Mükatep Kölenin Müdebbere Dönüşmesi

Mükatep bir kölenin müdebber olması geçerlidir. el-Muvaffak der ki: Bunda bir ihtilafın olduğunu bilmiyoruz. Buna göre eda edilmesi hâlinde bu eda sebebiyle köle azad olur, ihtiyaç duyulmayacağından hareketle de müdebberlik ve elinde bulunan şeyler iptal olur. Aciz olur ve kitabet de fesholacak olursa, kitabeti batıl olur ve mükatep köle olmaksızın sadece müdebber bir köleye dönüşmüş olur. Eğer efendi ölürse o vakit üçte birlik maldan çıkması durumunda köle azad olur. Elinde kalanlar ise efendisine aittir. Üçte birlik maldan çıkmaması durumunda ise üçte birlik miktar kadarı azad olur.
Efendi eda’dan evvel ölür ve aciz kalmış olursa, bu durumda üçte birlik malı taşıması hâlinde müdebber olarak köle azad olmuş sayılır. Üçte birlik malı taşımaması hâlinde ise üçte birlik miktar kadarı azad olur ve azad olan miktar kadar da kitabetten sakıt olur. Bu ise kalan şey noktasında ve elinde bulunan şey hakkında kitabet üzere kalır. Bu, Şafii mezhebinin görüşüdür.