir orduyla Şehrizor’a gönderdiği de rivayet edilir.
Ebu Avn’ın zafer haberi Harran’da bulunan Mervan’a ulaşınca, Mervan Şam, Cezîre ve Musul askerleriyle birlikte oradan hareket etti. Ümeyye ailesi de, Mervan Ebu Avn ile karşılaşmak üzere ilerlerken, kendi askerlerini onun etrafında topladı. Nihayet Musul’a ulaştı. Orada, Büyük Zap nehri kıyısında konaklayıncaya kadar bir dizi hendek kazdırmaya başladı.
Ebu Avn ise Zilhicce 131 ve Muharrem 132 (Ağustos ve Eylül başı 749) ayları boyunca Şehrizor’da kaldı ve beş bin askere maaş dağıttı.
Diğer Olaylar
Bu yıl Kahtabe, İbn Hubeyre’ye karşı yürüdü. Ali – Ebû’l-Hasan, Züheyr b. Huneyd, İsmail b. Ebî İsmail ve Cebele b. Ferruh’tan şöyle rivayet eder:
İbn Hubeyre’nin oğlu Hulvan’dan kaçıp yanına gelince, İbn Hubeyre dışarı çıktı ve Kahtabe ile savaşa girdi. Yanında sayısı hesap edilemeyecek kadar çok asker vardı. Ayrıca Mervan’ın kendisine yardım için gönderdiği Havsera b. Süheyl el-Bahili de onunla birlikteydi. Arka birliklerin başına Ziyad b. Sehl el-Gatafani’yi getirerek Yezid b. Ömer b. Hubeyre yürüdü ve Celûlâ savaş alanına ulaştı. Orada mevzilendi ve Perslerin Celûlâ Savaşı’nda kazdığı eski hendeği temizletti.
Kahtabe ilerleyerek Kirmisin’e ulaştı. Oradan Hulvan’a yürüdü ve Hanikin’de konakladı. Daha sonra Hanikin’den ayrıldı; İbn Hubeyre de bulunduğu yerden ayrılarak Daskara’ya geri döndü.
Hişam, Ebû Mihnef’ten şu rivayeti nakleder: Kahtabe ilerledi; İbn Hubeyre ise Celûlâ’da hendek kazıp savunmaya geçti. Ardından Ukbera’ya ilerledi, Dicle’yi geçti ve Fırat üzerindeki Enbar’ın aşağısında bulunan Dimimme’ye varıp orada konakladı. Bunun üzerine İbn Hubeyre ve yanındakiler, Kahtabe’den önce Kûfe’ye ulaşmak üzere yola çıktılar. Fırat’ın doğu yakasında durdu ve on beş bin kişilik bir kuvvetle Havsera’yı batı yakasındaki ve güneydeki Kûfe’ye gönderdi.
Kahtabe ise Dimimme’de Fırat’ı geçerek batı yakasına geçti ve Kûfe’ye doğru ilerledi; nihayet İbn Hubeyre’nin bulunduğu yere ulaştı.
Bu yıl hac emirliğini Velid b. Urve b. Muhammed b. Atiyye es-Sa‘dî yaptı. O, Ebu Hamza el-Haricî’yi öldüren Abdülmelik b. Muhammed b. Atiyye’nin kardeşinin oğluydu. Velid, amcası adına Medine valisi idi. Bu bilgi bana Ahmed b. Sabit – İshak b. İsa – Ebû Ma‘şer yoluyla ulaştı. Vakıdî ve diğerleri de aynı şekilde rivayet eder.
Ayrıca şu da rivayet edilmiştir: Velid b. Urve Medine’nin hemen dışında iken, Mervan onun amcası Abdülmelik’e – o sırada Yemen’de olup daha önce anlatıldığı üzere meşgul bulunduğu halde – hac emirliğini üstlenmesini emreden bir mektup gönderdi. Amcası gecikince, Velid onun adına sahte bir mektup düzenleyerek kendisini hac emiri tayin etti ve hac görevini o şekilde yerine getirdi.
Velid b. Urve’ye amcası Abdülmelik’in öldürüldüğü haberi ulaşınca, amcasını öldürenlerin üzerine yürüdü ve onların çok sayıda adamını öldürdü. Kadınlarının karınlarını yardı, erkek çocuklarını öldürdü ve ele geçirdiği kimseleri ateşlerde yaktı.
Bu yıl Mekke, Medine ve Taif valiliği Abdülmelik b. Muhammed’in yerine Velid b. Urve es-Sa‘dî’ye verilmişti.
Irak valisi Yezid b. Ömer b. Hubeyre idi. Kûfe’de kadılık görevini Haccac b. Âsım el-Muharibî yürütüyordu. Basra’da ise kadı olarak Abbâd b. Mansur en-Nâcî görev yapıyordu.