Kişi, varisine vasiyet bırakacak olur da diğer varislere bu vasiyeti uygun görmeyecek olursa, ihtilafsız olarak ilim adamlarına göre bu vasiyet geçerli olmaz. İbn Munzir ve İbn Abdilberr: İlim ehli, bu konuda icma etmişlerdir, demişlerdir.
Allah Resulü (sallallahu aleyhi ve sellem)’den bu minvalde hadisler gelmiştir. Nitekim Ebu Umame’den rivayet edildiği üzere, kendisi Hz. Peygamber (sallallahu aleyhi ve sellem)’in şöyle buyurduğunu işitmiştir: “Muhakkak ki Allah, her hak sahibine hakkını teslim etmiştir. Öyleyse varise vasiyet yoktur.”
Zira Nebi (sallallahu aleyhi ve sellem), bir kimsenin sağlığında iken ve mali durumu güçlü olduğu bir dönemde çocuklarından bazılarına bağış ve atiyyeler verip, diğerlerine ise bir şey verilmemesini men etmiştir. Aralarında düşmanlık ve kıskançlık baş göstermesin diye bu zaman diliminde, kendilerine bir şey verilmeyenlere daha sonraki zamanlarda verebilecek imkânın söz konusu olması hasebiyle, adaletli olarak bu telafi edilebilmektedir. Ama ölüm, hastalık veyahut malının zaafiyet gösterdiği, hakların taalluk ettiği ve aralarında adaletli bir şekilde telafi edilmesinin mümkün olmadığı bir dönemde ise bu daha çok belirginleşir.
Bu vasiyetini diğer vereselerine de uygun görürse, âlimlerin cumhuruna göre bu vasiyet caiz olur. Çünkü bu durumda onu yerli yerinde ehline sarf etmiş olacaktır ve -yabancı birisine vasiyet etmesinde olduğu gibi- bu geçerli olur.
Bazı (Hanbeli) arkadaşlarımız ise şöyle demişlerdir: Vereseden bazılarına uygun görmese dahi vasiyet geçersizdir. Ancak ilk olarak bir atiyye verilmiş olurlarsa bu müstesnadır. Bu, el-Müzeni ve Zahirilerin görüşüdür. İmam Şafii’nin de kavlidir. Onlar: “Varise vasiyet yoktur.” hadisinin zahirini gerekçe göstermişlerdir.