Ali b. Muhammed’in rivayetine göre: Esed el-Gûr’a saldırdığında, bölge halkı değerli eşyalarını alıp yolu olmayan bir mağaraya gizledi. Bunun üzerine Esed sandıklar hazırlanmasını emretti, adamları bu sandıklara koyup zincirlerle aşağı indirdi ve böylece ulaşabildikleri eşyaları çıkardı. Sâbit Kutne şöyle dedi:
“Esed’i aşırılıklarla sorumlu görüyorum,
Öyle ki perdeler arkasında yaşayan krallar bile korkuya kapılır.
Atlarla Merv çevresindeki yüksek yerlere çıktı,
Ve sen onları ‘yürü’ ve ‘hadi’ nidaları arasında sürüyorsun.
Gûr’a kadar ki orada ‘kıllı olan’ (aslan/Esed) hakimiyet kurdu,
Ve kılıçlar ve mızrak uçlarıyla savaşmaya geldi.
Orada gördüğün çarmıha gerilmiş ölüler sayesinde
Allah bize yolu gösterdi, vadilerin ağızlarında.
Savaşlar, ne Kelb kabilesinin ileri gelenlerine
Ne de Benû Kilâb’a sövülmeye fırsat bıraktı.
Onlara ganimet getirdi ve geri döndü,
Ganimetlerin en iyisini alarak.
Bir kavmin yurduna konakladığında ise
Onlara aşağılayıcı türlü azaplar tattırırdı.
Dağları ziyaret ettirmedi mi, Mul‘ dağlarını,
Altında bulut parçalarının görüldüğü dağları,
Öyle büyük bir orduyla ki, onlardan tek bir kaçanı bile bırakmadı
Ve onları yakıcı bir azapla cezalandırdı.”
Mul‘, Huttal dağlarında bulunan ve Mul‘ kuşaklarının yapıldığı bir yerdir.
Bu yıl Esed, el-Barugan’da yaşayan askerleri Belh’e taşıdı. el-Barugan’da evi olan herkese, eski evine denk bir ev verdi. Evi olmayanlara da yeni evler tahsis etti. Onları beşli askerî gruplarına (ahmâs) göre yerleştirmek istedi, ancak kabile kavgaları çıkacağı konusunda uyarılınca onları karışık şekilde yerleştirdi. Belh şehrini inşa etmek için her bölgeden, vergi miktarına göre işçi talep etti. Şehrin inşasını Hâlid b. Bermek’in babası Bermek’e verdi. el-Barugan valilerin ikamet yeriydi. el-Barugan ile Belh arasında iki fersah, şehir ile Nevbahar arasında ise yaklaşık iki ghalvah mesafe vardı.
Ebû el-Benâ, Esed’in Belh’i inşa etmesi hakkında şöyle dedi:
“Kalbini meşgul eden ve seni sevdaya düşüren şey,
Havmel’de yavrusuna düşkün beyaz bir ceylandır.
O dikenli çalının ilk ürünleriyle beslenir, yanları gevşek,
Gece evcil hayvanların gitmediği bir su başında.
Hayvanların dolambaçlı bir vadide toplandığı yerlerde,
Yanlarıyla süzülen inekler oraya yönelir.
Senin tahkim ettiğin bu mübarek yerde,
Zayıf korunur, korkan güven bulur.
Orada senin için, iyi bir kimsenin göreceği şeyi görüyorum:
Bir zafer ve gök kapılarının yağmurla açılması.
Senin için, anlayanların seni onunla tanıdığı bir şöhret geldi;
Çünkü sen, iyilik eden biri olarak bunu hedefledin.
Ey halkın işlerini yönetenlerin en hayırlısı,
Yeminimin doğruluğuna kesinlikle yemin ederim.
Allah, senin yaptığın iş sayesinde burayı güvenli kıldı,
Oysa daha önce sarsıcı olaylar kalpleri korkutuyordu.”
Hac ve valiler
Bu yıl hacca İbrahim b. Hişam başkanlık etti. Bunu Ahmed b. Sâbit – onun ravisi – İshak b. Îsâ – Ebû Ma‘şer’den işittim. el-Vâkıdî, Hişam ve diğerleri de aynı şekilde rivayet etmiştir.
Bu yıl büyük eyaletlerin valileri, 106 yılında zikrettiğimiz kişilerle aynıydı.