Zina haramdır ve en büyük günahlardan birisidir. Bunun delili Yüce Allah’ın şu buyruğudur: “Zinaya yaklaşmayın. Zira o, bir hayâsızlıktır ve çok kötü bir yoldur.” (İsra Suresi 32)
Allah Teâlâ şöyle de buyurur: “Yine onlar ki, Allah ile beraber (tuttukları) başka bir tanrıya yalvarmazlar, Allah’ın haram kıldığı cana haksız yere kıymazlar ve zina etmezler. Bunları yapan, günahının cezasını bulur; kıyamet günü azabı kat kat arttırılır ve onda (azapta) alçaltılmış olarak devamlı kalır.” (Furkan Suresi 68–69)
Zina haddi (cezası), İslam’ın ilk dönemlerinde evli için hapis, bekar için kınama ve azarlama şeklinde ağır sözler söylemekten ibaretti. Sonra bu durum, evli için recmedilme ve bekar için de celde (haddi) vurulma hükmüyle neshedilmiştir.
Erkek olsun bayan olsun muhsan (evli) olup zina etmiş bir kimsenin recmedilmesi vaciptir. Bu, sahabe, tabiin ve onlardan sonra gelen tüm dönemlerde ve tüm belde âlimlerinden müteşekkil ilim ehlinin genelinin görüşüdür. el-Muvaffak şöyle der: Hariciler dışında buna muhalefet edenin olduğunu bilmiyoruz. Zira onlar: Bekara da evliye de sadece sopa (celde cezası) vardır, demişlerdir ve gerekçe olarak da Yüce Allah’ın: “Zina eden kadın ve zina eden erkekten her birine yüz sopa vurun.” (Nur Suresi 2) buyruğunu öne sürmüşlerdir. Onlar devamla: İçinde birtakım yalanların olma ihtimali bulunan hadisleri ileri sürerek Yüce Allah’ın kesin bir yolla sabit kıldığı kitabını terk etmek caiz değildir. Çünkü bu kitap ve sünneti de neshetmeye sürükler, bu sebeple caiz değildir, demişlerdir.
el-Muvaffak şöyle demiştir: Bizim lehimize Hz. Peygamber (sallallahu aleyhi ve sellem)’in ameli ve uygulamalı olarak recmin sabit olduğunu ortaya koyan tevatüre benzer hadisler gelmiştir. Artı Allah Resulünün ashabı da bu noktada icma etmişlerdir. Yüce Allah recmi kitabında indirmiş ve onun sadece yazısını neshetmiş, ama hükmünü baki kılmıştır.
Sopa (celde) ayetine gelirsek, bunu biz de söylüyoruz, zina edene celde vurulması lazım diyoruz. Ama zina eden evli olursa, celdenin yanında bir de recm edilmelidir, diyoruz. Ayet-i kerime, bu açıklamamıza ters değildir. Sonra biz eğer: “Evli olana celde vurulmaz.” dersek, o vakit bu, genel gelen ayet-i kerime hakkında bir tahsis sayılır. Bu da şüphesiz mümkündür, hakkında ihtilaf da yoktur. Çünkü Kur’an’ın ispat anlamında gelen genel hükümleri tahsis edilir. Onların: “Bu, bir nesih sayılır.” sözlerine gelince, bu da doğru değildir. Zira bu da tahsistir; zira eğer bu neshetmiş olsaydı, bu takdirde Hz. Ömer’in zikrettiği ayeti nesheden olurdu.
Recm’in anlamı ise (zina eden evlilere) taş ve benzeri şeylerin atılması suretiyle öldürülmeleridir. İbn Munzir şöyle demiştir: İlim ehli recmedilecek kimse üzerinde –o öldürülünceye değin– recme devam edileceği noktasında icma etmişlerdir.
İmam Ahmed’den gelen iki görüşten birisine göre muhsan olan zinakara sopa (celde) vurulur, ardından da recm edilir. Bunu, İshak ve Davud (ez-Zahiri) de söylemiştir. Çünkü Allah Teâlâ’nın şu gelen buyruğu bunu gösterir: “Zina eden kadın ve zina eden erkekten her birine yüz sopa vurun.” (Nur Suresi 2) Ayet genel hüküm bildirmektedir. Sonra sünnet evli olan zinakar hakkında recmi, bekar hakkında da sürgün cezasını getirmiştir. Bu durumda ikisinin arasını cem etmek vacip olur. Şüphesiz Allah Resulü (sallallahu aleyhi ve sellem), Ubade b. es-Samit hadisinde bunu açıkça şöyle ifade etmiştir: “Benden öğrenin! Benden öğrenin! Allah, o kadınlara çıkar bir yol var etti. Bekarla bekar (zina ederse) yüz sopayla bir sene sürgün; evli ile evliye ise yüz dayak ve recm vardır.”
Celdenin zikredilmediği diğer hadislere gelince, bunlar açık hükme çelişki oluşturmazlar. Zira bunun delili, söz konusu geçen az önceki hadiste sürgün cezasının vacip olduğudur. Ayet-i kerime de ise zikredilmiş değildir.
Gelen ikinci görüşe göre ise zinakar recm edilir, celde ise vurulmaz. Bunu ise Evzai, İmam Malik, İmam Şafii, Ebu Sevr ve rey ashabı söylemiştir. Çünkü Nebi (sallallahu aleyhi ve sellem), celde vurmadığı halde Maiz’i ve yine celde vurmadığı halde Gamidiyeli kadını recmetmiştir. Şöyle de buyurmuştur: “Ey Uneys! Haydi, bu adamın karısının yanına git, eğer zinayı itiraf ederse recm cezasını uygula!” Buhari ve Müslim, bu hadis hakkında ittifak etmiştir. Bu hadiste ona celde (sopa) vurmasını emretmemiştir. İşte Hz. Peygamber (sallallahu aleyhi ve sellem)’in uyguladığı en son ameli de bu ikisi hakkında olmuştur; dolayısıyla bu hadisin öne alınması zorunlu olur. Bir de bu had cezasında zaten öldürme vardır; dolayısıyla –dinden dönmede olduğu gibi– bir de celde vurmaya gerek kalmamaktadır. Nitekim had cezalarının içerisinde bir de öldürmeyi gerektirecek bir hüküm de varsa, öldürme dışındaki cezalar düşerler, sadece bir tane had icra edilmesi daha evlâ olur.