De ki: Allah hakkında bizimle tartışıyor musunuz? O bizim de Rabbimiz, sizin de Rabbinizdir. Bizim amellerimiz bize, sizin amelleriniz size aittir. Biz ona ihlasla bağlıyız.
Okunuşu ve Kelime Anlamı
Kul (de ki) e-tuhâccûnenâ (bizimle tartışıyor musunuz) fi-llâhi (Allah hakkında) ve (ve) huve (o) rabbunâ (Rabbimizdir) ve (ve) rabbukum (sizin Rabbinizdir) ve (ve) lenâ (bize aittir) a‘mâlunâ (amellerimiz) ve (ve) lekum (size aittir) a‘mâlukum (amelleriniz) ve (ve) nahnu (biz) lehu (ona) muhlisûn (ihlaslıyız)
Mukatil Tefsiri
Allah Peygamber’e, Yahudi ve Hristiyanlara şöyle demesini emretti: “Allah hakkında bizimle çekişiyor musunuz? O hepimizin Rabbidir. Bizim amelimiz bize, sizin ameliniz sizedir.” Bu sözle Müslümanların kendi dinleri üzere ihlasla Allah’a kulluk ettikleri bildirildi.
Taberi Tefsiri
Yüce Allah’ın “De ki: Allah hakkında bizimle tartışıyor musunuz?” sözüyle kastettiği şudur:
“Ey Muhammed! Kendisine ve ashabına: ‘Yahudi veya Hristiyan olun ki doğru yolu bulasınız.’ diyen Yahudi ve Hristiyanlara de ki: Siz bizim dinimizden daha üstün bir dine sahip olduğunuzu, kitabınızın bizim kitabımızdan daha üstün olduğunu —çünkü sizin kitabınız bizim kitabımızdan önce geldi— ve bu yüzden Allah’a bizden daha yakın olduğunuzu iddia ederek bizimle Allah hakkında mı tartışıyorsunuz?”
Oysa Allah hem bizim Rabbimiz hem de sizin Rabbinizdir. Hayırlar O’nun elindedir. Sevap da ceza da O’nadır. İyi ve kötü amellerin karşılığını veren O’dur. O, insanları soylarına, dinlerinin veya kitaplarının eski oluşuna göre değil; yaptıkları iyi ve kötü amellere göre ödüllendirir veya cezalandırır.
“Bizimle tartışıyor musunuz?” sözüyle de şöyle demektedir: “Bizimle çekişiyor ve mücadele mi ediyorsunuz?”
Nitekim Muhammed b. Amr bana rivayet etti; dedi ki: Ebu Âsım bize rivayet etti; dedi ki: İsa, İbn Ebi Neceyh’den, o da Mücahid’den rivayet etti: “De ki: Allah hakkında bizimle tartışıyor musunuz?” ayeti hakkında şöyle dedi: “Bizimle çekişiyor musunuz?”
Yunus bana rivayet etti; dedi ki: İbn Vehb bize haber verdi; dedi ki: İbn Zeyd şöyle dedi: “Bizimle tartışıyor musunuz?” yani “Bizimle çekişiyor musunuz?”
Muhammed b. Sa‘d bana rivayet etti; dedi ki: Babam bana rivayet etti; dedi ki: Amcam bana rivayet etti; dedi ki: Babam, babasından, o da İbn Abbas’tan rivayet etti: “Bizimle tartışıyor musunuz?” yani “Bizimle mücadele ediyor musunuz?”
“Biz yalnız O’na ihlasla bağlananlarız.” sözü ise şu anlama gelir:
“Biz ibadeti ve itaati yalnız Allah’a has kılarız. O’na hiçbir şeyi ortak koşmayız. O’ndan başka hiçbir şeye kulluk etmeyiz.” Putperestlerin Allah ile birlikte putlara tapmaları veya buzağıya tapanların Allah ile birlikte buzağıya kulluk etmeleri gibi davranmayız.
Bu ayet, Yüce Allah tarafından Yahudilere yönelik bir azarlama ve iman ehli için bir delildir. Allah’ın, Muhammed’in ashabı olan müminlere şöyle demesi anlamındadır:
“Ey müminler! Size ‘Yahudi veya Hristiyan olun ki doğru yolu bulasınız.’ diyen Yahudi ve Hristiyanlara deyin ki: ‘Allah hakkında bizimle mi tartışıyorsunuz?’ ”
Burada “Allah hakkında” sözüyle kastedilen, Allah’ın bize uymamızı emrettiği dindir. Oysa bizim Rabbimiz de sizin Rabbiniz de birdir. O adildir, zulmetmez. Kullarına ancak kazandıkları amellere göre karşılık verir.
Siz ise dininizin, kitabınızın ve peygamberinizin daha eski olmasını gerekçe göstererek Allah’a bizden daha yakın olduğunuzu iddia ediyorsunuz. Halbuki biz O’na ibadeti ihlasla yapıyor, hiçbir şeyi O’na ortak koşmuyoruz. Siz ise ibadetinizde şirk koştunuz; bir kısmınız buzağıya, bir kısmınız Mesih’e kulluk etti.
Böyleyken nasıl olur da siz bizden daha hayırlı ve Allah’a daha yakın olabilirsiniz?
Hz.Ateist Tefsiri
Henüz eklenmedi…