Nikah konusunda yemin talep etmek

Bir görüşe göre nikah’ta yemin talep ettirilmez. Bunu, el-Kadı (İyaz) zikretmiştir. Bu, Ebu Hanife’nin de kavlini oluşturur. Çünkü bu, icra edilmesi helal olmayan konular arasındadır; dolayısıyla -had konusunda olduğu gibi- bunda da yemin talep ettirilmez. Bunun nedeni konu bağlamında ferçler hakkında ihtiyatı elden bırakmamaktır; zira -hadler konusundaki gibi- bu konuda da yeminden imtina etmek, yemin talep etmek ve iddia sahibinin yeminde bulunması mübah olmaz.
Şüphesiz yeminden imtina etmek kuvvetli bir hüccet anlamına gelmez. Bu, sadece sessiz kalmak demektir, yeminden korkmuş olacağı veya gerçek duruma müptela olamaması veya hakim’in meclisinde (mahkemede) utandığı veya çekindiği için böyle yaptığı muhtemeldir. İşte ihtiyatın elden bırakılmayacağı bu gibi durumlarda söz konusu olan bu ihtimaller ışığında hüküm verilmesi doğru olmaz.
Ama Ademoğlunun her bir hakkı için yemin ettirilmesi hususu bu konu kapsamında çıkar. Bunu ise İmam Şafii söylemiştir. Buna benzer bir görüş Ebu Yusuf ve Muhammed’den de gelmiştir. Çünkü hadiste: “Lakin yemin davalıya düşer.” ifadesi gelmiştir. Bu alimler sonra farklı ifadelerde bulunmuşlardır. Ebu Yusuf ve Muhammed: Nikah’ta yemin talep edilir; çünkü yeminden çekinmesi nikahı bağlayıcı kılar, demişlerdir.
İmam Şafii ise şöyle demiştir: Yeminden imtina edecek olursa, yemin eş üzerine geri döner, o da yemin ederse nikah sabit olur.
Bu hadisin, mallar ve kanlar (canlar) konusunu içermiş olacağı yönünde cevap verilmiştir. Buna göre nikah bu kapsama girmez. Eğer bu kapsama tüm davalar girmiş olsaydı, o vakit hadlere has olurdu, nikah da bu anlamda olurdu hatta daha öncelikli olurdu.
Bu, sabit olursa şayet, bu durumda ikisinin (karı-koca) arası ayrıma tabi tutulur, aralarına engel konur ve kadın da kendi yoluna gider. Eğer biz: Kadın diğer ihtimale göre yemin eder, dersek ve kadın yemin etmekten çekinirse, kıyas olarak kadın yeminden imtina olmaz, iki görüşten ilkine göre de ikrar edip veya yemin edene kadar da hapsedilir. Diğer görüşe göre ise kadın kendi yoluna gider. Şüphesiz meşru olan yeminin faydası, iddia sahibinin haklı olması halinde ikrarı sebebiyle karşısındakini korkutmak ve çekindirmektir, haksız olması durumunda ise kadının yemin etmesi akabinde beri olmasıdır.