Erkek kardeşin ve kız kardeşin baba ve anneye yahut oğul ile beraber babaya veyahut -ne kadar aşağıya da inse- oğlun oğluna ve babayla da beraber varis olmadığı kimsedir. İlim ehli, bu noktada icma etmiştir.
Bunun aslı, Yüce Allah’ın şu buyruğudur: “Senden fetva istiyorlar. De ki: Kelfıle konusundaki fetvayı size Allah veriyor. Bir kimse ölür, çocuğu olmaz, tek bir kız kardeşi bulunursa bıraktığı mirasın yarısı ona kalır. Kız kardeş ölür de çocuğu bulunmazsa erkek kardeş onun bütün mirasını alır…” (Nisa Suresi: 176). Bu ayet-i kerimeden kasdedilen; aynı ana-babadan yahut bir babadan olan erkek ve kız kardeşlerdir. Bunun hakkında, ilim ehli arasında bir ihtilaf yoktur. Çünkü Yüce Allah: “Kız kardeş ölür de çocuğu bulunmazsa erkek kardeş onun bütün mirasını alır…” (Nisa Suresi: 176) buyuruyor ki, bu da asabenin hükmünü ortaya koymaktadır.
Nitekim ayet-i kerime, çocuk ve babanın olması durumunda, onların bir pay alamayacaklarını gerektirmektedir. Çünkü kelale, veledi/çocuğu ve validi/babası olmayan kimsedir. Bu kapsamdan kız çocuklarla, anne çıkmaktadır. Böylece ikisiyle beraber onların miraslarına dair delil ikame olmuş olsun, ikisinden başkası da zahiri üzere kalmış olsun.
Annenin çocuğu, erkek de olsa, kız da olsa şu dördü ile düşerler: Çocuk ile, oğlun çocuğu ile, baba ile ve -ne kadar yükseğe de çıksa- babanın babası olan dede ile düşerler. İlim adamları, bu hususta icma etmişlerdir. Aynı ana-baba’dan yahut kızları olduğu halde bir babadan olan kız kardeşler, fazla gelenleri onlar için asabe sayılırlar ve onlarla beraber tesmiye edilmiş bir miras farizası yoktur. Bu görüşe, İbn Abbas ve ona tabi olanlar dışında fakihlerin geneli sahip olmuştur. Doğrusu ise cumhūr’un sahip olduğu görüştür. Çünkü İbn Mesud, kız çocuğu, oğlun kızı ve kız kardeş hakkında: “Şüphesiz Hz. Peygamber (sallallahu aleyhi ve sellem) ‘in verdiği hükümle ben de hüküm vereceğim; Kız çocuğa payın yarısı, oğlun kızına altıda biri ve kalanı da kız kardeşe vereceğim.” demiştir.
İlim adamları, “oğlun kız çocukları”nın, mirasta bulunmamaları halinde ve kız çocuklarını hacbedenin olması durumunda da hacbedilmeleri halinde, “kız çocukları”nın konumunda sayılacakları noktasında icma etmişlerdir. Bu durumda kız kardeşlerin onlarla birlikte sayılmaları asabe şeklinde olmuş olmaktadır ve buna ek olarak, onlar üçte ikilik payı tamamlamış olurlarsa, onlardan en altta bulunan kimseden oğlun kızları vb. düşmüş olacaktır.