1 – 2 – 3 – 4 – 5 – 6 – 7 – 8 – 9 – 10 – 11 – 12 – 13 – 14 – 15 – 16 – 17 – 18 – 19 – 20 – 21 – 22 – 23 – 24 – 25 – 26 – 27 – 28 – 29 – 30 – 31 – 32 – 33 – 34 – 35 – 36 – 37 – 38 – 39 – 40 – 41 – 42
Abese Suresi, Kur’an’ın 80. suresi olup Mekke döneminde indirilmiştir ve 42 ayetten oluşur. Sure adını, ilk ayette geçen ve “yüzünü ekşitti” anlamına gelen “abese” fiilinden alır. Surenin başlangıcında meydana gelen bir olay üzerinden insanlara tebliğde eşitlik, samimiyet ve Allah katındaki gerçek değer ölçüleri öğretilir.
Surenin ilk bölümünde, Allah’ın Elçisi’nin yanına gelen görme engelli sahabi Abdullah b. Ümmü Mektûm’a karşı gösterdiği tavır sebebiyle yapılan ilahi uyarı yer alır. Allah’ın Elçisi, o sırada İslam’ın önde gelen muhaliflerine tebliğle meşgul olduğu için ona yeterince ilgi göstermemişti. Bunun üzerine Allah, samimiyetle hidayet arayan bir kimsenin, toplumdaki konumu ne olursa olsun ihmal edilmemesi gerektiğini bildirmiştir. Böylece insanların değerinin zenginlik, makam veya nüfuzla değil, Allah’a yönelişleriyle ölçüldüğü vurgulanmıştır.
Surede Kur’an’ın değerine de dikkat çekilir. Kur’an’ın şerefli sahifelerde bulunan, değerli ve güvenilir elçilerin taşıdığı yüce bir öğüt olduğu belirtilir. Buna rağmen insanın çoğu zaman nankörlük ettiği ve yaratılış amacını unuttuğu ifade edilir.
Abese Suresi’nde insanın yaratılışı üzerinde durulur. İnsanın bir damla sudan yaratıldığı, hayat yolunun kendisine kolaylaştırıldığı, ardından öldürülüp kabre konulduğu ve Allah’ın dilediği zaman yeniden diriltileceği hatırlatılır. Böylece insanın kendi güç ve imkânlarıyla övünmemesi gerektiği öğretilir.
Surede ayrıca Allah’ın insanlara verdiği nimetler sıralanır. Yağmurun indirilmesi, toprağın yarılması, tahılların, üzümlerin, zeytinlerin, hurmaların ve çeşitli bitkilerin yetiştirilmesi anlatılarak insanların rızıklarının Allah tarafından sağlandığı vurgulanır.
Surenin son bölümünde kıyamet günü tasvir edilir. O günün dehşeti sebebiyle insanın kardeşinden, annesinden, babasından, eşinden ve çocuklarından kaçacağı belirtilir. Herkes kendi derdiyle meşgul olacaktır. O gün bazı yüzler sevinçli, aydınlık ve güler durumda olacak; bazı yüzler ise kederli, kararmış ve üzüntü içinde bulunacaktır. Böylece insanların dünyadaki iman ve amellerinin sonuçları açıkça ortaya çıkacaktır.
Genel olarak Abese Suresi, Allah katında üstünlüğün makam ve servetle değil, iman ve samimiyetle ölçüldüğünü öğreten; insanın yaratılışını ve Allah’ın nimetlerini hatırlatan; kıyamet gününün ciddiyetine dikkat çeken ve insanı tevazu ile ahiret hazırlığına çağıran etkileyici bir suredir.