O gün her nefis yaptığı hayrı karşısında hazır bulur. Yaptığı kötülükle arasında uzak bir mesafe olmasını ister. Allah sizi kendisinden sakındırır. Allah kullarına çok şefkatlidir.
Okunuşu ve Kelime Anlamı
Yevme tecidu kullu nefsin ma amilet min hayrin muhdara (herkes yaptığı iyiliği hazır bulacağı gün) ve ma amilet min su’in (ve yaptığı kötülüğü) teveddu lev enne beynehâ ve beynehû emeden be‘ida (onunla arasında uzak bir mesafe olmasını ister) ve yuhazzirukumu llahu nefseh (Allah sizi kendisinden sakındırır) vallahu raufun bil-ibad (Allah kullarına çok şefkatlidir)
Mukatil Tefsiri
Sonra Allah onları korkuttu ve rağbetlendirdi; şöyle buyurdu: “O gün her nefis yaptığı her hayrı hazır bulacak”; yani yaptığı her hayır ona getirilir, ondan hiçbir şey eksik bırakılmaz. “Yaptığı her kötülük için de kendisiyle onun arasında uzak bir mesafe olmasını isteyecektir”; yani doğu ile batı arası kadar uzak bir müddet olmasını ister. “Allah sizi kendisinden sakındırır”; yani kötü amel işleme hususunda kendi cezasından sakındırır. “Allah kullara karşı çok şefkatlidir”; yani Rableri onlara karşı şefkatlidir; onlara cezayı hemen vermemesi bundan dolayıdır.
Taberi Tefsiri
Yüce Allah bununla şöyle buyurmaktadır: “Allah sizi kendisinden sakındırıyor.” O gün her nefis yaptığı hayrı eksiksiz ve karşısında hazır bulacak, yaptığı kötülüğü de görecek ve onunla kendi arasında uzak bir mesafe bulunmasını isteyecektir. Yani uzak bir son, uzun bir mesafe olmasını temenni edecektir. Çünkü ey insanlar, sonunda dönüşünüz o gün Allah’adır; öyleyse günahlarınız sebebiyle O’ndan sakının. Katade, “hazır bulmuş olarak” sözünün anlamı hakkında şöyle demiştir: “Eksiksiz olarak bulacaktır.”
Arap dili alimleri bunun anlamının “hatırla o günü” şeklinde olduğunu ileri sürmüşlerdir. Çünkü Kur’an emir ve hatırlatma için inmiştir; sanki insanlara “şunu ve bunu hatırlayın” denilmiş gibidir. Kur’an’da birçok yerde “şu günden sakının”, “şu vakitten sakının” denmesi de bu şekildedir. “Amilet” ile birlikte gelen “ma” ise “ellezî” anlamındadır; “tecid” fiili ona geçtiği için şart anlamında olması caiz değildir. “Yaptığı kötülük” sözü de ilk “ma”ya atfedilmiştir ve “amilet” fiili “teveddü” denildiği için merfu anlamındadır. Buna göre sözün tevili şöyledir: “O gün her nefis yaptığı hayrı hazır bulacak, yaptığı kötülüğü de görecek ve onunla kendi arasında uzak bir mesafe bulunmasını isteyecektir.”
“Emed” son bulunan nihai sınır ve uzak gaye demektir. Tarmah’ın şu sözü de bu anlamdadır: “Her canlı ömrünün sayısını tamamlayacaktır ve süresi sona erdiğinde yok olup gidecektir.” Yani ecelinin son sınırı demektir. Musa b. Harun, Amr, Esbat ve Süddî yoluyla rivayet edildiğine göre Süddî, “Onunla arasında uzak bir mesafe bulunmasını ister” sözü hakkında “uzak bir yer” demiştir. Kasım, Hüseyin, Haccac ve İbn Cüreyc yoluyla rivayet edildiğine göre İbn Cüreyc “uzun bir süre” demiştir. Muhammed b. Sinan, Ebu Bekir el-Hanefî, Abbad b. Mansur ve Hasan yoluyla rivayet edildiğine göre Hasan şöyle demiştir: “Onlardan biri o yaptığı amelle asla karşılaşmamayı ister; onun en büyük arzusu bu olur. Halbuki dünyada iken o günahından lezzet alıyordu.”
“Allah sizi kendisinden sakındırıyor; Allah kullarına karşı çok şefkatlidir” sözünün teviline gelince; Yüce Allah şöyle buyurmaktadır: “Allah sizi, kendisini size karşı gazaplandıracak şeyleri işlemekten sakındırıyor. Çünkü siz O’nun huzuruna, her nefsin yaptığı hayrı hazır bulduğu ve yaptığı kötülükle kendi arasında uzak bir mesafe olmasını istediği günde varacaksınız. Eğer Allah size gazaplı olursa, gücünüzün yetmeyeceği acı azabı size erişir.” Sonra Yüce Allah kullarına karşı şefkatli ve merhametli olduğunu haber vermiştir. Onlara karşı şefkatinin bir göstergesi de kendisinden sakındırması, azabıyla korkutması ve günahlardan onları men etmesidir. Müsenna, İshak, Abdurrezzak, İbn Uyeyne ve Amr b. Hasan yoluyla rivayet edildiğine göre Amr b. Hasan şöyle demiştir: “Allah’ın kullarına olan şefkatinden biri de onları kendisinden sakındırmış olmasıdır.”
Hz.Ateist Tefsiri
Henüz eklenmedi…