“Bize bu dünyada da güzellik yaz, ahirette de. Biz sana yöneldik.” Dedi ki: “Azabımı dilediğime isabet ettiririm. Rahmetim ise her şeyi kuşatmıştır. Onu, takva sahiplerine, zekâtı verenlere ve ayetlerimize iman edenlere yazacağım.”
Diyanet Vakfı
Bize, bu dünyada da iyilik yaz ahirette de. Şüphesiz biz sana döndük.» Allah buyurdu ki: Kimi dilersem onu azabıma uğratırım; rahmetim ise her şeyi kuşatır. Onu, sakınanlara, zekatı verenlere ve ayetlerimize inananlara yazacağım.
Kurtubi Tefsiri
“Bize hem bu dünyada hem de âhirette iyilik yaz. Çünkü biz Sana döndük.” Buyû’rdu ki; “Ben kimi dilersem onu azabıma uğratırım. Rahmetim ise herşeyi kuşatmıştır. Onu sakınanlara, zekâtı verenlere, bir de âyetlerimize îman edenlere, İşte onlara yazacağım.”
Yüce Allah’ın:
“Bize hem bu dünyada hem de âhirette iyilik yaz.” Yani, kendisi sebebiyle bilim için hasenatın yazılacağı salih ameller işleme başarısını (dünyada) ver. Âhirette de bunların mükâfatını bize ver.
“Çünkü biz Sana döndük.” Sana tevbe ettik. Bu şekildeki açıklamayı, Mücahid, Ebû’l-Âl-iyye ve Katade yapmıştır.
“Dönmek,” tevbe etmek demektir. Buna dair açıklamalar daha önceden el-Bakara Sûresi’nde (2/62. âyet, 2. başlıkta) geçmiş bulunmaktadır.
“Buyû’rdu ki: Ben kimi dilersem onu azabıma uğratırım.” Yani, azabımı hakedenlere veririm. Bu da şu demektir: Bu sarsıntı ve yıldırım Benden gelen bir azaptır, kimi dilersem onu bu azaba çarptırırım.
“Kimi dilersem” iradesinin, kimi saptırmayı dilersem… demek olduğu da söylenmiştir.
“Rahmetim ise herşeyi kuşatmıştır” âyeti, rahmetin umumi olduğunu, yani sonsuz olduğunu anlatmaktadır. Bu da şu demektir: Rahmetime kim girerse girsin onu da kapsamına alır. Rahmetim onu kapsamaktan aciz değildir.
Şöyle de açıklanmıştır: Benim rahmetim bütün mahlukatı kuşatmıştır. Öyle ki hayvanın bile bir merhameti, yavrusuna bir şefkati vardır. Müfessirler der ki: İblis de dahil olmak üzere her şey bu âyet-i kerîme dolayısıyla ümitvar olmuş, o da: Ben de bir şeyim demiştir: Bunun üzerine yüce Allah:
“Onu sakınanlara… yazacağım” diye buyurdu. Yahudilerle hıristiyanlar: Diz de sakınanlarız deyince, yüce Allah (bir sonraki âyet-i kerimede geçtiği üzere): “Onlar ki… Ümmî Peygamber olan O Rasule uyarlar” diye buyurdu. Böylelikle âyet-i kerimenin baş tarafındaki umumu kapsayıcı özelliği, rahmet belli nitelikteki kimselere hasredilerek umum ifade etmekten çıkmakladır. Yüce Allah’a hamd olsun. Hammâd b. Seleme, Atâ b. es-Saib’den, o, Saîd b. Cübeyr’den, o, İbn Abbâs’dan şöyle dediğini nakletmektedir: Allah rahmetini bu ümmete yazmıştır.