Ali b. Muhammed dedi ki: el-Mufaddal bana şöyle rivayet etti: el-Muhalleb, Kiş’ten ayrıldığında Merv’e doğru yola çıktı. Merv er-Ruz bölgesindeki Zigallal denilen yere geldiğinde zâtülcenb hastalığına yakalandı – bazıları bunun veba olduğunu söyler. Habib’i ve orada bulunan diğer oğullarını çağırdı, bağlanmış bir demet ok getirilmesini istedi ve şöyle dedi: “Bunlar bir aradayken onları kırabileceğinizi düşünüyor musunuz?” Onlar, “Hayır” dediler. “Peki ayrı ayrı olsalar kırabilir misiniz?” dedi. “Evet” dediler. Bunun üzerine şöyle dedi: “İşte birlik böyledir. Size vasiyetim, Allah’tan sakınmanız ve akrabalık bağını gözetmenizdir. Akrabalık bağı ömrü uzatır, malı çoğaltır ve sayıyı artırır. Akrabalığı kesmeyi size yasaklıyorum; çünkü bu, ateşe götürür ve zillet ile yoksulluk getirir. Birbirinizi sevin, birbirinizle iyi geçinin, birlik olun ve ayrılığa düşmeyin, birbirinize iyilik yapın; böylece işleriniz bir olur. Aynı anneden olan kardeşler birbirine düşerse, farklı annelerden olanlar için ne umut kalır? Size düşen itaat etmek ve birlik içinde olmaktır. İyiliğiniz sözünüzden üstün olsun. Bir kimsede, yaptığı işin dilinden çıkan sözden daha üstün olmasını severim. Cevap verirken dil sürçmesinden sakının; insanın ayağı kayar ve toparlanabilir, fakat dili kayarsa helak olur. Size gelen herkesin hakkını tanıyın. Bir kimsenin sabah ya da akşam size gelmesi, ona değer vermeniz için yeterlidir. Cömertliği cimriliğe tercih edin. Arapları sevin ve onlara iyilik yapın. Arap, kendisine sadece bir söz versen bile senin uğrunda can verir; ona iyilik edersen nasıl davranacağını düşün. Savaşta sabırla birlikte hileyi kullanın; bu, cesaretten daha faydalıdır. Savaş başladığında hüküm iner: Bir kimse kararlı olur ve düşmanını yenerse insanlar ‘doğrudan gidip kazandı’ der ve övülür; fakat sabrettikten sonra kazanamazsa ‘ihmal etmedi, fırsatını da kaçırmadı ama kader galip geldi’ derler. Kur’an okuyun, yerleşmiş uygulamaları ve iyi insanların terbiyesini öğrenin. Meclislerinizde laubalilikten ve çok konuşmaktan sakının. Sizin başınıza Yezid’i tayin ettim ve orduyu ona götürene kadar Habib’i kumandan yaptım. Yezid’e karşı gelmeyin.” el-Mufaddal ona, “Sen onu tercih etmeseydin bile biz onu seçerdik” dedi.
el-Muhalleb, bu vasiyetini yaptıktan sonra öldü. Habib onun cenaze namazını kıldırdı ve sonra Merv’e gitti. Yezid, el-Muhalleb’in ölümünü ve kendisini vekil bırakmasını Abdülmelik’e yazdı; el-Haccac da onu bu görevde onayladı. Rivayet edilir ki el-Muhalleb ölümünde şöyle demiştir: “Eğer bana kalsaydı, oğullarımın başına Habib’i getirirdim.”
Ali b. Muhammed dedi: O, 82 yılı Zilhicce ayında (Ocak 702) öldü. Nahar b. Tawsia et-Teymi şöyle dedi:
Zenginlik getiren sefer sona erdi,
cömertlik ve ihsan el-Muhalleb’le birlikte öldü.
Merv er-Ruz’da, kabri başında iki emanet gibi kaldılar,
doğu ve batıdan tamamen kayboldular.
Birisi, “İnsanlar içinde nimete en layık olan kimdir?” dese,
korkmadan onu zikrederiz.
O, bize düz ve sarp yerleri açtı,
hızlı kuş sürüleri gibi süvarilerle.
Onları mızrak darbelerine maruz bıraktı;
sanki onları mor boyayla süslüyordu.
Etrafı, kendisine bağlı Kalitan ve
Bekir ile Tağlib kabilelerinden müttefiklerle çevriliydi.
Maadd kabileleri onun sancağına sığınır,
kendilerini ve ana babalarını ona feda ederlerdi.
Bu yılda el-Haccac b. Yusuf, el-Muhalleb’in ölümünden sonra Horasan’a Yezid b. el-Muhalleb’i tayin etti.
Yine bu yılda Abdülmelik, Medine valisi olan Eban b. Osman’ı görevden aldı. el-Vakıdi’ye göre onu 2. Cemaziye’nin 13. günü (25 Temmuz 701) görevden aldı.
Aynı yılda Abdülmelik, Medine’ye Hişam b. İsmail el-Mahzumi’yi tayin etti. Hişam göreve gelince, daha önce Yahya b. el-Hakem tarafından kadı tayin edilen ve Eban b. Osman tarafından da görevinde bırakılan Nawfal b. Musahik el-Amiri’yi görevden aldı ve yerine Amr b. Halid ez-Zuraki’yi getirdi. Eban’ın valiliği yedi yıl, üç ay ve on üç gece sürdü.
Bu yıl hac emirliğini Eban b. Osman yaptı. el-Kufe, el-Basra ve doğu bölgelerinin valisi el-Haccac idi. Horasan’da ise el-Haccac adına Yezid b. el-Muhalleb görev yapıyordu.