Birer birer abdest almak yeterlidir, üçer üçer almak ise daha faziletlidir. Bu, ilim ehlinden çoğunun görüşüdür. Ancak her şeye malik olan Allah (c.c.) ne birer ne de üçer kez yıkanacağını bildirmiştir, o sadece: “Yüzlerinizi yıkayınız…” (Maide Suresi: 6) şeklinde buyurmuştur.
Evzai ise abdestin üçer üçer alınmasının ayaklarda söz konusu olmayacağını, çünkü ayakların iyice temizlenmesinin gerekli olduğunu belirtmiştir.
Deliller şunlardır: İbn Abbas der ki: “Hz. Peygamber (sallallahu aleyhi ve sellem) birer birer abdest aldı.” Ebu Hureyre’nin rivayet ettiğine göre Allah’ın Elçisi (sallallahu aleyhi ve sellem) ikişer ikişer abdest almıştır.” Hz. Ali’nin naklettiğine göre, Nebi (sallallahu aleyhi ve sellem) üçer üçer abdest almıştır.
Sahih-i Müslim’de nakledildiğine göre; Hz. Osman (b. Affan) abdest almak için su istedi ve şöyle abdest aldı: Ellerini üç kez yıkadı. Ardından ağzını çalkaladı ve burnuna su verip çıkardı. Sonra üç kere yüzünü yıkadı. Ardından üç kere dirseğe kadar sağ elini, sonra sol elini aynı şekilde yıkadı. Sonra başını meshetti. Sonra üç kere topuklara kadar sağ ayağını yıkadı. Sonra bu şekilde sol ayağını da yıkadı. Sonra şöyle dedi: “Allah Resulü (sallallahu aleyhi ve sellem)’in şu benim abdest alışım gibi abdest aldığını gördüm.” Sonra Allah Resulü (sallallahu aleyhi ve sellem) şöyle buyurdu:
“Her kim, şu abdestim gibi abdest alır, sonra kalkar, içinde kendi kendine namazla ilgisi olmayan şeyler konuşmaksızın iki rekat namaz kılarsa, geçmiş günahları bağışlanır.”
İbn Şihab der ki: “Alimlerimiz, namaz için kişinin alacağı en güzel abdestin bu olduğunu söylemişlerdir.”
Üçten fazla ise yıkamaz:
Bu bağlamda İbrahim Nehai şöyle demiştir:
“Abdesti çok bol ve (üçten) fazlaca yıkamak şeytandandır, zira bu erdemli bir iş olsaydı Hz. Muhammed (sallallahu aleyhi ve sellem)’in ashabı bunu mutlaka yerine getirirdi.”
Bir defasında bir bedevi Hz. Peygamber (sallallahu aleyhi ve sellem)’in yanına gelip O’na abdestten sordu. Allah’ın Elçisi ona abdesti üçer üçer yıkamayı gösterdi ve şöyle buyurdu:
“İşte abdest budur, her kim, buna bir şey ilave ederse -bir rivayette ise- ya da eksiltirse kötülük etmiş, haddi aşmış ve zulmetmiş olur.”
Diğer hükümler:
Bir azasını bir defa yıkar da diğer azalarını birden fazla yıkayacak olursa bu da caizdir. Çünkü hepsinde caiz olan bir şey, bir bölümünde de caizdir. Nitekim üzerinde ittifak edilen Abdullah b. Zeyd hadisi buna delalet etmektedir.
Abdestini bitirdikten sonra gelen şu duayı okuması müstehap görülmüştür:
“Allah’tan başka hiçbir ilahın olmadığına, Muhammed’in de Onun kulu ve resulü olduğuna şehadet ederim. Allahım, beni çokça tevbe edenlerden ve çokça temizlenenlerden kıl.”
Abdest alırken birisinin suyu dökmesinde ve buna benzer yardımlarda bulunmasında bir sakınca yoktur. Abdest ya da gusülde ıslanan azalarını mendil ile kurulamasında da bir beis yoktur. Bu, ilim adamlarının çoğunluğunun görüşüdür. Onlardan kimisi ise bunu mekruh saymıştır; çünkü Meymune hadisinde geldiği üzere kendisi, Hz. Peygamber (sallallahu aleyhi ve sellem)’e (kurulanması için) bir bez getirdim -başka lafızda ise- O’na bir mendil getirildi ve bunları kabul etmedi ve kendi eliyle sıvazlandı.” Buhari ve Müslim ittifak etmiştir.
Birincisi ise daha doğrudur. Çünkü aslolan mübah olduğudur ve Hz. Peygamber (sallallahu aleyhi ve sellem)’in bunları terk etmiş olması mekruh olduğu anlamına da gelmez. Çünkü onun mübah olan şeyleri terk ettiği de olmuştur.
İbn Kudame der ki: Tuvalet ihtiyacını gidermediği sürece o (eski) abdestiyle namaz kılması caizdir ve bunda ihtilaf edeni bilmiyoruz. Enes’ten gelen hadise göre; Hz. Peygamber (sallallahu aleyhi ve sellem) her namaz için abdest alırdı.
Peki, nasıl yapardınız? diye sordum, Şöyle dedi:
“Bizden birisi abdestini bozmadığı sürece o abdesti ona yeterli gelirdi.”
Büreyde hadisinde ise şöyle geçer:
“Allah’ın Resulü (sallallahu aleyhi ve sellem) fetih günü tek bir abdestle birden fazla namaz kılmıştır.”
Abdesti yenilemek ise müstehaptır; çünkü az önceki Enes hadisi bunu göstermektedir.