Şiddetli soğuktan korkacak olur da suyu ısıtması mümkün ise veyahut zarara girmekten emin bir şekilde suyu kullanacağı söz konusu olursa, mesela bölüm bölüm, aza aza yıkamak gibi ve neticede yıkadıkça orasını örtüp üşümekten kendisini koruyacaksa, o halde bunu yapar. Eğer buna gücü yetmezse, bu takdirde ilim ehlinin çoğunluğuna göre teyemmüm alır ve namazını kılar.
Ata ve Hasan ise: Ölse dahi yıkanır, Yüce Allah ona bunda bir özür kılmamıştır, demişlerdir.
Caiz olduğuna dair Allah’ın: “Ve kendinizi öldürmeyin. Şüphesiz Allah, sizi esirgeyecektir.” (Nisa Suresi: 29) buyruğu delalet etmektedir. Amr b. el-As hadisinde geldiği üzere, kendisi bir defasında Zatü’s-Selasil gazvesinde iken soğuk bir gecede ihtilam olmuştu. Kendisi şöyle dedi: “Gusledersem helak olacağımdan korkup teyemmüm ettim ve arkadaşlarıma sabah namazını kıldırdım. Medine’ye döndükten sonra bunu Allah’ın Elçisi’ne haber verdiler, O da buna onay verdi ve karşı çıkmadı.” Çünkü kendi nefsi hakkında endişe etmiş ve korkmuştu, bu nedenle de teyemmüm alması caiz olmuştu. Tıpkı yaralı ve hasta gibi ve tıpkı susuzluktan, yırtıcı hayvandan ya da hırsızdan korkan kimse gibi.
Peki, teyemmüm alır ve namaz kılacak olursa iade etmesi gerekir mi? İki rivayet vardır:
İade etmesi gerekmez. Bu, Sevri, İmam Malik, Ebu Hanife ve İmam Şafii’nin de yolculuk hakkındaki iki görüşünden birisidir. Amr hadisinde geldiği üzere, Hz. Peygamber kendisine namazı iade etmesini emretmemiştir. Eğer iade etmesi gerekli olsaydı, bunu emrederdi. Bunun yanında o, emredileni yerine getirmiştir ve teyemmüm ile namaz kılan diğer kimselerden daha aşikâr bir şeyi ifa etmiştir.
İade etmesi gerekir. Bu ise Ebu Yusuf, Muhammed ve İmam Şafii’nin mukim hakkındaki ikinci görüşünden birisini oluşturmaktadır. Çünkü bu, devamlı olmayan ve nadir vuku bulan bir özür olduğundan iadesi sakıt olmaz.
Birinci görüş ise daha doğrudur.