Düşman engeli olmaksızın, Beytullah’a giderken hastalanması, parasını yitirmesi ve buna benzer engellerden dolayı ulaşamayacak olursa, bu durumda ihramdan çıkması caiz değildir. Bunu, İmam Mâlik, İmam Şâfiî ve İshak söylemiştir. Çünkü bu haliyle o, düşman engellemesinin tersine, ihramdan çıkmasını mecbur kılacak bir sebep taşımamaktadır; söz konusu sıkıntısından kurtulamayacak bir durum da yoktur.
Nitekim Nebi (sallallahu aleyhi ve sellem), bir defasında Dubâa binti Zübeyr’in yanına vardı. O da:
“Ey Allah’ın Resulü! Ben hac yapmak istiyorum ama kendimi çok hasta hissediyorum.” dedi.
Bunun üzerine Allah’ın Elçisi (sallallahu aleyhi ve sellem):
“Sen haccet ve (ihrama girerken) ‘Ey Allahım! İhramdan çıkacağım yer, beni haccetmekten aciz kılacağın yer olsun.’ diye şart koş.” buyurdu.
(Ebu Davud rivayet etmiştir.)
Şayet hastalık, ihramdan çıkmak için başlı başına bir engel sayılsaydı, o zaman şart koşmasına da ihtiyaç duyulmazdı.
İmam Ahmed’den gelen başka bir nakle göre; bu durumda ihramdan çıkabilir. Bu, Sevrî, Rey ashabı ve Ebû Sevr’in görüşüdür. Çünkü Hz. Peygamber (sallallahu aleyhi ve sellem) şöyle buyurmuştur:
“Kimin bir organı kırılır, sakatlanır ve hastalanır da o sene hac yapamaz ise, bir sonraki sene hac yapması gerekir.”
Bir de bu kişi engellenmiştir. Dolayısıyla da şu ayetin genel kapsamına girmektedir:
“Eğer (bunlardan) alıkonursanız kolayınıza gelen kurbanı gönderin…”
(Bakara Suresi: 196)
Buna karşı şöyle cevap verilmiştir: Bu hadis zahiren metruktur. Çünkü sadece organın kırılması veya sakatlanması sebebiyle kişi ihramdan çıkamaz.
el-Muvaffak der ki: Şayet bu hadisi, ihramdan çıkmak için bir gerekçe olarak ileri sürecek olurlarsa, bu durumda biz de deriz ki: O, bu haccında şart koşmuştur. Böylece onların hadisinde açıklık sağlanmış olur. Çünkü bu hadis, İbn Abbas’tan rivayet edilmiştir. Hâlbuki onun mezhebi bunun tersinedir.
Şayet “İhramdan çıkabilir.” denilecek olursa, bu durumda -önceki açıklamalarda geçtiği üzere- bu, düşman tarafından engellenme sebebiyle muhsar olan kişinin hükmü olur.
Şayet “İhramdan çıkamaz.” denilecek olursa, o zaman da ihramlı kalması gerekir ve Mekke’de kurbanını kesinceye kadar ihramda kalır. Kurbanını Mekke’ye kadar yanında götürmesi icap eder; yani engellendiği yerde kurbanını kesemez. Çünkü ihramdan çıkmamıştır.
Eğer haccı kaçıracak olursa, o zaman da -hasta kimse değilmiş gibi- umre ameliyle ihramdan çıkar.